Matsya 126
Matsya 126
- Language
- Sanskrit
Contents
- 126.56 — 1 part
126.1
cha
sūta uvāca || || sa ratho'dhiṣṭhito devairmāsi māsi yathākramam || tato vahatyathādityaṃ bahubhirṛṣibhiḥ saha
126.2
gandharvvairapsarobhiśca sarpeśca
maṇirākṣasaiḥ || ete vasanti vai sūrye māsau dvau dvau krameṇa ca
126.3
dhātāryyamā pulastyaśca pulahaśca prajāpatī || uragau vāsukiścaiva śaṅkīrṇaścaiva tāvubhau
126.4
tumbururnāradaścaiva gandharvvau gāyatāṃ varau || kṛtasthalāpsarāścaiva yā ca sā puñjikasthalī
126.5
grāmaṇyau rathakṛttasya rathaujāścaiva tāvubhau
rakṣo hetiḥ prahetiśca yātudhānāvubhau smṛtau
126.6
madhumādhavayorhyeṣa gaṇo vasati bhāskare || vasangrīṣme tu dvau māsau mitraśca varuṇaśca vai
126.7
ṛṣī atrirvasiṣṭhaśca nāgau takṣakakambalau || menakā sahajanyā ca hāhā hūhūśca gāyakau
126.8
rathantaraśca grāmaṇyau rathakṛccaiva tāvubhau || puruṣādo vadhaścaiva
yātudhānau tu tau smṛtau
126.9
ete vasanti vai sūrye māsayoḥ śuciśukrayoḥ || tataḥ sūrye punaścānyā nivasanti sma devatāḥ
126.10
indraścaiva vivasvāṃśca
aṅgirā bhṛgureva ca || elāpatrastathā sarpaḥ śaṅkhapālaśca pannagaḥ
126.11
viśvāvasusuṣeṇau ca prātaścaiva rathaśca hi || pramlocetyapsarāścaiva nimlocantī ca te
ubhe
126.12
yātudhānastathā hetirvyāghraścaiva tu tāvubhau || nabhasyanabhasoretairvasantaśca divākare
126.13
māsau dvau devatāḥ sūrye vasanti ca śarahtau
parjanyaścaiva pūṣā ca bharadvājaḥ sagautamaḥ
126.14
citrasenaśca gandharvvastathā vā suruciśca yaḥ|| viśvācī ca ghṛtācī ca ubhe te puṇyalakṣaṇe
126.15
nāgaścai
rāvataścaiva viśrutaśca dhanañjayaḥ || senajicca suṣeṇaśca senānīrgrāmaṇīstathā
126.16
cāro vātaśca dvāvetau yātudhānāvubhau smṛtau || vasantyete ca vai sūrye
māsayośca tviṣorjayoḥ
126.17
haimantikau ca dvau māsau nivasanti divākare || aṃśo bhagaśca dvāvetau kaśyapaśca kratuśca tau
126.18
bhujaṅgaśca mahāpadmaḥ
sarpaḥ karkoṭakastathā || citrasenaśca gandharvvaḥ pūrṇāyuścaiva gāyanau
126.19
apsarāḥ pūrvvacittiśca gandharvvā hyurvvaśī ca yā || takṣāvāriṣṭanemiśca senānī
rgrāmaṇīśca tau
126.20
vidyutsūryyaśca tāvugrau yātudhānau tu tau smṛtau || sahe caiva sahasye ca vasantyete divākare
126.21
tatastu śiśire cāpi
māsayornivasanti te || tvaṣṭā viṣṇurjamadagnirviśvāmitrastathaiva ca
126.22
kādraveyau tathā nāgau kambalāśvatarāvubhau || gandharvvau dhṛtarāṣṭraśca sūryyavarcāśca
tāvubhau
126.23
tilottamāpsarāścaiva devī rambhā manoramā || grāmaṇīṛtajiccaiva satyajicca mahābalaḥ
126.24
brahmopetaśca vai rakṣo yajñopetastathaiva ca
ityete nivasanti sma dvau dvau māsau divākare
126.25
sthānābhimānino hyete gaṇā dvādaśa saptakāḥ || sūryyamāpādayantyete tejasā teja uttamam
126.26
grathitaistu vacobhiśca stuvanti ṛṣayo ravim || gandharvvāpsarasaścaiva gītanṛtyairūpāsate
126.27
vidyāgrāmaṇino yakṣāḥ kurvvantyābhīṣusaṃgraham || sarpāḥ
sarpanti vai sūryyaṃ yātudhānānuyānti ca
126.28
vālakhilyā nayantyastaṃ parivāryyodayādravim || eteṣāmeva devānāṃ yathāvīryyaṃ yathātapaḥ
126.29
yathāyogaṃ yathādharmmaṃ yathātattvaṃ yathāvalam || tathā tapatyasau sūryyasteṣāmiddhastu tejasā
126.30
bhūtānāmaśubhaṃ sarvvaṃ vyapohati svatejasā
mānavānāṃ śubhairhyetairhriyate duritantu vai
126.31
duritaṃ śubhacārāṇāṃ vyapohanti kvacitkvacit || ete sahaiva sūryyeṇa bhramanti sānugā divi
126.32
tapa
ntaśca japantaśca hlādayantaśca vai prajāḥ|| gopāyanti sma bhūtāni īhante hyanukampayā
126.33
sthānābhimānināṃ hyetatsthānaṃ manvantareṣu vai || atītānā
gatānāñca varttante sāmpratañca ye
126.34
evaṃ vasanti vai sūryye saptakāste caturddaśa || caturddaśeṣu varttante gaṇā manvantareṣu vai
126.35
grīṣme hime ca
varṣāsu muñcamāno gharmmaṃ himañca varṣañca niśāṃ dinañca || gacchatyasāvanudinaṃ parivṛtya raśmīndevānpitṝṃśca manujāṃśca sutarpayanvai
126.36
śukre
ca kṛṣṇe tadahaḥ krameṇa kālakṣaye caiva surāḥ pibanti || māsena taccāmṛtamasya mṛṣṭaṃ suvṛṣṭaye raśmiṣu rakṣitantu
126.37
sarvvai'mṛtaṃ tatpitaraḥ pibanti
devāśca saumyāśca tathaiva kāvyāḥ || sūryyeṇa gobhirhavirvāddhitābhirādbhiḥ punaścaiva samucchritābhiḥ || vṛṣṭyābhivṛṣṭābhirathauṣadhībhirmartyā athānnena
kṣudhaṃ jayanti
126.38
tṛptiścāpyamṛtenāddhemāsaṃ surāṇāṃ māse svāhābhiḥ svadhayā pitṝṇām || annena jīvantyaniśaṃ manuṣyāḥ sūryyaḥ śritaṃ taddhi
bibhartti gobhiḥ
126.39
ityeṣa ekacakreṇa sūryyastūrṇa prasarpati || tanna tairakramairaśvaiḥ sarpate'sau dinakṣaye
126.40
harirharidvāhiṃyate turaṅgamaiḥ pibatyathā
'po haribhiḥ sahasradhā || punaḥ pramuñcatyatha tāśca yo hariḥ sa muhyamāno haribhisturaṅgamaiḥ
126.41
ahorātraṃ rathenāsāvekacakreṇa vai bhraman || saptadvī
pasamudrāṃśca saptabhiḥ saptabhirhutam
126.42
chandorūpaiśca tairaśvairyataścakraṃ tataḥ sthitiḥ || kāmarūpaiḥ sakṛdyuktaiḥ kāmagaistairmanojavaiḥ
126.43
hari
tairavyathaiḥ piṅgaraiścarairbrahmavādibhiḥ || bāhyato'nantaraścaiva maṇḍalaṃ divasaḥ kramāt
126.44
kalpādau samprayuktāśca vahantyābhūtasaṃplavam || āvṛto vālakhi
lyaiśca bhramate rātryahāni tu
126.45
grathitaiḥ svavacobhiśca stūyamāno maharṣibhiḥ || sevyate gītanṛtyaiśca gandharvvāpsarasāṃ gaṇaiḥ
126.46
pataṅgaiḥ
patagairaiścrāmyamāṇo divaspatiḥ || vīthyāśrayāṇi carati nakṣatrāṇi tathā śaśī
126.47
hrāsavṛddhī tathaivāsya raśmayaḥ sūryyavatsmṛtāḥ
tricakrobhayato'śvaśca vijñeyaḥ śaśino rathaḥ
126.48
apāṃ garbhasamutpanno rathaḥ sāśvaḥ sasārathiḥ || sahasraistaistribhiścaikairyuktaḥ śuklairhayo
ttamaiḥ
126.49
daśābhisturagairddivyairasaṅgaistanmanojavaiḥ || sakṛdyukte rathe tasminvahantastvāyugakṣayam
126.50
saṃgṛhītā rathe tasmiñchetaśvaśvaḥ
śvāśca vai || aśvāstamekavarṇāste vahante śaṅkhavarcasaḥ
126.51
ajaśca tripathaścaiva vṛṣo vājī naro hayaḥ || aṃśumānsaptadhātuśca haṃso
vyomamṛgastathā
126.52
ityete nāmabhiścaiva daśa candramaso hayāḥ || evaṃ candramasaṃ devaṃ vahanti smāyugakṣayam
126.53
devaiḥ parivṛtaḥ
somaḥ pitṛbhiḥ saha gacchati || somasya śuklapakṣādau bhāskare parataḥ sthite
126.54
āpūryyate paro bhāgaḥ somasya tu ahaḥkramāt
tataḥ pītakṣayaṃ somaṃ yugapadvyāpayan raviḥ
126.55
pītaṃ pañcadaśāhañca raśminaikena bhāskaraḥ || āpūrayan dadau tena bhāgaṃ bhāgamahaḥkramāt
126.56
suṣumnāpyāyamānasya śukre varddhanti vai kalāḥ || tasmāddhrasanti vai kṛṣṇe śukle hyāpyāyayanti ca
126.56.p1
ityevaṃ sūryyavīryyeṇa candrasyāpyāyate tanuḥ || paurṇamāsyāṃ pradṛśyeta śuklaḥ sampūrṇamaṇḍalaḥ
126.58
evamāpyāyate somaḥ śuklapakṣeṣvahaḥkramāt || tato dvitīyāprabhṛti bahulasya caturdaśī
Linked texts (6)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Sāmbapurāṇa — Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Prakriyāpāda — Sanskrit