Matsya 128
Matsya 128
- Language
- Sanskrit
Contents
- 128.29 — 1 part
128.1
cha || || sūta uvāca || || tārāgrahāṇāṃ vakṣyāmi svarbhānostu rathaṃ punaḥ|| atha
tejomayaḥ śubhraḥ somaputrasya vai rathaḥ
128.2
yukto hayaiḥ piśaṅgairastu daśabhirvātaraṃhasaiḥ || śvetaḥ piśaṅgaḥ sāraṅgo nīlaḥ śyāmo vilohitaḥ
128.3
śvetaśca haritaścaiva pṛṣato vṛṣṇirakhaṃ ca || daśābhistu mahābhāgairuruttamairvātasambhavaiḥ
128.4
tato bhaumarathaścāpi aṣṭāṅgaḥ kāñcanaḥ smṛtaḥ || aṣṭabhirlohitai
rathaiḥ sadhvajairagnisambhavaiḥ || sarpate'sau kumāro vai ṛjuvakrānuvakragaḥ
128.5
ataścāṅgiraso vidvān devācāryo bṛhaspatiḥ || gaurāśvena tu raukmeṇa syanda
nena visarpati
128.6
yuktenāṣṭābhiraśvaiśca dhvajairagnisamudbhavaiḥ || abdaṃ vasati yo rāśau svadiśaṃ tena gacchati
128.7
yuktenāṣṭābhiraśvaiśca sadhvajairagni
sannibhaiḥ || rathena kṣipravegena bhārgavastena gacchati
128.9
tataḥ śanaiścaro'pyaśvaiḥ sabalairvātaraṃhasaiḥ || kārṣṇāyasaṃ samāruhya syandanaṃ yātyasau śaniḥ||8||svarbhā
nostu yathāṣṭāśvāḥ kṛṣṇā vai vātaraṃhasaḥ || rathaṃ tamomayaṃ tasya vahanti sma sudaṃśitāḥ
128.10
ādityanilayo rāhuḥ somaṃ gacchati parvvasu || ādityameti
somācca tamaso'nteṣu parvvasu
128.11
tataḥ ketumatastvaśvā aṣṭau te vātaraṃhasaḥ || palāladhūmavarṇābhāḥ kṣāmadehāḥ sudāruṇāḥ
128.12
ete vāhā grahāṇāṃ vai mayā
proktā rathaiḥ saha || sarvve dhruve nibaddhāste nibaddhā vātaraśmibhiḥ
128.13
ete vai bhrāmyamāṇāste yathāyogaṃ vahanti vai || vāyavyābhiradṛśyābhiḥ prabaddhā vātara
śmibhiḥ
128.14
paribhramanti tadbaddhāścandrasūryyagrahā divi || yāvattamanvaparyyeti dhruvaṃ vai jyotiṣāṃ gaṇaḥ
128.15
yathā nadyudake naustu udakena sahohyate
tathā devagṛhāṇi syuruhyante vātaraṃhasā || tasmādyāni pragṛhyante vyomni devagṛhā iti
128.16
yāvantyaścaiva tārāḥ syustāvanto'sya marīcayaḥ
sarvvā dhruvanibaddhāstā bhramantyo bhrāmayanti ca
128.17
tailapīḍaṃ yathā cakraṃ bhramate bhrāmayanti vai || tathā bhramanti jyotīṃṣi vātabaddhāni sarvvaśaḥ
128.18
alātacakravadyānti vātacakreritāni tu || yasmātpravahate tāni pravahastena sa smṛtaḥ
128.19
evaṃ dhruve niyukto'sau bhramate jyotiṣāṃ gaṇaḥ
eṣa tārāmayaḥ proktaḥ śiśumāre dhruvo divi
128.20
yadahnā kurute pāpaṃ taṃ dṛṣṭvā niśi muñcati || śiśumāraśarīrasthā yāvatyastārakāstu tāḥ
128.21
varṣāṇi dṛṣṭvā jīveta tāvadevādhikāni tu || śiśumārākṛtiṃ jñātvā pravibhāgena sarvvaśaḥ
128.22
uttānapādastasyātha vijñeyaḥ sottarā hanuḥ || yajñodha
rastu vijñeyo dharmmo mūrddhānamāśritaḥ
128.23
hṛdi nārāyaṇaḥ sādhyā aśvinau pūrvvapādayoḥ || varuṇaścāryyamā caiva paścime tasya sakthinī
128.24
śiśne
saṃvatsaro jñeyo mitraścāpānamāśritaḥ || pucche'gniśca mahendraśca marīciḥ kaśyapo dhruvaḥ
128.25
eṣa tārāmayaḥ stambho nāstameti na vodayam || nakṣatracandrasūryyai
śca grahāstārāgaṇaiḥ saha
128.26
tanmukhābhimukhāḥ sarvve cakrabhūtā divi sthitāḥ || dhruveṇādhiṣṭhitāścaiva dhruvameva pradakṣiṇam
128.27
pariyānti suraśreṣṭhaṃ meḍhībhū
taṃ dhruvaṃ divi || āgrīdhrakāśyapānāntu teṣāṃ sa paramo dhruvaḥ
128.28
eka eva bhramatyeṣa merorantaramūrddhani || jyotiṣāṃ cakramādāya ākarṣaṃstamadhomukhaḥ
128.29
merumālokayanneva pratiyāti pradakṣiṇam
128.29.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe bhuvanakoṣe dhruvapraśaṃsā nāma saptaviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Viṣṇupurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Prakriyāpāda — Sanskrit
- Gṛhastharatnākara — Caṇḍeśvara, Sanskrit
- Ācāracintāmaṇi — Vācaspatimiśra, Sanskrit