Matsya 136
Matsya 136
- Language
- Sanskrit
Contents
- 136.84 — 1 part
136.1
cha || || sūta uvāca || || tato raṇe devabalaṃ nārado'
bhyagamatpunaḥ|| āgatya caiva tripurātsabhāyāmāsthitaḥ svayam
136.2
ilāvṛtamiti khyātaṃ tadvarṣaṃ vistṛtāryyatam || yatra yajño balervṛtto baliryyatra ca saṃyataḥ
136.3
devānāṃ janmabhūrbhiyyā triṣu lokeṣu viśrutā || vivāhāḥ kratavaścaiva jātakammādikāḥ kriyāḥ
136.4
devānāṃ yatra vṛttāni kanyādānāni yāni ca
reme nityaṃ bhavo yatra sahāyaiḥ pārṣadairgaṇaiḥ
136.5
lokapālāḥ sadā yatra tasthurmerugirau yathā || madhupiṅgalanetrastu candrāvayavabhūṣaṇaḥ || devānāmadhiyaṃ
prāha gaṇapāṃśca maheśvaraḥ
136.6
vāsavaitadarīṇāṃ te tripuraṃ paridṛśyate || vimānaiśca patākābhirdhvajaiśca samalaṅkṛtam
136.7
idaṃ vṛttamidaṃ khyātaṃ vāhi
druvaśatāpanam || ete janā giriprakhyāḥ sakuṇḍalakirīṭinaḥ
136.8
prākāragopuradveṣu kakṣānte dānavāḥ sthitāḥ || ime ca toyadābhāsā danujā
vikṛtānanāḥ
136.9
nirgacchanti puro daityāḥ sāyudhā vijayaiṣiṇaḥ
136.10
sa tvaṃ suraśataiḥ sārddhaṃ sasahāyo varāyudhaḥ || sahadrimāṃmakairbhṛtyairvyāpādaya
mahāsurān
136.11
ahañca rathavaryeṇa niścalācalavatsthitaḥ|| puraḥ purasya randhrārthī sthāsyāmi vijayāya vaḥ
136.12
yadā tu puṣyayogena ekatraṃ
sthāsyate param || tadetannirddahiṣyāmi śareṇaikena vāsava
136.13
ityukto vai bhagavatā rudreṇeha sureśvaraḥ || yayau tatripuraṃ jetuṃ tena sainyena saṃvṛtaḥ
136.14
prakāntarathabhīmaistaiḥ sahadevaiḥ pārṣadrāṃ gaṇaiḥ || kṛtasiṃhakhopetairurucchadrikhivāmbudaiḥ
136.15
tena nādena tripurāddānavā yuddhalālasāḥ || utpatya
dudruvuśśailuḥ sāyudhāḥ khe gaṇeśvarān
136.16
anye payodharārāvāḥ payodharasramā babhuḥ || sasiṃhanādaṃ vāditraṃ vādayāmāsuruddhatāḥ
136.17
devānāṃ siṃhanādaśva
sarvvatūryyaravo mahān || grasto'bhūddaityanādaiśca candrastoyadharairiva
136.18
candrodayātsamudbhūtaḥ paurṇamāsa ivārṇavaḥ || tripuraṃ prabhavattaddbhīmarūpamahāsuraiḥ
136.19
prākāreṣu pure tatra gopureṣvapi cāpare || aṭṭālakānsamāruhya keciccalitavādinaḥ
136.20
svarṇamālādharāḥ śūrāḥ prabhāsitakarāmbarāḥ || kecinnadanti danujā
stoyamattā ivāmbudāḥ
136.21
itaścataśca dhāvantaḥ kecidudbhūtavāsasaḥ|| kimetaditi papracchuranyonyaṃ gṛhamāśritāḥ
136.23
kimetannaiva jānāmi jñānamantarhitaṃ
hi me || jñāsyase'nantareṇeti kālo vistārato mahān||22||so'pyasau pṛthivīsāraśca siṃhaśca rathamāsthitaḥ || tiṣṭhate tripuraṃ pīḍya dehaṃ vyādhirivocchritaḥ
136.24
eṣo'sti sa eṣo'stu kā cintā sambhrame sati||ehi māyudhamādāya kva me pṛcchā bhaviṣyati
136.27
iti te'nyonyamāviddhā uttarottarabhāṣiṇaḥ
āsādya pṛcchanti tadā dānavāstripurālayāḥ||25||tārakākhyapure daityāstārakākhyapuraḥsarāḥ || nirgatāḥ kupitāstūrṇaṃ bilādiva mahoragāḥ ||26||niddhāṃ
vantastu te daityāḥ pramathādhipayūthapaiḥ||niruddhā gajarājāno yathā kesariyūthapaiḥ
136.28
darpitānāṃ tataścaiṣāṃ darpitānāmivāninām || rūpāṇi jajvaluste
ṣāmagnīnāmiva dhamyatām
136.29
tato bṛhanti cāpāni bhīmanādāni sarvvaśaḥ || nikṛṣya jaghnuranyonyamiṣubhiḥ prāṇabhojanaiḥ
136.31
mārjāramṛgabhī
māsyānpārṣadvānvikṛtānanān||dṛṣṭvā dṛṣṭvā hasannucairdānavā rūpasampadā||30||bāhubhiḥ parighākāraiḥ kṛṣyatāṃ dhanuṣāṃ śarāḥ||bhaṭavarmmaiṣu viviśustaḍāgānīva
pakṣiṇaḥ
136.32
mṛtāḥ stha kva nu yāsye'tha haniṣyāmo nivarttatām || ityevaṃ paruṣāṇyuktvā dānavāḥ pārṣadarṣabhān
136.33
bibhiduḥ sāyakaistīkṣṇaiḥ
sūryyapādā ivāmbudān || pramathā api siṃhākṣāḥ siṃhavikrāntavikramāḥ || khaṇḍaśailaśilāvṛkṣairbibhidurdaityadānavān
136.34
ambudairākulamiva haṃsāku
lamivāmbaram || dānavākulamatyarthaṃ tatpuraṃ sakalaṃ babhau
136.35
vikṛṣṭacāpā daityendrāḥ sṛjanti śaradurdinam || indracāpaṅkitoraskā jaladā iva durddi
nam
136.36
iṣubhistāḍyamānāste bhūyo bhūyo gaṇeśvarāḥ || cakruste dehanirnnāsaṃ svarṇadhātumivācalāḥ
136.37
tathā vṛkṣaśilāvajraśūlapaṭṭiparaśvadhaiḥ
cūrṇyate'bhihatā daityāḥ kācāṣṭaṅkahatā iva
136.38
candrodayātsamudbhūtaḥ paurṇamāsa ivārṇavaḥ || tripuraṃ prabhavattaddbhīmarūpamahāsuraiḥ
136.40
tārakākhyo
jayatyeṣa iti daityā aghoṣayan||jayatīndraśca rudraśca ityeva ca gaṇeśvarāḥ||39||vāritā dāritā bāṇairyodhāstāsminbalobhaye || niḥsvananto'mbusamaye jala
garbhā ivāmbudāḥ
136.41
karaiśchinnaiḥ śirobhiśca dhvajaiśchatraiśca pāṇḍuraiḥ || yuddhabhūmirbhayavatī māṃsaśoṇitapūritā
136.42
vyomni cotpulya sahasā
tālamātraṃ varāyudhaiḥ || dṛḍhāhatāḥ patanpūrvvaṃ dānavāḥ pramathāstathā
136.43
siddhāścāpsarasaścaiva cāraṇāśca nabhogatāḥ || dṛḍhaprahāraharṣitāḥ sādhu sādhvi
ti cukruśuḥ
136.44
anāhatāśca viyati devadundubhayastathā || nadanto meghaśabdena saramā iva roṣitāḥ
136.45
te tasmiṃstripure daityā nadyaḥ sindhu
patāviva || viśanti kruddhavadanā valmīkamiva pannagāḥ
136.46
tārakākhyapure tasminsurāḥ śūrāḥ samantataḥ || saśastrā nipatanti sma sapakṣā iva bhūdharāḥ
136.47
yodhayanti tribhāgena tripure tu gaṇeśvarāḥ || vidyunmālī mayaścaiva magnau ca drumavadraṇe
136.48
vidyunmālī sa daityendro girīndrasadṛśadyutiḥ
ādāya parighaṃ ghoraṃ tāḍayāmāsa nandinam
136.49
sa nandī dānavendreṇa parigheṇa dṛḍhāhataḥ || bhramate madhunā vyaktaḥ purā nārāyaṇo yathā
136.50
nandī
śvare gate tatra gaṇapāḥ khyātavikramāḥ || dudruvurjātasaṃrambhā vidyunmālinamāsuram
136.51
ghaṇṭākarṇaḥ śaṅkakarṇo mahākālaśca pārṣadāḥ || tataśca sāyakaiḥ
sarvvāṅgaṇapāṅgaṇapākṛtīn
136.54
bhūyo bhūyaḥ sa vivyādha gaṇeśvaramahattamān || bhittvā bhittvā rurāvoccairnabhasyambudharo yathā||52||tasyārambhitaśabdena
nandī dinakaraprabhaḥ || saṃjñāṃ labhya tataḥ so'pi vidyunmālinamādravat||53||rudradattaṃ tadā dīptaṃ dīptānalasamaprabham || vajraṃ vajranibhāṅgasya dānavasya sasarja
ha
136.55
taṃ nandibhujanirmuktaṃ muktāphalavibhūṣitam || papāta vakṣasi tadā vajraṃ daityasya bhīṣaṇam
136.56
sa vajranihato daityo vajrasaṃhananopamaḥ
papāta vajrābhihataḥ śakeṇādririvāhavaḥ
136.57
daityeśvaraṃ vinihataṃ nandinā kulandinā || cukruśurdānavāḥ prekṣya dudruvuśca gaṇādhipāḥ
136.58
duḥkhāmarṣataroṣāste vidyunmālini pātite || drumaśailamahāvṛṣṭiṃ payodāḥ sasṛjuryathā
136.59
te pīḍyamānā gurubhirgiribhiśca gaṇeśvarāḥ || karttavyaṃ
na viduḥ kiñciddhanyamādhārmikā iva
136.60
tato'suravaraḥ śrīmāṃstārakākhyaḥ pratāpavān || sa tarūṇāṃ girīṇāṃ vai tulyarūpadharo babhau
136.61
bhinnottamāṅgā gaṇapā bhinnapādāṅkitānanāḥ || virejurbhujagā mantrairvārthyamāṇā yathā tathā
136.62
mayena māyāvīryyeṇa vadhyamānā gaṇeśvarāḥ || bhramanti
bahuśabdālāḥ pañjare śakunā iva
136.63
tathā'suravaraḥ śrīmāṃstārakākhyaḥ pratāpavān || dadāha ca balaṃ sarvvaṃ śuṣkendhanamivānalaḥ
136.64
tārakā
khyena vāryyante śaravarṣaistadā gaṇāḥ || mayena māyānihatāstārakākhyeṇa ceṣubhiḥ
136.65
gaṇeśā vidhurā jātā jīrṇamūlā yathā drumāḥ
136.66
bhūyaḥ sampattate cāgnirgrahān grāhān bhujaṅgamān || girīndrāṃśca harīnvyāghrānvṛkṣānsumaravarṇakān
136.67
śarabhānaṣṭapādāṃśca āpaḥ pavanameva ca || mayo
māyābalenaiva pātayatyeva śatruśu
136.68
te tārakākhyeṇa mayena māyayā saṃmuhyamānā vivaśā gaṇeśvarāḥ || na śaknuvaṃste manasāpi ceṣṭituṃ yathendriyārthā
muninābhisaṃyatāḥ
136.69
mahājalāgnyādisakuarogairharīndravyāghraistarakṣurākṣasaiḥ || vibādhyamānāstamasā vimohitāḥ samudramadhyeṇviva gādhakā
ṅkṣiṇaḥ
136.70
saṃmardyamāneṣu gaṇeśvareṣu saṃnarddamāneṣu suretareṣu || tataḥ surāṇāṃ pravarairabhikṣitaṃ riporbalaṃ saṃviviśuḥ sahāyudhāḥ
136.71
yamo
gadāstro varuṇaśca bhāskarastathā kumāro'bharakoṭisaṃyutaḥ || svayañca śakraḥ sitanāgavāhanaḥ kulīśapāṇiḥ suralokapuṅgavaḥ
136.72
sa
coḍunāthaḥ sasuto divākaraḥ sa sāntakarūyakṣapatirmahādyutiḥ || ete ripūṇāṃ prabalābhirakṣitaṃ tadā balaṃ saṃviviśurmadoddhatāḥ
136.73
yathā vanaṃ
darpitakuñjarādhipā yathā nabhaḥ sāmbudharaṃ divākaraḥ || yathā ca siṃhairvijaneṣu gokulaṃ tathā balaṃ tatridaśairabhidrutam
136.74
kṛtaprahārānuradīnadānavaṃ
tatastvabhajyanta balaṃ hi pārṣadāḥ || svajyotiṣāṃ jyotiriṣoṣmavānhariryathā tamo ghorataraṃ narāṇām
136.75
viśrāntayāmāsa yathā sadaiva niśākaraḥ sa
śvitaśāvaraṃ tamaḥ || tatopakṛṣṭe ca tamaḥprabhāve astraprabhāve ca vivarddhamāne
136.76
diglokapālairgaṇanāyakaiśca kṛto mahāntiharavo muhūrttam || saṃkhye
vibhagnā vikarā vipādāmcchinnottamāṅgāḥ śarapūritāṅgāḥ
136.77
devetarā devavarairvibhinnāḥ sīdanti paṅkeṣu yathā gajendrāḥ || vajreṇa bhīmena ca vajrapāṇiḥ
śaktyā ca śaktyā ca mayūraketuḥ
136.78
daṇḍena cogreṇa ca dharmmarājaḥ pāśena cogreṇa ca vārigoptā || śūlena kālena ca yakṣarājo vīryyeṇa teja
svitayā sukeśaḥ
136.79
gaṇeśvarāste surasanniborderkāśāḥ pūrṇāhutīsiktaśikhiprakāśāḥ || utsādyante danuputravṛndānyathaiva indrāśanayaḥ patantyaḥ
136.80
mayastu devānpariśikṣitānsamuātmajaṃ devavaraṃ kumāram || śareṇa bhittvā sa hi tārakāsutaṃ sa tārakāruthāsuramābabhāṣe
136.81
kṛtvā
prahāraṃ praviśāmi vīraṃ puraṃ hi daityendra balena yuktaḥ || viśrāmamūrjaskaramapyavāpya punaḥ kariṣyāmi raṇaṃ prapannaiḥ
136.82
vayaṃ hi śastrakṣatavikṣitāṅgā
viśīrṇaśastradhvajavamaṃvāhāḥ || jayaiṣiṇaste jayakāśinaśca gaṇeśvarā lokavarādhipāśca
136.83
mayasya śrutvā divi tārakākhye vaco'bhikāṅkṣatajo
pamākṣaḥ || viveśa tūrṇaṃ tripuraṃ diteḥ sutaiḥ sutairadityā yudhi vṛddhaharṣaiḥ
136.84
tataḥ saśaṅkhānakabherībhīmaṃ saṃsiṃhanādaṃ harasainyamābabhau || mayānugaṃ
ghoragabhīragahvaraṃ yathā himādrergajasiṃhanāditam
136.84.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe tripuradāheprahārakṛtaṃ nāma pañcatriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit