Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 136

Matsya 136

Language
Sanskrit

Contents

136.1

cha || || sūta uvāca || || tato raṇe devabalaṃ nārado'
bhyagamatpunaḥ|| āgatya caiva tripurātsabhāyāmāsthitaḥ svayam

136.2

ilāvṛtamiti khyātaṃ tadvarṣaṃ vistṛtāryyatam || yatra yajño balervṛtto baliryyatra ca saṃyataḥ

136.3

devānāṃ janmabhūrbhiyyā triṣu lokeṣu viśrutā || vivāhāḥ kratavaścaiva jātakammādikāḥ kriyāḥ

136.4

devānāṃ yatra vṛttāni kanyādānāni yāni ca
reme nityaṃ bhavo yatra sahāyaiḥ pārṣadairgaṇaiḥ

136.5

lokapālāḥ sadā yatra tasthurmerugirau yathā || madhupiṅgalanetrastu candrāvayavabhūṣaṇaḥ || devānāmadhiyaṃ
prāha gaṇapāṃśca maheśvaraḥ

136.6

vāsavaitadarīṇāṃ te tripuraṃ paridṛśyate || vimānaiśca patākābhirdhvajaiśca samalaṅkṛtam

136.7

idaṃ vṛttamidaṃ khyātaṃ vāhi
druvaśatāpanam || ete janā giriprakhyāḥ sakuṇḍalakirīṭinaḥ

136.8

prākāragopuradveṣu kakṣānte dānavāḥ sthitāḥ || ime ca toyadābhāsā danujā
vikṛtānanāḥ

136.9

nirgacchanti puro daityāḥ sāyudhā vijayaiṣiṇaḥ

136.10

sa tvaṃ suraśataiḥ sārddhaṃ sasahāyo varāyudhaḥ || sahadrimāṃmakairbhṛtyairvyāpāda‌ya
mahāsurān

136.11

ahañca rathavaryeṇa niścalācalavatsthitaḥ|| puraḥ purasya randhrārthī sthāsyāmi vijayāya vaḥ

136.12

yadā tu puṣyayogena ekatraṃ
sthāsyate param || tadetannirddahiṣyāmi śareṇaikena vāsava

136.13

ityukto vai bhagavatā rudreṇeha sureśvaraḥ || yayau tatripuraṃ jetuṃ tena sainyena saṃvṛtaḥ

136.14

prakāntarathabhīmaistaiḥ sahadevaiḥ pārṣadrāṃ gaṇaiḥ || kṛtasiṃhakhopetairurucchadrikhivāmbudaiḥ

136.15

tena nādena tripurāddānavā yuddhalālasāḥ || utpatya
dudruvuśśailuḥ sāyudhāḥ khe gaṇeśvarān

136.16

anye payodharārāvāḥ payodharasramā babhuḥ || sasiṃhanādaṃ vāditraṃ vādayāmāsuruddhatāḥ

136.17

devānāṃ siṃhanādaśva
sarvvatūryyaravo mahān || grasto'bhūddaityanādaiśca candrastoyadharairiva

136.18

candrodayātsamudbhūtaḥ paurṇamāsa ivārṇavaḥ || tripuraṃ prabhavattaddbhīmarūpamahāsuraiḥ

136.19

prākāreṣu pure tatra gopureṣvapi cāpare || aṭṭālakānsamāruhya keciccalitavādinaḥ

136.20

svarṇamālādharāḥ śūrāḥ prabhāsitakarāmbarāḥ || kecinnadanti danujā
stoyamattā ivāmbudāḥ

136.21

itaścataśca dhāvantaḥ kecidudbhūtavāsasaḥ|| kimetaditi papracchuranyonyaṃ gṛhamāśritāḥ

136.23

kimetannaiva jānāmi jñānamantarhitaṃ
hi me || jñāsyase'nantareṇeti kālo vistārato mahān||22||so'pyasau pṛthivīsāraśca siṃhaśca rathamāsthitaḥ || tiṣṭhate tripuraṃ pīḍya dehaṃ vyādhirivocchritaḥ

136.24

eṣo'sti sa eṣo'stu kā cintā sambhrame sati||ehi māyudhamādāya kva me pṛcchā bhaviṣyati

136.27

iti te'nyonyamāviddhā uttarottarabhāṣiṇaḥ
āsādya pṛcchanti tadā dānavāstripurālayāḥ||25||tārakākhyapure daityāstārakākhyapuraḥsarāḥ || nirgatāḥ kupitāstūrṇaṃ bilādiva mahoragāḥ ||26||niddhāṃ
vantastu te daityāḥ pramathādhipayūthapaiḥ||niruddhā gajarājāno yathā kesariyūthapaiḥ

136.28

darpitānāṃ tataścaiṣāṃ darpitānāmivāninām || rūpāṇi jajvaluste
ṣāmagnīnāmiva dhamyatām

136.29

tato bṛhanti cāpāni bhīmanādāni sarvvaśaḥ || nikṛṣya jaghnuranyonyamiṣubhiḥ prāṇabhojanaiḥ

136.31

mārjāramṛgabhī
māsyānpārṣadvānvikṛtānanān||dṛṣṭvā dṛṣṭvā hasannucairdānavā rūpasampadā||30||bāhubhiḥ parighākāraiḥ kṛṣyatāṃ dhanuṣāṃ śarāḥ||bhaṭavarmmaiṣu viviśustaḍāgānīva
pakṣiṇaḥ

136.32

mṛtāḥ stha kva nu yāsye'tha haniṣyāmo nivarttatām || ityevaṃ paruṣāṇyuktvā dānavāḥ pārṣadarṣabhān

136.33

bibhiduḥ sāyakaistīkṣṇaiḥ
sūryyapādā ivāmbudān || pramathā api siṃhākṣāḥ siṃhavikrāntavikramāḥ || khaṇḍaśailaśilāvṛkṣairbibhidurdaityadānavān

136.34

ambudairākulamiva haṃsāku
lamivāmbaram || dānavākulamatyarthaṃ tatpuraṃ sakalaṃ babhau

136.35

vikṛṣṭacāpā daityendrāḥ sṛjanti śaradurdinam || indracāpaṅkitoraskā jaladā iva durddi
nam

136.36

iṣubhistāḍyamānāste bhūyo bhūyo gaṇeśvarāḥ || cakruste dehanirnnāsaṃ svarṇadhātumivācalāḥ

136.37

tathā vṛkṣaśilāvajraśūlapaṭṭiparaśvadhaiḥ
cūrṇyate'bhihatā daityāḥ kācāṣṭaṅkahatā iva

136.38

candrodayātsamudbhūtaḥ paurṇamāsa ivārṇavaḥ || tripuraṃ prabhavattaddbhīmarūpamahāsuraiḥ

136.40

tārakākhyo
jayatyeṣa iti daityā aghoṣayan||jayatīndraśca rudraśca ityeva ca gaṇeśvarāḥ||39||vāritā dāritā bāṇairyodhāstāsminbalobhaye || niḥsvananto'mbusamaye jala
garbhā ivāmbudāḥ

136.41

karaiśchinnaiḥ śirobhiśca dhvajaiśchatraiśca pāṇḍuraiḥ || yuddhabhūmirbhayavatī māṃsaśoṇitapūritā

136.42

vyomni cotpulya sahasā
tālamātraṃ varāyudhaiḥ || dṛḍhāhatāḥ patanpūrvvaṃ dānavāḥ pramathāstathā

136.43

siddhāścāpsarasaścaiva cāraṇāśca nabhogatāḥ || dṛḍhaprahāraharṣitāḥ sādhu sādhvi
ti cukruśuḥ

136.44

anāhatāśca viyati devadundubhayastathā || nadanto meghaśabdena saramā iva roṣitāḥ

136.45

te tasmiṃstripure daityā nadyaḥ sindhu
patāviva || viśanti kruddhavadanā valmīkamiva pannagāḥ

136.46

tārakākhyapure tasminsurāḥ śūrāḥ samantataḥ || saśastrā nipatanti sma sapakṣā iva bhūdharāḥ

136.47

yodhayanti tribhāgena tripure tu gaṇeśvarāḥ || vidyunmālī mayaścaiva magnau ca drumavadraṇe

136.48

vidyunmālī sa daityendro girīndrasadṛśadyutiḥ
ādāya parighaṃ ghoraṃ tāḍayāmāsa nandinam

136.49

sa nandī dānavendreṇa parigheṇa dṛḍhāhataḥ || bhramate madhunā vyaktaḥ purā nārāyaṇo yathā

136.50

nandī
śvare gate tatra gaṇapāḥ khyātavikramāḥ || dudruvurjātasaṃrambhā vidyunmālinamāsuram

136.51

ghaṇṭākarṇaḥ śaṅkakarṇo mahākālaśca pārṣadāḥ || tataśca sāyakaiḥ
sarvvāṅgaṇapāṅgaṇapākṛtīn

136.54

bhūyo bhūyaḥ sa vivyādha gaṇeśvaramahattamān || bhittvā bhittvā rurāvoccairnabhasyambudharo yathā||52||tasyārambhitaśabdena
nandī dinakaraprabhaḥ || saṃjñāṃ labhya tataḥ so'pi vidyunmālinamādravat||53||rudradattaṃ tadā dīptaṃ dīptānalasamaprabham || vajraṃ vajranibhāṅgasya dānavasya sasarja
ha

136.55

taṃ nandibhujanirmuktaṃ muktāphalavibhūṣitam || papāta vakṣasi tadā vajraṃ daityasya bhīṣaṇam

136.56

sa vajranihato daityo vajrasaṃhananopamaḥ
papāta vajrābhihataḥ śakeṇādririvāhavaḥ

136.57

daityeśvaraṃ vinihataṃ nandinā kulandinā || cukruśurdānavāḥ prekṣya dudruvuśca gaṇādhipāḥ

136.58

duḥkhāmarṣataroṣāste vidyunmālini pātite || drumaśailamahāvṛṣṭiṃ payodāḥ sasṛjuryathā

136.59

te pīḍyamānā gurubhirgiribhiśca gaṇeśvarāḥ || karttavyaṃ
na viduḥ kiñciddhanyamādhārmikā iva

136.60

tato'suravaraḥ śrīmāṃstārakākhyaḥ pratāpavān || sa tarūṇāṃ girīṇāṃ vai tulyarūpadharo babhau

136.61

bhinnottamāṅgā gaṇapā bhinnapādāṅkitānanāḥ || virejurbhujagā mantrairvārthyamāṇā yathā tathā

136.62

mayena māyāvīryyeṇa vadhyamānā gaṇeśvarāḥ || bhramanti
bahuśabdālāḥ pañjare śakunā iva

136.63

tathā'suravaraḥ śrīmāṃstārakākhyaḥ pratāpavān || dadāha ca balaṃ sarvvaṃ śuṣkendhanamivānalaḥ

136.64

tārakā
khyena vāryyante śaravarṣaistadā gaṇāḥ || mayena māyānihatāstārakākhyeṇa ceṣubhiḥ

136.65

gaṇeśā vidhurā jātā jīrṇamūlā yathā drumāḥ

136.66

bhūyaḥ sampattate cāgnirgrahān grāhān bhujaṅgamān || girīndrāṃśca harīnvyāghrānvṛkṣānsumaravarṇakān

136.67

śarabhānaṣṭapādāṃśca āpaḥ pavanameva ca || mayo
māyābalenaiva pātayatyeva śatruśu

136.68

te tārakākhyeṇa mayena māyayā saṃmuhyamānā vivaśā gaṇeśvarāḥ || na śaknuvaṃste manasāpi ceṣṭituṃ yathendriyārthā
muninābhisaṃyatāḥ

136.69

mahājalāgnyādisakuarogairharīndravyāghraistarakṣurākṣasaiḥ || vibādhyamānāstamasā vimohitāḥ samudramadhyeṇviva gādhakā
ṅkṣiṇaḥ

136.70

saṃmardyamāneṣu gaṇeśvareṣu saṃnarddamāneṣu suretareṣu || tataḥ surāṇāṃ pravarairabhikṣitaṃ riporbalaṃ saṃviviśuḥ sahāyudhāḥ

136.71

yamo
gadāstro varuṇaśca bhāskarastathā kumāro'bharakoṭisaṃyutaḥ || svayañca śakraḥ sitanāgavāhanaḥ kulīśapāṇiḥ suralokapuṅgavaḥ

136.72

sa
coḍunāthaḥ sasuto divākaraḥ sa sāntakarūyakṣapatirmahādyutiḥ || ete ripūṇāṃ prabalābhirakṣitaṃ tadā balaṃ saṃviviśurmadoddhatāḥ

136.73

yathā vanaṃ
darpitakuñjarādhipā yathā nabhaḥ sāmbudharaṃ divākaraḥ || yathā ca siṃhairvijaneṣu gokulaṃ tathā balaṃ tatridaśairabhidrutam

136.74

kṛtaprahārānuradīnadānavaṃ
tatastvabhajyanta balaṃ hi pārṣadāḥ || svajyotiṣāṃ jyotiriṣoṣmavānhariryathā tamo ghorataraṃ narāṇām

136.75

viśrāntayāmāsa yathā sadaiva niśākaraḥ sa
śvitaśāvaraṃ tamaḥ || tatopakṛṣṭe ca tamaḥprabhāve astraprabhāve ca vivarddhamāne

136.76

diglokapālairgaṇanāyakaiśca kṛto mahāntiharavo muhūrttam || saṃkhye
vibhagnā vikarā vipādāmcchinnottamāṅgāḥ śarapūritāṅgāḥ

136.77

devetarā devavarairvibhinnāḥ sīdanti paṅkeṣu yathā gajendrāḥ || vajreṇa bhīmena ca vajrapāṇiḥ
śaktyā ca śaktyā ca mayūraketuḥ

136.78

daṇḍena cogreṇa ca dharmmarājaḥ pāśena cogreṇa ca vārigoptā || śūlena kālena ca yakṣarājo vīryyeṇa teja
svitayā sukeśaḥ

136.79

gaṇeśvarāste surasanniborderkāśāḥ pūrṇāhutīsiktaśikhiprakāśāḥ || utsādyante danuputravṛndānyathaiva indrāśanayaḥ patantyaḥ

136.80

mayastu devānpariśikṣitānsamuātmajaṃ devavaraṃ kumāram || śareṇa bhittvā sa hi tārakāsutaṃ sa tārakāruthāsuramābabhāṣe

136.81

kṛtvā
prahāraṃ praviśāmi vīraṃ puraṃ hi daityendra balena yuktaḥ || viśrāmamūrjaskaramapyavāpya punaḥ kariṣyāmi raṇaṃ prapannaiḥ

136.82

vayaṃ hi śastrakṣatavikṣitāṅgā
viśīrṇaśastradhvajavamaṃvāhāḥ || jayaiṣiṇaste jayakāśinaśca gaṇeśvarā lokavarādhipāśca

136.83

mayasya śrutvā divi tārakākhye vaco'bhikāṅkṣatajo
pamākṣaḥ || viveśa tūrṇaṃ tripuraṃ diteḥ sutaiḥ sutairadityā yudhi vṛddhaharṣaiḥ

136.84

tataḥ saśaṅkhānakabherībhīmaṃ saṃsiṃhanādaṃ harasainyamābabhau || mayānugaṃ
ghoragabhīragahvaraṃ yathā himādrergajasiṃhanāditam

136.84.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe tripuradāheprahārakṛtaṃ nāma pañcatriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)