Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 10

Matsya 10

Language
Sanskrit

Contents

10.1

cha || || sūta uvāca || || evaṃ śrutvā manuḥ prāha punareva janārddanam || pūrvveṣāṃ caritaṃ
brūhi manūnāṃ madhusūdana

10.2

matsya uvāca || || manvantarāṇi rājendra manūnāṃ caritañca yat || pramāṇañcaiva kālasya tāṃ sṛṣṭiṃ ca samāsataḥ

10.3

ekacittaḥ praśāntātmā śṛṇu mārttaṇḍanandana || yāmā nāma purā devā āsansvāyambhuvāntare

10.4

saptaiva ṛṣayaḥ pūrvvaṃ ye marīcyādayaḥ smṛtāḥ || ā
gnīdhraścāgnibāhuśca sahaḥ savana eva ca

10.5

jyotiṣmāndyutimānhavyo medhā medhātithiścasuḥ || svāyambhuvasyāsya manordaśaite vaṃśavarddhanāḥ

10.10

chāyā svaputre'bhyadhikaṃ snehaṃ cakre manau tathā

10.11

pūrvvau manustu cakṣāma na yamaḥ krodhamūrcchitaḥ || santarjayāmāsa tadā pādamudyamya dakṣiṇam

10.12

śaśāpa ca yamaṃ chāyā bhakṣitaḥ kṛmisaṃyutaḥ || pādo'yameko bhavitā pūyaśoṇitavissravaḥ

10.13

nivedayāmāsa pituryamaḥ śāpādāmarṣitaḥ || ni
ṣkāraṇamahaṃ śapto mātrā deva sakopayā

10.14

bālabhāvānmayā kiñcidudyataścaraṇaḥ sakṛt || manunā vāryyamāṇāpi mama śāpamadādvibho

10.15

prāyo na mātā sāsmākaṃ śāpenāhaṃ yato hataḥ || devo'pyāha yamaṃ bhūyaḥ kiṃ karomi mahāmate

10.16

maurvyātkasya na duḥkhaṃ syādathavā karmmasantatiḥ
anivāryyā bhavasyāpi kā kathā'nyeṣu jantuṣu

10.17

kṛkavākurmayā datto yaḥ kṛmīnbhakṣayiṣyati || kledañca rudhirañcaiva vatsrāyamapaneṣyati

10.18

evamuktastapastepe yamastīvraṃ mahāyaśāḥ || gokarṇatīrthe vairāgyātphalapatrānilāśanaḥ

10.19

ārādhayanmahādevaṃ yāvadvarṣāyutāyutam || varaṃ
prādānmahādevaḥ santuṣṭaḥ śūlabhṛttadā

10.20

vavre sa lokapālatvaṃ pitṛloke nṛpālayam || dharmmādharmmātmakasyāpi jagatastu parīkṣaṇam

10.21

evaṃ sa lokapālatvamagamacchūlapāṇinaḥ || pitṝṇāñcādhipatyañca dharmmādharmmasya cānagha

10.22

vivasvānatha tajjñātvā saṃjñāyāḥ karmmaceṣṭitam
tvaṣṭuḥ samīpamagamadācacakṣe ca roṣavān

10.23

tamuvāca tatastvaṣṭā sāntvapūrvvaṃ dvijottamāḥ || tavāsahantī bhagavanmahastīvraṃ tamonudam

10.24

vaḍavārūpamāsthāya matsakāśāmihāgatā || nivāritā mayā sā tu tvayā caiva divākara

10.25

yasmādavijñātatayā matsakāśamihāgatā || tasmā
nmadīyaṃ bhavanaṃ praveṣṭuṃ na tvamarhasi

10.26

evamuktā jagāmātha marudeśamaninditā || vaḍavārūpamāsthāya bhūtale sampratiṣṭhitā

10.27

tasmā
tprasādaṃ kuru me yadyanugrahabhāgaham || apaneṣyāmi te tejo yantre kṛtvā divākara

10.28

rūpaṃ tava kariṣyāmi lokānandakaraṃ prabho || ta
thetyuktaḥ sa raviṇā bhramī kṛtvā divākaram

10.29

pṛthak cakāra tattejaścakraṃ viṣṇorakalpayat || triśūlañcāpi rudrasya vajramindrasya cādhika
m

10.30

daityadānavasaṃharttuḥ sahasrakiraṇātmakam || rūpañcāpratimaṃ cakre tvaṣṭā padmacāmṛte mahat

10.31

na śaśākātha taddraṣṭuṃ pādarūpaṃ raveḥ punaḥ
arccāsvapi tataḥ pādau na kaścitkārayetkvacit

10.32

yaḥ karoti sa pāpiṣṭhāṃ gatimāpnoti ninditām || kuṣṭharogamavāpnoti loke'sminduḥkha
saṃyutaḥ

10.33

tasmācca dharmmakāmārthī citreṣvāyataneṣu ca || na kvacitkārayetpādau devadevasya dhīmataḥ

10.34

tataḥ sa bhagavāngatvā bhūrlokam
marādhipaḥ || kāmayāmāsa kāmāttoṃ mukha eva divākaraḥ

10.35

aśvarūpeṇa mahatā tejasā ca samāvṛtaḥ || saṃjñā ca manasā kṣobhamagamadbhayavihvalā

10.36

nāsāpuṭābhyāmutsṛṣṭaṃ paro'yamiti śaṅkayā || tadretasrastato jātāvaśvināviti niścitam

10.37

dasrau sutattvātsaṃjātau nāsatyau nāsikāgrataḥ
jñātvā cirācca taṃ devaṃ santoṣamagamatparam || vimānenāgamatsvargaṃ patyā saha mudānvitā

10.38

sāvarṇo'pi manurmairāvadyāpyāste tapodhanaḥ || śani
stapobalādāpa grahasāmyaṃ tataḥ punaḥ

10.39

yamunā tapatī caiva punarnadyau babhūvatuḥ || viṣṭirghorātmikā tadvatkālatvena vyavasthitā

10.40

manorvaivasvatasyāsandśa putrā mahābalāḥ || ilastu prathamasteṣāṃ putreṣṭyāṃ samajāyata

10.41

ikṣvākuḥ kuśanābhaśca ariṣṭo dhṛṣṭa eva ca || nariṣya
ntaḥ karūṣaśca śaryātiśca mahābalāḥ || pṛṣadhraścātha nābhāgaḥ sarvve te divyamānuṣāḥ

10.42

abhiṣicya manuḥ putramilaṃ jyeṣṭhaṃ sadhārmikaḥ || jagāma
tapase bhūyaḥ sa mahendravanālayam

10.43

atha digvijayasiddhayarthamilaḥ prāyānmahīmimām || bhramandvīpāni sarvāṇi kṣmābhṛtaḥ sampradharṣayan

10.44

jagāmopavanaṃ śambhorikṣvākṛṣṭaḥ pratāpavān || kalpadrumalatākīrṇaṃ nāmnā śaravaṇaṃ mahat

10.45

ramate yatra deveśaḥ śambhuḥ somārddhaśekharaḥ || umayā
samayastatra purā śaravaṇe kṛtaḥ

10.46

punnāma sattvaṃ yatkiñcidāgamiṣyati te vane || strītvameṣyati tatsarvvaṃ daśayojanamaṇḍale

10.47

ajñāta
samayo rājā ilaḥ śaravaṇe purā || strītvamāpa viśanneva vaḍavātvaṃ hayarūtadā

10.48

puruṣatvaṃ hataṃ sarvvaṃ strīrūpe vismito nṛpaḥ || ileti sā'
bhavannārī pīnonnataghanastanī

10.49

unnataśroṇijaghanā padmapatrāyatekṣaṇā || pūrṇenduvadanā tanvī vilāsollāsitekṣaṇā

10.50

mūlonnatāyatabhujā
nīlakuñcitamūrddhajā || tanulomā sudaśanā mṛdugambhīrabhāṣiṇī

10.51

śyāmagaureṇa varṇena haṃsavāraṇagāminī || kārmukabhrūyugopetā tanutāmranakhāṅkurā

10.52

bhramantī ca vane tasmiṃścintayāmāsa bhāminī || ko me pitāthavā bhrātā kā me mātā bhavediha

10.53

kasya bhartturahaṃ dattā kiyadratsyāmi
bhūtale || cintayantīti dṛddeśe somaputreṇa sāṅganā

10.54

ilārūpasamākṣiptamanasā varavarṇinīm || budhastadāptaye yatnamakarotkāmapīḍitaḥ

10.55

viśiṣṭākāravāndaṇḍī sakamaṇḍalupustakaḥ || veṇudaṇḍakṛtānekapavitrakagaṇatrikaḥ

10.56

dvijasvarūpaḥ śikhī brahma nigadankarṇakuṇḍalaḥ || vaṭubhiścā
nvito yuktaiḥ samitpuṣpakuśodakaiḥ

10.57

kilānviṣanbane tasminnājuhāva sa tāmilām || bahirvanasyāntaritaḥ kila pādapamaṇḍale

10.58

sasambhramamakasmāttāṃ sopālambhamivāvadat || tyaktvāgnihotrasuśrūṣāṃ kva gatā mandirānmama

10.59

iyaṃ vihāravelā te hyatikrāmati sāmpratam || ehye
hi pṛthusuśroṇi sambhrāntā kena hetunā

10.60

iyaṃ sāyantanī velā vihārasyeha varttate || kṛtvopalepanaṃ puṣpairalaṅkuru gṛhaṃ mama

10.61

sā
tvabravīdvismṛtāhaṃ sarvvametattapodhana || ātmānaṃ tvāñca bharttāraṃ kulañca vada me'nagha

10.62

budhaḥ provāca tāṃ tanvīmilā tvaṃ varavarṇini || ahañca
kāmuko nāma bahuvidyo budhaḥ smṛtaḥ

10.63

tejasvinaḥ kule jātaḥ pitā me brāhmaṇadhipaḥ || iti sā tasya vacanātpraviṣṭā budhamandiram

10.64

ratnastambhasamāyuktaṃ divyamāyāvinirmitam || ilā kṛtārthamātmānaṃ mene tadbhavanasthitā

10.65

aho vṛttamaho rūpamaho dhanamaho kulam || mama cāsya
ca me bhartturaho lāvaṇyamuttamam

10.66

reme ca sā tena samamatikālamilā tataḥ || sarvvabhogamaye gehe yathendrabhavane tathā

10.66.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe budhasaṅgamo nāmaikādaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (3)