Shuddhiddipika 14
Śuddhiddīpikā 14
- Language
- Sanskrit
14.1
paṃcamo'dhyāyaḥ
saumyādīnāṃ sthānaviśeṣādiśubhāśubhakathanam
sarvatra kārye budhajīvaśukrāḥ kendratrikoṇopagatāḥ
praśastāḥ | tṛtīyalābhaarigatāśca pāṣāstithirviriktā śubhadasya cāhaḥ
14.2
candrādyaśubhakathanam
indvaṣṭamagānū pāpān varjjayennaidhanaṃ vilagnāccandraṃ ca
nidhanasaṃsthaṃ sarvvārambhaprayogeṣu
14.3
niraṃśādivarjjanam
niraṃśaṃ divasaṃ viṣṭiṃ vyatīpātaṃca vaidhṛtim|kendraṃ cāpi śubhaiḥ śūnyaṃ pāpāhamapi varjjayet
14.4
ikālāśuddhikathanam
gurbāditye gurau siṃhe naṣṭe śukre malimluce
yāmyāyane harau supte sarvvakarmmāṇi varjjayet
14.5
udvāhādyaśuddhiḥ
aniṣṭe trividhotpāte siṃhikāsunudarśane
saptarātraṃ na kurvīta yātrodvāhādimaṅgalam
14.6
jīvāticārādiṣu vratodvāhaniṣedhaḥ
aticāraṃ gate jīve vakre cāstamupāgate
vratodvāhau na kurvīta jāyate maraṇaṃ dhruvam
14.7
jīvāticārāpavādaḥ
trikoṇajāyāyanalābharāśau vakrāticāreṇa guruḥ
prayātaḥ| yadā tadā prāha śubhe vilagne hitāya pāṇigrahaṇaṃ vasiṣṭhaḥ
14.8
yāmitravedhaḥ
-ravimandakujākrāntamṛgāṅkātsaptamaṃ tyajet
vivāhayātrācūḍāsu gṛhakarmapraveśane
14.9
viddhanakṣatravarjjanam
karṇavedhe vivāhe ca vrate puṃsavane tathā
prāśane cādya cūḍāyāṃ viddhamṛkṣaṃ vivarjjayet
14.10
kharjjūravedhaḥ
tithyaṃgavedaikadaśonaviṃśamaikādaśāṣṭādaśaviṃśasaṃkhyā
iṣṭoḍunā sūryyayutoḍunāca yogādamūścedaśayogabhaṅgaḥ
14.11
viddhanakṣatrapādavarjanam
ādyapāde sthite sūrye turīyāṃśaḥ praduṣyati
dvitīyasthe tṛtīyastu viparītamato'nyathā
14.12
saptaśalākāvedhaḥ
kṛttikādiṃ catuḥsaptarekhā rāṃśau paribhraman
grahaścedekarekhāstho vedhaḥ saptaśalākajaḥ
14.13
abhijinnakṣatranirṇayo'bhijidrohiṇyoranyo'nyave
dhanirṇayaśca
vaiśvasya caturthe'śe śravaṇādau liptikā catuṣke ca
abhijittu khecare vijñeyā rohiṇī sahitā
14.14
saptaśalākāvedhe vivāhaniṣedhaḥ
yasyāḥ śaśī saptaśalākābhinnaḥ pāpairepāpairathavā
vivāhe | raktāṃśukenaiva tu rodamānā śmaśānabhūmiṃ
pramadā prayāti
14.15
kanyālakṣaṇam
avyaṃgāṃgīṃ saumyanāmnīṃ haṃsavāraṇagāminīm
tanulomakeśadaśanāṃ mṛdvaṃgīmudvahetstriyam
14.16
vivāhapraśnasamaye vāditrādiravaśravaṇena vṛṣādidarśanena ca dampatyoḥ śubhakathanam
vāditravedadhvanidantinādaḥ saśaṃkhavīṇādhvanitūryaghoṣaḥ | vṛṣadhvajacchatrarathebhaśaṃkhapadmāni cettatra śubhaṃ
tadānīm
14.17
vivāhapraśnasamaye kukkurādiravaśravaṇena varasya vyādhyādyaśubhakathanam
śvājāvikolūkaśṛgālakānāṃ nādo yadi syānmahiṣoṣṭrayorvā | vyādhipravāsakṣayavairiśokā vācyā
stadānīṃ puruṣasya tasya
14.18
vivāhapraśnasamaye kanyāyāḥ kṛkalāsādisparśanena
kulaṭātvanirdeśaḥ śayyādibhaṃgena vaidhavyādinirdeśaśca
saṃśleṣaṇaṃcetsaraṭaplavaṃgakharoragāṇāṃ kulaṭā tadā
syāt | śayyodakumbhāsanapādukānāṃ bhaṃge tu vācyā
vidhavāṃganaiva
14.19
vivāhapraśnasamaye kanyāyā janmarāśyādibhirdampatyoḥ śubhakathanam
svarkṣaṃ svalagnañca tayośca nāthau tayostriṣaṣṭhāyagṛhaṃ
yadi syāt | natrāṃśako vā saśubhaṃ nṛbhaṃ vā praśnodaye syātkuśalaṃ tadānīm
14.20
praśnalagnāṃgurudṛṣṭyādisthacandreṇa dampatyoḥ sampatti
kathanam
triṣañcāyadaśāsteṣu praśnalagnānniśākaraḥ | sampakarastu dampatyorguruṇā yadi vīkṣitaḥ
14.21
praśnodayādaṣṭamādisthacandrādibhirvaidhavyakathanaṃ tatkālanirṇayaśca
praśnodayācchaśadharaḥ pariṇetureva varṣe'ṣṭame nidhanado
nidhanārisaṃsthaḥ | varṣeṣu saptasumadodayagau ca pāpau
māse'ṣṭake śaśikujāvudayāstasaṃsthau
14.22
praśnalagnātsaptamasthabhaumādibhiḥ kanyāyā maraṇādikathanam
jāmitrasaṃsthe mriyate mahīje prajāvihīnā kulaṭā
ca sūrye | surāripūjye rajanīkare vā kanyā'nyaraktā
patighātinī ca
14.23
ekarāśyādimelakānāṃ śubhaphalakathanam
ekarāśau ca dampatyoḥ śubhaṃ syātsamasaptake| caturtha
daśake caiva tṛtīyaikādaśe tathā
14.24
( 1 )
nāḍīṣaḍaṣṭakādimelakānāmaśubhakathanam
maraṇaṃ nāḍīyoge kalahaḥ ṣaṭkāṣṭake vipattirvā
anapatyatā trikoṇe dvidvīdaśe ca dāridryam
14.25
dvirdvādaśanavapañcakayorapavādaḥ
puṃso gṛhātsutagṛhe sutahā ca kanyā dharme sthitā
sutavatī pativallabhā ca| dvirdvādaśe dhanagṛhe dhanahā
ca kanyā riṣphe sthitā dhanavatī pativallabhā ca
14.26
anyacca
ekādhipatyaṃ bhavaneśamaitraṃ vaśyaṃ yadi syādubhayo'śuddhau | dvirdvādaśe vā navapañcame vā kāryo vivāho
na ṣaḍaṣṭake tu
14.27
bhramapramādotpannaṣaḍaṣṭakādimelakapratīkāraḥ
ṣaṭkāṣṭake gomithunaṃ pradeyaṃ kāṃsyaṃ sarūpyaṃ navapaṃ
cake tu | dvirdvādaśākhye kanakānnatāmraṃ viprārcanaṃ
hema ca nāḍidoṣe
14.28
varaṇādiṣu vaivāhikātithinakṣatrādibhiḥ śuddhigrahaṇapratipādanam
varaṇapradānapariṇayaśacīparikarmābhiṣekakarmāṇi
śubhe tithau vilagne na bhavanti kilālpapuṇyānām
14.29
hastodakavidhiḥ
surabhikusumagandhairarcayitvā dvijendrān śubhātithidivasa devavittaṃsaṃpradiṣṭe | ubhayakulaviśuddhe
jñātaśīle surūpe prathamavayasi dadyātkanyakāṃ yauvanasthe
14.30
vivāhe puruṣasya sūryātmakatvāt raviśuddheḥ kanyāyāḥ
somātmakatvāt candraśuddheścāvaśyakarttavyatākathanam
gocaraśuddhāvinduṃ kanyāyā yatnataḥ śubhaṃ vīkṣya
tīgmakiraṇañca puṃsaḥ śeṣairabalairapi vivāhaḥ
14.31
vaivāhikanakṣatrādikathanam
revatyuttararohiṇīmṛgaśiro mūlānurādhāmaghāhastāsvātiṣu tauliṣaṣṭhamithuneṣūdyatsu pāṇigrahaḥ | saptāṣṭāntabahiḥśubhairuḍupatāvekādaśādvitrige krūraistryāyaṣaḍaṣṭagairna tu bhṛgau ṣaṣṭhe kuje cāṣṭame
14.32
dampatyordvinavāṣṭarāśirahite dārānukūle ravau candre
cārkakujārkaśukraviyute madhye'thavā pāpayoḥ| tyaktā
ca vyatipātavaidhṛtidinaṃ viṣṭiṃ ca riktāṃ tithiṃ krūrāhāyanacaitrapauṣarahite lagnāṃśake mānuṣe
14.33
vaivāhikanakṣatrāṇāṃ gaṇḍapādavarjanam
ādye maghā caturbhāge nakṣatresyādya eva ca
revatyantacaturbhāge vivāhaḥ prāṇanāśakaḥ
14.34
kanyādilagnasya navāṃśasyotkarṣa kathanam
kanyātulābhṛnmithuneṣu sādhvī śeṣeṣvasādhvī
dhanavarjitā ca | nindye'pi lagne dvipadāṃśa iṣṭaḥ
kanyādilagneṣvapi nānyabhāgaḥ
14.35
svasvāminirīkṣitalagnajāmitranavāṃśavaśena
dampatyoḥ śubhakathanam
yasyāṃśaḥ kalpite lagne sacetsvāmyavalokitaḥ
tadā puṃsaḥ śubhaṃ vidyātsaptamāṃśe tataḥ striyāḥ
14.36
sutahibukayogaḥ
sutahibukaviyadvilagnadharmeṣvamaragururyadi dānavārcito vā | yadaśubhamupayāti tacchubhatvaṃ śubhamapi
vṛddhimupaiti tatprabhāvāt
14.37
godhūliyogaḥ
sandhyātāpāruṇitapaścimadigvibhāge vyomni sphuradvimalatārakasaṃnniveśe | ūrddhaṃ gavāṃ khurapuṭoddhalitai
rajobhirgodhūlireṣa kathito bhṛgujena yogaḥ
14.40
godhūlipraśaṃsā
nāsminnyahā na tithayo na ca viṣṭicārā ṛkṣāṇi naiva
janayanti kadāpi vighnam | avyāhataḥ satatameva
vivāhakāle yātrāsu cāyamudito bhṛgujena yogaḥ38
guṇabāhulyādalpadoṣasyāphalatvakathanam
na sakalaguṇasampallabhyate'lpairaho'bhirbahutaraguṇayuktaṃ yojayenmaṅgaleṣu | prabhavati hi na doṣo bhūribhāve guṇānāṃ salilalava ivāgneḥ saṃpradīptendhanasya 39
ekasyāpyatimahato doṣasyāvirodhiguṇabāhulye'pi
parityāgakathanam
guṇaśatamapi doṣaḥ kaścideko'tivṛddhaḥ kṣapayati yadi
nānyastadvirodhī guṇo'sti | ghaṭamiva paripūrṇaṃ
paṃcagavyena sadyo malinayati surāyā bindureko'pi
sarvvam
14.42
navavadhvāgamanam
strīśudhyājaghaṭālisaṃyutaravau kāle viśuddhe bhṛguṃ
santyajya pratilomagaṃ śubhadine yātrāpraveśocite
tyaktāhastu niraṃśakaṃ navavadhūyātrāpraveśau patiḥ
kuryyādekapurādiṣu pratibhṛgau necchanti doṣaṃ budhāḥ41
bālabandhaḥ
dhruvamṛdulaghuvarge viṣṇumūlānilakṣai śaniśaśidinavarjaṃ godvidehodayeṣu | upacayagatapāpe satsu kendratri
koṇe sutithikaraṇayoge bālabandhaḥ śubhendau
14.43
phalabandhaḥ
rohiṇyantakacitrā hiṃviśākhaśatavarjite | bhe puṃgrahāhe strīṃṣu yā phalabandhanamiṣyate
14.44
ṛtunirūpaṇam
pīḍārāśau bhaumadṛṣṭe śaśāṃke māsaṃ māsaṃ yoṣitāmārttavaṃ yat | tryaṃśe śāntaṃ yacca raktaṃ japābhaṃ tadgarbhārthaṃ vedanāgandhahīnam
14.45
atha niṣekaḥ
pāpāsaṃyutamadhyageṣu dinakṛllagnarakṣyāsvāmiṣu tayūneṣvaśubhaujjhiteṣu vikuje chidre vipāpe sukhe|sadyukteṣu
trikoṇakaṇṭakavidhuṣvāyātriṣaṣṭhānvite pāpe yugmaniśāsvagaṇḍasamaye puṃśuddhitaḥ saṅgamaḥ
14.46
garbhādhānādimāsanāthairgarbhasya śubhāśubhakathanam
māseśaiḥ sitakujaguruviśaśiśānisaumyalagnapaśaśīnaiḥ | kaluṣaiḥ pīḍā garbhasya pīḍitaiḥ patanamanyathā
puṣṭiḥ
14.47
atha puṃsavanam
kuryātpuṃsavanaṃ suyogakaraṇe nande sabhadre tithau
bhādrāṣāḍhanṛmeśvareṣu nṛdine vedhaṃ vinendau śubhe
akṣīṇe ca trikoṇakaṇṭakagate saumye'śubhe vṛddhiṣu
strīśuddhyā ghaṭayugmasūryyagurubheṣvadyatsu māsatraye
14.48
atha pañcāmṛtam
revatyāśvipunarvasudvayamarunmūlānurādhāmaghāhastāsūttaraphalgubheṣu ca bhṛgau jīvākaṃvāre tathā | lagne cobhayaśuddhige suniyataṃ saṃtyajya riktāṃ tithiṃ deyaṃ māsi
tu paṃcame śubhadine paṃcāmṛtaṃ yoṣitām
14.49
ghaṭīdānam
maghāṣṭake'mbutritaye'ditidvaye pauṣṇadvaye dhātṛyuge
gurūdvaye | māse ca ṣaṣṭhe ca caturthyaye striyāṃ śudhyājñamandāhavarvighaṭī śubhā
14.50
atha sīmantonnayanam
māseśe prabale śubhekṣitavidhau māse ca ṣaṣṭhe'ṣṭame
maitre puṃsavanoditarkṣasahite riktāvihīne tithau
sīmantonnayanaṃ mṛgājarahite lagne navāṃśodaye
yojyaṃ puṃsavanoditaṃ yadaparaṃ tatsarvamatrāpi ca
Linked texts (10)
- Bṛhatsaṃhitā — Varāhamihira, Sanskrit
- Sārāvalī — Kalyāṇavarman, Sanskrit
- Śuddhīdīpikā — Śrīnivāsa Mahintāpanīya, Sanskrit
- Śuddhiddīpikā — Śrīnivāsa, Sanskrit
- Śuddhikaumudī (Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya) — Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya 1510, Sanskrit
- Nityācārapaddhati (Vidyākara vājapeyin) — Vidyākara vājapeyin, Sanskrit
- Sārāvalī — Varāha, Sanskrit
- Varṣakriyākaumudī — Govindānanda Kavikaṅkaṇa 1510, Sanskrit
- Varṣakṛtyakaumudī — Govindānandācārya, Sanskrit
- Kriyākaumudī (Govindānanda) — Govindānanda 1500, Sanskrit