Matsya 119
Matsya 119
- Language
- Sanskrit
Contents
- 119.45 — 1 part
119.1
cha || || sūta uvāca || || tatra yau tau mahāśṛṅgau mahāvaṇaum̐ mahāhimau || tṛtīyantu tayormmadhye śṛṅgamatyantamucchritam
119.2
nitya'
taptaśilājālaṃ sadābhrapā ravarjitam || tasyādhastādvṛkṣagaṇe diśāṃ bhāge ca paścime
119.3
jātīlatāparikṣiptaṃ vivaraṃ cārudarśanam || dṛṣṭvaiva kautukā
dviṣṭastaṃ viveśa mahīpatiḥ
119.4
tamasā cātiniviḍaṃ nalavamātraṃ susaṅkaṭam || nalavamātramatikramya svaprabhābharaṇojjvalam
119.5
tamucchritamathātyantaṃ
gambhīraṃ pariva rtulam || na tatra sūryyastapati na virājati candramāḥ
119.6
tathāpi divasākāraṃ prakāśaṃ tadaharniśam || krośādhikaparīmāṇaṃ sarasā ca
virājitam
119.7
samantāt sarasastasya śailalagnā tu vedikā || sauvarṇai rājatairvṛkṣairvidrumairupaśobhitam
119.8
nānāmāṇikyakusumaiḥ suprabhābhara
ṇojjvalaiḥ || tasminsarāṃsa padmāni padmarāgacchadāni tu
119.9
vajrakeśaravālāni sugandhīni tathā yutam || patrairmarakatairnīlairvaidūryyasya mahīpate
119.10
karṇikāśca tathā teṣāṃ jātarūpasya pārthiva || tasminsarasi yā bhūmirna sā vajrasamākulā
119.11
nānāratnerupacitā jalajānāṃ samāśrayā || kaparddikānāṃ
śuktīnāṃ śaṅkhānāñca mahīpate
119.12
makarāṇāñca matsyānāṃ caṇḍānāṃ kacchapaiḥ saha || tatra marakatakhaṇḍāni vajrāṇāñca sahasraśaḥ
119.13
padmarāge
ndranīlāni mahānīlāni pārthiva || puṣparāgāṇi sarvāṇi tathā karkoṭakani ca
119.14
tutthakasya tu khaṇḍāni tathā śeṣasya bhāgaśaḥ
rājāvarttasya mukhyasya rucirākṣasya cāpyatha
119.15
sūryyaindukāntayaścaiva nīlo varṇāntimaśca yaḥ || jyotīrasasya ramyasya syamantasya ca bhāgaśaḥ
119.16
suroragavalakṣāṇāṃ sphaṭikasya tathaiva ca || gomedapittakānāñca dhūlīmarakatasya ca
119.17
vaidūryyasaugandhikayostathā rājamaṇernṛpa || vajra
syaiva ca mukhyasya tathā brahmamaṇerapi
119.18
muktāphalāni muktānāṃ tārāvigrahadhāriṇām
119.19
sukhoṣṇañcaiva tat toyaṃ snānācchītavināśanam
vaidūryyasya śilā madhye sarasastasya śobhanā
119.20
pramāṇena tathā sā ca dve ca rājan dhanuḥśate || caturasrā tathā ramyā tapasā nirmitā'triṇā
119.21
biladvārasamo deśo yatra tatra hiraṇmayaḥ || pradeśaḥ sa tu rājendra dvīpe tasmin manohare
119.22
tathā puṣkariṇī ramyā tasmin rājan śilātale
suśītāmalapānīyā jalajaiśca virājitā
119.23
ākāśapratimā rājaṃścaturasrā manoharā || tasyāstadudakaṃ svādu laghu śītaṃ sugandhikam
119.24
na kṣiṇoti yathā kaṇṭhaṃ kukṣiṃ nāpūrayatyapi || tṛptiṃ vidhatte paramāṃ śarīre ca mahat sukham
119.25
madhye tu tasyāḥ prāsādaṃ nirmitaṃ tapasā'triṇā
rukmasetupraveśāntaṃ sarvaratnamayaṃ śubham
119.26
śaśāṅkaraśmeḥ saṅkāśaṃ prāsādaṃ rājataṃ hitam || ramyavaidūryasopānaṃ vidrumāmalasārakam
119.27
indranīlamahāstambhaṃ marakatāsaktavedikam || vajrāṃśujālaiḥ sphuritaṃ ramyaṃ dṛṣṭimanoṃramam
119.28
prāsāde tatra bhagavān devadevo janārdanaḥ || bhogi
bhogāvalīsuptaḥ sarvvālṅkārabhūṣitaḥ
119.29
jānvā ca kuñcitastveko devadevasya cakriṇaḥ || phaṇīndrasanniviṣṭo'ṅghrirdvitīyaśca tathānagha
119.30
lakṣmyutsaṅgato'ṅghristu śeṣabhogapraśāyinaḥ || phaṇīndrabhogasaṃnyastabāhuḥ keyūrabhūṣaṇaḥ
119.31
aṅgulīpṛṣṭhavinyastadevaśīrṣadharaṃ bhujam || ekaṃ
vai devadevasya dvitīyantu prasāritam
119.32
samākuñcitajānusthamaṇibandhena śobhitam || kiñcidākuñcitañcaiva nābhideśakaraṃsthitam
119.33
tṛtīyantu bhujaṃ tasya caturthantu tathā śṛṇu || āttasantānakusumaṃ ghrāṇadeśānusāriṇam
119.34
lakṣmyā saṃvāhyamānāṅghriḥ padmapatranibhaiḥ karaiḥ
santānamālāsukuṭaṃ hārakeyūrabhūṣitam
119.35
bhūṣitañca tathā devamaṅgadairaṇḍulīyakaiḥ || phaṇīndraphaṇavinyastacāruratnaśirojvalam
119.36
ajñā
tavastucaritaṃ pratiṣṭhitamathātriṇā || siddhānupūrvyaṃ satataṃ santānakusumārcitam
119.37
divyagandhānuliptāṅgaṃ divyadhūpena dhūpitam || surataiḥ
suphalairhṛdyaiḥ siddhairupahṛtaiḥ sadā
119.38
śobhitottamapārśvaṃ taṃ devamutpalaśīrṣakam || tataḥ sammukhamudvīkṣya vavande sa narādhipaḥ
119.39
jānubhyāṃ śirasā caiva gatvā bhūmiṃ yathāvidhi || nāmnāṃ sahasreṇa tadā tuṣṭāva madhusūdanam
119.40
pradakṣiṇamatho cakre sa tūtthāya punaḥ punaḥ || ramya
māyatanaṃ dṛṣṭvā tatrovāsāśrame punaḥ
119.41
vilādvahirguhāṃ kāñcidāśritya sumanoharām || tapaścakāra tatraiva pūjayanmadhusūdanam
119.42
nānā
vidhaistathā puṣpaiḥ phalamūlaiḥ sagorasaiḥ || nityaṃ triśavaṇasnāyī vahnipūjāparāyaṇaḥ
119.43
devavāpījalaiḥ kurvvansatataṃ prāṇadhāraṇam || sarvvāhārapari
tyāgaṃ kṛtvā tu manujeśvaraḥ
119.44
anāstṛtaguhāśāyī kālaṃ nayati pārthivaḥ || tyaktāhārakriyaścaiva kevalaṃ toyato nṛpaḥ || na tasya glā
nimāyāti śarīrañca tadadbhutam
119.45
evaṃ sa rājā tapasi prasaktaḥ sampūjayandevavaraṃ sadaiva || tatrāśrame kālamuvāsa kañcit svargopame duḥkhama
vindamānaḥ
119.45.p1
iti śrīmatsye mahāpurāṇe bhuvanakoṣe āyatanavarṇanaṃ nāmaikonaviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit