Shuddhiddipika 2
Śuddhiddīpikā 2
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.19 — 2 parts
2.1
dvitīyo'dhyāyaḥ
kāla narasyātmādivyavasthā grahāṇāṃ nṛpatvā divvavasthā ca
kālātmā dinakṛnmanastu himaguḥ satvaṃ kujo
jño vacojīvo jñānasukhe sitaśca madano duḥkhaṃ
dineśātmajaḥ | rājānau raviśītagū kṣitisuto
netā kumāro budho jīvo dānavapūjitaśca sacivaḥ
preṣyaḥ sahasrāṃśujaḥ
2.2
ātmādigrahāṇāṃ nṛpatvādigrahāṇāṃ ca balābalavaśāt puruṣasyātmādīnāṃ balābalatvanirṇayo
nṛpatvādinirṇayaśca
balābalādgrahāṇāṃ syādātmādīnāṃ balābalam
nṛpādyāḥ prabalāḥ kuryuḥ svaṃ rūpaṃ śaniranyathā
2.3
grahāṇāṃ varṇakathanam
raktaśyāmo bhāskaro gaura indunātyuccāṅgo raktagauraśca vakraḥ | dūrvvāśyāmo jño gururgauragātraḥ
śyāmaḥ śuklo bhāskariḥ kṛṣṇadehaḥ
2.4
grahāṇāṃ viśeṣasaṃjñākathanam
heliḥ sūryyaścandramāḥ śītaraśmirhemā vijjño bodhana
ścenduputraḥ||ārovakraḥ krūradṛkcāvaneyaḥ kālo mandaḥ
sūryyaputro'sitaśca
2.5
jīvo'ṅgirāḥ suragururvvacasāṃ patījyau śukno bhṛgurbhṛgusutaḥ sita āskujicca | rāhustamo'gurasuraśca śikhī ca ketuḥ paryyāyamanyamupalabhya vadecca lokāt
2.6
pāpasaumyavivekaḥ
arddhonendrārkasaurārāḥ pāpā jñastairyuto'pare
śubhāḥ pāpau tamaḥketū viṣṇudharmottaroditau
2.7
dikpativivekaḥ
sūryyaḥ śukraḥ kṣamāputraḥ saiṃhikeyaḥ śaniḥ śaśī
saumyastridaśamantrī ca prācyādidigadhīśvarāḥ
2.8
jātyadhipakathanam
brāhmaṇe śukravāgīśau kṣatriye bhaumabhāskarau
candro vaiśye budhaḥ śūdre patirmando'ntyaje jane
2.9
vedādhipakathanam
ṛgvedādhipatirjīvo yajurvedādhipaḥ sitaḥ
sāmavedādhipo bhaumaḥ śaśijo'tharvavedarāṭ
2.10
puruṣādyadhipakathanam
puṃsāṃ sūryyāravāgīśā yoṣitāṃ candrabhārgavau
klībānāṃ budhamandau ca patayaḥ parikīrttitāḥ
2.11
grahāṇāṃ naisargikamitrakathanam
mitrāṇi sūryyācchaśibhaumajīvāḥ sūryyendujau sūryyaśaśāṅkajīvāḥ | ādityaśukrau ravicandrabhaumā
budhārkajau candrajabhārgavau ca
2.12
sūryādikrameṇa naisargikaśatrukathanam
sitāsitau candramaso na kaścidbudhaḥ śaśī saumyasitau ravīndūravīndubhaumā ravitastvamitrā mitrāriśeṣaśca samaḥ pradiṣṭaḥ
2.13
tatkālamitrārivivekaḥ
hitasamaripusaṃjñā ye nisarge niruktā adhihitahitamadhyāste'pi tatkālamitraiḥ | ripusamasuhṛdākhyā
ye nisarge pradiṣṭā hyadhiripuripumadhyāḥ śatrubhiśthintanīyāḥ
2.14
grahāṇāṃ dṛṣṭisthānanirṇayaḥ
tridaśatrikoṇacaturasrasaptagānavalokayanti caraṇābhivṛddhitaḥ | ravijāmareḍyarudhirāḥ pare ca ye
kramaśo bhavanti kila vīkṣaṇe'dhikāḥ
2.15
grahāṇāṃ sthānabalam
svoccatrikoṇahitabhasvagṛhādivargasaṃsthāḥ same śaśisitau viṣame'vaśeṣāḥ | puṃstrīnapuṃsakakhagābhramukhāntyamadhyasaṃsthāḥ śubhekṣitayutāḥ sthitivīryyavantaḥ
2.16
sthānabalāt śreṣṭhamadhyālpatvanirṇayaḥ
svocce sthitāḥ śreṣṭhabalā bhavanti mūlatrikoṇe
svagṛhe ca madhyāḥ | dṛṣṭekṣitā mitragṛhāśritā vā
vīryaṃ kanīyaḥ samupāvahanti
2.17
grahāṇāṃ digbalam
lagne saumyasurācāryau kujārkau daśame tathā | dyūne
sauriścaturthe tu sitendū digbalānvitau
2.18
grahāṇāṃ ceṣṭābalam
narayuvativihaṅgā rāśiṣaṭke mṛgādau śanirapi
śaśibhādau candrajastūbhayasthaḥ | vipulavimaladehā
vakriṇaḥ sūryamuktāḥ śaśiyutijayabhājaśceṣṭayā vīrya
vantaḥ
2.19
grahāṇāṃ pakṣo balitvaṃ vatsaramāsādyukālahorādhipānāṃ pāṭhakrameṇa yathottaramadhikabalitvaṃ grahāṇāṃ
dinarātribalitvañca darśitam
saumyāḥ site'nyato'nye vatsaramāsādyukālahoreśāḥ | balino'hyayarkaijyasitā dyuniśaṃ jño naktamindukujasaurāḥ
2.19.p1
candrabalam
2.19.p2
atra tu pāpagrahaṇe kṣīṇendorna grahaṇam|yathāhayavaneśvaraḥ
2.20
māse tu śuklapratipakṣavṛtte pūrve śaśī madhyabalo
daśāhe | śreṣṭho dvitīye'lpabalastṛtīye saumyaistu
dṛṣṭo balavānsadaiva
2.21
grahāṇāṃ ṛtubalam
śaniśukrakujendujñaguravaḥ śiśirādiṣu
bhavanti kālabalino grīṣme sūryastathaiva ca
2.22
grahāṇāṃ dinarātryarddhabhāgabalaṃ tribhāgabalañca
balinaḥ saumyā'saumyāḥ krameṇa pūrvaparārddhayordyuniśoḥ
jñaraviśanīndusitārārkyaśeṣu gurustu sarvatra
2.23
grahāṇāṃ praharabalamarddhapraharabalañca
nityaṃ yāmyeṣvarkajñagurusitendāraśanibudhā balinaḥ
dyuniśoḥ paḍiṣukramato vāreśādarddhayāmeṣu
2.24
. grahāṇāṃ nisargabalakathanam
mandārasaumyavākpatisitacandrārkā yathottaraṃ balinaḥ
naisargikabalametallagnasya svāminā cintyam
2.26
māṃḍavyoktagocaraḥ
ketūpaplavabhaumamandagatayaḥṣaṭdiktrisaṃsthāḥ śubhāścandrārkāvapi te ca tau ca daśamau candraḥ punaḥ saptamaḥ|jīvaḥ saptanavadvipaṃcamagato yugmeṣu somātmajaḥ
śukraḥ ṣaḍdaśasaptavarjjamitare sarve'pyupānte śubhāḥ 25
varāhoktagocaro'yam
sūryyaḥ ṣaṭtridaśasthitastridaśaṣaṭsaptādyagaścandramā
jīvaḥ saptanavadvipaṃcamagato vakrārkajaḥ ṣaṭtrigau
saumyaḥ ṣaḍdvicaturdaśāṣṭamagataḥ sarve'pyupānte śubhāḥ
śukraḥ ṣaḍdaśasaptamarkṣasahitaḥ śārdūlavannāsakṛt
2.27
gocaraśubhāśubhakālanirṇayaḥ
dinakararudhirau praveśakāle gurubhṛgujau bhavanasya
madhyayātau | ravisutaśaśinau vinirgamaṃthau śaśi
tanayaḥ phaladastu sarvakālam
2.28
gocarāpavādaḥ
gocarapīḍāyāmapi rāśirbalibhiḥ śubhagrahairdṛṣṭaḥ
pīḍāṃ na karoti tathā krūrairevaṃ viparyyāsaḥ
Linked texts (9)
- Bṛhajjātaka (another edition) — Sanskrit
- Sārāvalī — Kalyāṇavarman, Sanskrit
- Śuddhīdīpikā — Śrīnivāsa Mahintāpanīya, Sanskrit
- Śuddhiddīpikā — Śrīnivāsa, Sanskrit
- Sārāvalī — Varāha, Sanskrit
- Bhaṭṭotpalīya — Utpala, Sanskrit
- Mihirajātaka — Mihira, Sanskrit
- Varāhamihirahorā — Varāhamihira, Sanskrit
- Jātakādeśamārga — Putumana Somayājin, Sanskrit