Matsya 134
Matsya 134
- Language
- Sanskrit
Contents
- 134.71 — 1 part
134.1
sūta uvāca || || brahmādyaiḥ stūyamānastu devairdevo maheśvaraḥ || prajāpatimuvācedaṃ devānāṃ kva bhayaṃ mahat
134.2
bho devāḥ svāgataṃ vo'stu
brūta yadvo manogatam || tāvadeva prayacchāmi nāstyadeyaṃ yayā hi vaḥ
134.3
yuṣmākaṃ nitarāṃ śaṃ vai karttāhaṃ vibudharṣabhāḥ || carāmi mahadatyugraṃ yaccāpi paramaṃ
tapaḥ
134.4
viddhiṣṭā vo mama dviṣṭhāḥ kaṣṭāḥ kaṣṭaparākramāḥ || teṣāmabhāvaḥ sampādyo yuṣmākaṃ bhava eva ca
134.5
evamuktāstu devena premṇā sabrahmakāḥ
surāḥ || rudramāhurmahābhāgaṃ bhāgārhāḥ sarvva eva te
134.6
bhagavaṃstaistapastaptaṃ raudraṃ raudraparākramaiḥ || asurairbadhyamānāḥ sma vayaṃ tvāṃ śaraṇaṃ gatāḥ
134.7
mayo nāma diteḥ putrastrinetra kalahapriyaḥ || tripuraṃ yena taddurgaṃ kṛtaṃ pāṇḍuragopuram
134.8
tadāśritya puraṃ durgaṃ dānavā varanirbhayāḥ || bādhante'smānmahādeva
va preṣyamasvāminaṃ yathā
134.9
udyānāni ca bhagnāni nandanādīni yāni ca || varāścāpsarasaḥ sarvvā rambhādyā danujairhṛtāḥ
134.10
indrasya vāhyāśca
gajāḥ kumudāñjanavāmanāḥ || airāvatādyāpahṛtā devatānāṃ maheśvara
134.11
ye cendrarathamukhyāśca harayo'pahṛtāsuraiḥ || jātāśca dānavānāṃ te rathayogyā
sturaṅgamāḥ
134.12
ye rathā ye gajāścaiva yāḥ striyo vasu yacca naḥ || tanno vyapahṛtaṃ daityaiḥ saṃśayo jīvite punaḥ
134.13
trinetra evamuktastu devaiḥ
śakrapurogamaiḥ || uvāca devāndeveśo varado vṛṣavāhanaḥ
134.14
vyapagacchatu vo devā mahaddānavajaṃ bhayam || tadahaṃ tripuraṃ dhakṣye kriyatāṃ yadbravīmi
tat
134.15
yadīcchatha mayā dagdhuṃ tatpuraṃ sahadānavam || rathamaupayikaṃ mahyaṃ sajjayadhvaṃ kilāsya te
134.16
digvāsasā tathoktāste sapitāmahakāḥ
surāḥ || tathetyuktvā mahādevaṃ cakruste rathamuttamam
134.17
dharāṃ kūbarakau dvau tu rudrapārśvacarāvubhau || adhiṣṭhānaṃ śiro merorakṣo mandara eva ca
134.18
cakruścandraśca sūryyaśca cakre kāñcanarājate || kṛṣṇapakṣaṃ śuklapakṣaṃ pakṣadvayamapīśvarāḥ
134.19
rathanemidvayaṃ cakrurdevā brahmapuraḥsarāḥ || ādidvayaṃ
pakṣyantaṃ yantametāśca devatāḥ
134.20
kambalāśvatarābhyāñca nāgābhyāṃ samaveṣṭitam || bhārgavaścāṅgirāścaiva budho'ṅgāraka eva ca
134.21
śanaiścarastathā
cātra sarvve te devasattamāḥ || varūthaṃ gaganaṃ cakruścārurūpaṃ rathasya te
134.22
kṛtaṃ dvijilhanayanaṃ triveṇuṃ jñātakaumbhikam || maṇimuktendranīlaiśca
vṛtaṃ dṛṣṭamukhaiḥ suraiḥ
134.23
gaṅgā sindhuḥ śatadruśca candrabhāgā irāvatī || vitastā ca vipāśā ca yamunā gaṇḍakī tathā
134.24
sarasvatī devikā ca
tathā ca sarayūrapi || etāḥ saridvarāḥ sarvvā veṇusaṃjñā kṛtā rathe
134.25
dhṛtarāṣṭrāśca ye nāgāste ca veṣṭyātmakāḥ kṛtāḥ || vāsukeḥ kulajā ye ca ye ca
raivatavaṃśajāḥ
134.26
te sarpā darpasampūrṇāścāpatūneṣvanūnagāḥ || avatasthuḥ śarā bhūtvā nānājātiśubhānanāḥ
134.27
surasā suramā kadrūrvinatā
śucireva ca || tṛṣā bubhukṣā sarvvaughā mṛtyuḥ sarvveśamastathā
134.28
brahmavadhyā ca govadhyā bālavadhyā prajābhayāḥ || gadā bhūtvā śaktayaśca tadā devarathe'bhya
yuḥ
134.29
yugaṃ kṛtayugañcātra cāturhautraprayojakāḥ || caturvvarṇāḥ salīlāśca babhūvuḥ svarṇakuṇḍalāḥ
134.30
tadyugaṃ yugasaṅkāśaṃ rathaśīrṣe pratiṣṭhitam
dhṛtarāṣṭreṇa nāgena baddhaṃ balavatā mahat
134.31
ṛgvedaḥ sāmavedaśca yajurvvedastathāparaḥ || vedāścatvāra evaite catvārasturagā bhavan
134.32
annadānapu
rogāṇi yāni dānāni kānicit || tānyāsanvājināṃ teṣāṃ bhūṣaṇāni sahasraśaḥ
134.33
padmadvayaṃ takṣakaśca karkoṭakadhanañjayau || nāgā babhūvurevaite
hayānāṃ vālabandhanāḥ
134.34
oṅkāraprabhavāstā vā mantrayajñakratukriyāḥ || upadravāḥ pratīkārāḥ paśuvandheṣṭayastathā
134.35
yajñopavāhānyetāni tasmin
lokarathe śubhe || maṇimuktāpravālaistu bhūṣitāni sahasraśaḥ
134.36
pratodoṅkāra evāsīttadagrañca vaṣaṭkṛtam || sinīvālī kuhū rākā tathā cānumatī
śubhā
134.37
yoktrāṇyāsaṃsturaṅgāṇāmapasarpaṇavigrahāḥ
134.38
kṛṣṇānyatha ca pītāni śvetamāñjiṣṭhakāni ca || avadātāḥ patākāstu babhūvuḥ pavaneritā
134.39
ṛtubhiśca kṛtaḥ ṣaḍbhirdhanuḥ saṃvatsaro'bhavat || ajarā jyābhavaccāpi sāmbikā dhanuṣo dṛḍhā
134.40
kālo hi bhagavānrudrastañca saṃvatsaraṃ
viduḥ || tasmādumā kālarātrirdhanuṣo jyā'jarābhavat
134.41
sagarbhaṃ tripuraṃ yena dagdhavānsa trilocanaḥ || sa iṣuviṣṇusomāgnitridaivatamayo'bhavat
134.42
ānanaṃ hyagnirabhavacchalyaṃ somastamonudaḥ || tejasaḥ samavāyo'tha ceṣostejo rathāṅgadhṛk
134.43
tasmiṃśca vīryyavṛddhyarthaṃ vāsukirnāgapārthivaḥ
tejaḥ saṃvasanārthaṃ vai mumocātiviṣo viṣam
134.44
kṛtvā devā rathañcāpi divyaṃ divyaprabhāvataḥ || lokādhipatimabhyetya idaṃ vacanamabruvan
134.45
saṃskṛto'yaṃ ratho'smābhistava dānavaśatrujit || idamāpatparitrāṇaṃ devānsendrapurogamān
134.46
taṃ meruśikharākāraṃ trailokyarathamuttamam || praśasya
devānsādhviti rathaṃ paśyati śaṅkaraḥ
134.47
muhurdṛṣṭvā rathaṃ sādhu sādhvityuktvā muhurmuhuḥ || uvāca sendrānamarā namarādhipatiḥ svayam
134.48
yādṛśo'yaṃ rathaḥ kṛto yuṣmābhirmama sattamāḥ || īdṛśo rathasampattyā yantā śīghraṃ vidhīyatām
134.49
ityuktvā devadevena devā viddhā iveṣubhiḥ || avā
purmahatīṃ cintāṃ kathaṃ kāryyamiti bruvan
134.50
mahādevasya devo'nyaḥ ko nāma sadṛśo bhavet || muktvā cakrāyudhaṃ devaṃ sopāsya iṣumāśritaḥ
134.51
dhuri yuktā ivokṣāṇo ghaṭanta iva parvvataiḥ || ni śvasantaḥ surāḥ sarvve kathametaditi bruvan
134.52
devo'dṛśyaka devāṃstu lokanāthasya dhūrgatān
ahaṃ sārathirityuktvā jagrāhaiśvāṃstato'grajaḥ
134.53
tato devaiḥ sagandharvaiḥ siṃhanādo mahān kṛtaḥ || pratodahastaṃ samprekṣya brahmāṇaṃ sūtatāṃ gatam
134.54
bhagavānāpi viśveśo rathasthe vai pitāmahe || sadṛśaḥ sūta ityuktvā cāruroha rathaṃ haraḥ
134.55
ārohati rathaṃ deve hyaśvā harabharāturāḥ
jānubhiḥ patitā bhūmau rajogrāsaśca grāsitaḥ
134.56
devo dṛṣṭvātha vedāṃstānabhīrugrahayānbhayāt || ujjahāra pitṝnāttānsuputra iva duḥkhitān
134.57
tataḥ siṃharavo bhūyo babhūva rathabhairavaḥ || jayaśabdaśca devānāṃ sambabhūvārṇavopamaḥ
134.58
tadoṅkāramayaṃ gṛhya pratodaṃ varadaḥ prabhuḥ || svayambhūḥ prayayau
vāhānanumantrya yathājavam
134.59
grasamānā ivākāśaṃ muṣṇanta iva medinīm || mukhebhyaḥ sasṛjuḥ śvāsānucchrasanta ivoragāḥ
134.60
svayambhuvā
codyamānāścoditena kapardinā || vrajanti te'śvā javanāḥ kṣayakāla ivānilāḥ
134.61
dhvajocchrayavinirmmāṇe dhvajayaṣṭimanuttamām || ākramya nandī
vṛṣabhastasthau tasmiñchivecchayā
134.62
bhārgavāṅgirasau devau daṇḍahastau raviprabhau || rathacakre tu rakṣete rudrasya priyakāṅkṣiṇau
134.63
śeṣaśca bhagavānāgo
'nanto'nantakaro'riṇām || śarahasto rathaṃ pāti śayanaṃ brahmaṇastadā
134.64
yamastūrṇaṃ samāsthāya mahiṣañcātidāruṇam || draviṇādhipatirvyālaṃ
surāṇāmadhipo dvipam
134.65
mayūraṃ śatacandrañca kūjantaṃ kinnaraṃ yathā || guha āsthāya varado yugopamarathaṃ pituḥ
134.66
nandīśvaraśca
bhagavānśūlamādāya dīptimān || pṛṣṭhataścāpi pārśvvābhyāṃ lokasya kṣayakṛdyathā
134.67
pramathāścāgnivarṇābhāḥ sāgnijvālā ivācalāḥ || anujagmū
rathaṃ śāvaṃ nakrā iva mahārṇavam
134.68
bhṛgurbharadvājavasiṣṭhagautamāḥ kratuḥ pulastyaḥ pulahastapodhanāḥ || marīciratrirbhagavānathāṅgirāḥ parāśa
rāgastyamukhā maharṣayaḥ
134.69
haramajitamajaṃ pratuṣṭuvurvacanaviśeṣairvicitrabhūṣaṇaiḥ || rathastripure sakāñcanācalo vrajati sapakṣa ivādrirambare
134.70
karigiriravimeghasannibhāḥ sajalapayodaninādanādinaḥ || pramathagaṇāḥ parivārthya devaguptaṃ rathamabhitaḥ prayayuḥ svadarpayuktāḥ
134.71
makaratimi
timiṅgilāvṛtaḥ pralaya ivātisamuddhato'rṇavaḥ || vrajati rathavaro'tibhāsvaro hyaśaninipātapayodaniḥsvanaḥ
134.71.p1
iti śrīmātsye mahā purāṇe tripuradāhe rathaprayāṇaṃ nāma trayastriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Viśvabrahmakulotsāha — Nārāyaṇa Raujī, Sanskrit