Matsya 137
Matsya 137
- Language
- Sanskrit
Contents
- 137.68 — 1 part
137.1
sūta uvāca || || mayaḥ prahāraṃ kṛtvā tu māyāvī dānavarṣabhaḥ||viveśa tūrṇaṃ tripuramantraṃ nīlamivānbaram
137.2
sa dīrghamuṣṇaṃ niḥśvasya dānavānvī
kṣya madhyagān || dadhyau lokakṣaye prāpte kālaṃ kāla ivāparaḥ
137.3
indro'pi bibhyate yasya sthito yuddhepsuragrataḥ || sacāyi nidhanaṃ prāpto vidyunmā
lī mahāyaśāḥ
137.4
durgaṃ vai tripurasyāsya na samaṃ vidyate puram || tasyāpyepo'nayaḥ prāpto na durgaṃ kāraṇaṃ kvacit
137.5
kālasyaiva vaśe sarvvaṃ durgaṃ
durgatarañca yat || kāle kruddhe kathaṃ kālāttrāṇaṃ no'dya bhaviṣyati
137.6
lokeṣu triṣu yatkiñcidvalaṃ vai sarvvajantuṣu || kālasya tadvaśaṃ sarvvamiti paitā
maho vidhiḥ
137.7
asminkaḥ prabhavedyogo hyasandhārye'mitātmani || laṅghane kaḥ samarthaḥ syādṛte devaṃ maheśvaram
137.8
bibhemi nendrādvahne yamādvaruṇātra
ca vittapāt || svāmī caiṣāntu devānāṃ durjayaḥ sa maheśvaraḥ
137.9
aiśvaryyasya phalaṃ yattatprabhutvasya ca yatphalam || tadadya darśayiṣyāmi yāvadvīrāḥ sama
ntataḥ
137.10
vāpīmamṛtatoyena pūrṇāṃ srakṣye varauṣadhīḥ || jīviṣyanti tadā daityāḥ sañjīvanavarauṣadhaiḥ
137.11
iti sañcintya balavānmayo māyāvināṃ
varaḥ || māyayā sasṛje vāpīṃ rambhāmiva pitāmahaḥ
137.12
dviyojannāyatāṃ dīrghāṃ pūrṇayojanavistṛtām || ārohasaṃkramavatīṃ citrarūpāṃ kathāmiva
137.13
indoḥ kiraṇakalpena sṛṣṭanāmṛtagandhinā || pūrṇāṃ paramatīyena guṇapūrṇāmivāṅganām
137.14
utpalaiḥ kumudaiḥ padmairvṛtāṃ kādambakaistathā
candrabhāskaravarṇābhairmahāvairāvarairvṛtām
137.15
khagairmadhurarāvaiśca cārucāmīkaraprabhaiḥ || kāmaiṣibhirivākīrṇāṃ jīvānāmaraṇīmiva
137.16
tāṃ
vāpīṃ sṛjya sa mayo gaṅgāmiva maheśvaraḥ || tasyāṃ prakṣālayāmāsa vidyunmālinamāditaḥ
137.17
sa vāpyāṃ majjito daityo devaśatrurmahābalaḥ || utta
sthāvindhanairiddhaḥ sadyo huta ivānalaḥ
137.18
mayasya cāñjaliṃ kṛtvā tārakākhyo'bhivāditaḥ || vidyunmālīti vacanaṃ mayamutthāya cābravīt
137.19
kva nandī saha rudreṇa vṛtaḥ pramathajambukaiḥ || yudhyāmo'rīniniṣpiṣya dayā deheṣu kā hi naḥ
137.20
anvāsyaiva ca rudrasya bhavāmaḥ prahaviṣṇavaḥ
tairvā vinihatā yuddhe bhaviṣyāmo yamāśanāḥ
137.21
vidyunmāliniśamyaitanmayo vacanamūrjitam || taṃ pariṣvajya sārdrākṣa idamaha mahāsuraḥ
137.22
vidyunmālinna me rājyamabhipretaṃ na jīvitam || tvayā vinā mahābāho kimanyena mahāsura
137.23
mahāmṛtamayī vāpī hyeṣā māyābhirīśvara || sṛṣṭā dānavadai
tyānāṃ hatānāṃ jīvavarddhinī
137.24
diṣṭyā tvāṃ daitya paśyāmi yamalokādihāgatam || durgatāvanayagrastaṃ bhokṣyāmo'dya mahānidhim
137.25
dṛṣṭvā dṛṣṭvā ca
tāṃ vāpīṃ māyayā mayanirmitām || hṛṣṭānanāśca daityendrā idaṃ vacanamabruvan
137.26
dānavā yudhyatedānīṃ pramathaiḥ saha nirbhayāḥ || mayena nirmitā vāpī hatān
sañjīvayiṣyati
137.27
tataḥ kṣubdhāmbudhinibhā bherī sā tu bhayaṅkarī || vādyamānā nanādoccai rauravī sā punaḥpunaḥ
137.28
śrutvā bherīravaṃ ghoraṃ meghārambhitasa
nnibham || nyapatannasurāstūrṇaṃ tripurāyūddhalālasāḥ
137.29
loharājatasauvarṇaiḥ kaṭakermaṇirrājataiḥ || āmuktaiḥ kuṇḍalairhārairmumukuṭairapi cotkaṭaiḥ
137.30
dhūmā
yitā hyaviramā jvalanta iva pāvakāḥ || āyudhāni samādāya kāśino dṛḍhavikramāḥ
137.31
nṛtyamānā iva naṭā garjanta iva toyadāḥ || karocchrayā iva gajāḥ
siṃhā iva ca nirbhayāḥ
137.32
hṛdā iva ca gambhīrāḥ sūryā iva pratāpitāḥ || drumā iva ca daityendrāstrāsayanto balaṃ mahat
137.33
pramathā api sotsāhā garuḍo
tpātapātinaḥ || yuyutsavo'bhidhāvanti dānavān dānavārayaḥ
137.35
nandīśvareṇa pramathāstārakākhyena dānavāḥ || cakruḥ saṃhatya saṃgrāmaṃ codyamānā balena
ca||34||te'sibhiścandrasaṅkāśaiḥ śūlaiścānalapiṅgalaiḥ || bāṇaiśca dṛḍhanirmuktairabhijaghnuḥ parasparam
137.36
śarāṇāṃ sṛjyamānānāmasīnāñca nipātyatām
rūpāṇyāsan maholkānāṃ patantīnāmivāmbaśat
137.37
śaktibhirbhinnahṛdayā nirdayā iva pātitāḥ || nirayeṣviva nirmagnāḥ kūjante pramathāsurāḥ
137.38
hemakuṇḍalayuktāni kirīṭotkaṭavanti ca || śirāṃsyurvyāṃ patanti sma girikūṭānivātyaye
137.39
paraśvadhaiḥ paṭṭiśaiśca khaḍgaiśca parighaistathā || chinnāḥ
karivarākārā nipetuste dharātale
137.40
garjanti sahasā hṛṣṭāḥ pramathā bhīmagarjanāḥ || sādhayantyapare siddhā yuddhagāndharvamadbhutam
137.41
bala
vān bhāsi pramatha darpito bhāsi dānava || iti coccārayan vācaṃ vāraṇā raṇadhūrgatāḥ
137.42
parighairāhatāḥ keciddānavaiḥ śaṅkarānugāḥ || vamante
rudhiraṃ vaktraiḥ svarṇadhātumivācalāḥ
137.43
pramathairapi nārācairasurāḥ suraśatravaḥ || drumaiśca giriśṛṅgaiśca gāḍhamevāhave hatāḥ
137.44
sūditānatha tāndaityānanye dānavapuṅgavāḥ || utkṣipya cikṣipurvāpyāṃ mayadānavacoditāḥ
137.45
te cāpi bhāsvarairdehaḥ svargaloka ivāmarāḥ || utta
sthurvāpīmāsādya sadrūpābharaṇāmbarāḥ
137.46
athaike dānavāḥ prāpya vāpīprakṣepaṇādasūnū || āsphoṭya siṃhanādañca kṛtvādhāvaṃstathā'surāḥ
137.47
dānavāḥ pramathānetānaprasarpata kimāsatha || hatānapi hi vo vāpī punaruñjīvayiṣyati
137.48
evaṃ śrutvā śaṅkakarṇo vaco'gragrahasannibhaḥ || drutamevetya
deveśamidaṃ vacanamabravīt
137.49
sūditāḥ sūditā deva pramathairasurā hyamī || uttiṣṭhanti punabhīmāḥ sasyā iva jalokṣitāḥ
137.50
asmin kila pure
vāpī pūrṇāmṛtarasāmbhasā || nihatā nihatā yatra kṣiptā jīvanti dānavāḥ
137.51
iti vijñāpayaddevaṃ śaṅkakarṇo maheśvaram || abhavandānavabala utpātā
vai sudāruṇāḥ
137.52
tārakākhyaḥ subhīmākṣo dāritāsyo harairyathā || abhyadhāvatsusaṃkruddho mahādevasthaṃ prati
137.53
tripure tu mahānghoro bherīśaṅkha
ravo babhau || dānavā niḥsṛtā dṛṣṭvā devadevarathe suram
137.54
bhūkampaścābhavattatra śatāṅgo bhūgato'bhavat || dṛṣṭvā kṣobhamagādrudraḥ svayambhūśca pitāmahaḥ
137.55
tābhyāṃ devavariṣṭhābhyāmanvitaḥ sa rathottamaḥ || anāyatanamāsādya sīdate guṇavāniva
137.56
dhātukṣaye deha iva grīṣme cālpamivodakam
śaithilyaṃ yāti sa rathaḥ sneho viprakṛto yathā
137.57
rathādutpatyātmabhūvai sīdantantu rathottamam || ujjahāra mahāprāṇo rathaṃ trailokyarūpiṇam
137.58
tadā śarādviniṣpatya pītavāsā janārdanaḥ || vṛṣarūpaṃ mahatkṛtvā rathaṃ jagrāha durddharam
137.59
sa viṣāṇābhyāṃ trailokyaṃ rathameva mahārathaḥ
pragṛhyodvahate sajjaṃ kulaṃ kulavaho yathā
137.60
tārakākhyo'pi daityendro girīndra iva pakṣavān || abhyadravattadā devaṃ brahmāṇaṃ hatavāṃśca
saḥ
137.61
sa tārakākhyābhihataḥ pratodaṃ nyasya kūbare || vijajvāla muhurbrahmā śvāsaṃ vaktrātsamudviran
137.62
tatra daityairmahānādo dānavairapi
bhairavaḥ || tārakākhyasya pūjārthaṃ kṛto jaladharopamaḥ
137.63
rathacaraṇakaro'tha mahāmṛdhe vṛṣabhadvapurvṛṣabhendrapūjitaḥ || dititanayabalaṃ vimardya
sarvvaṃ tripurapuraṃ praviveśa keśavaḥ
137.64
sajalajaladarāñjitāṃ samastāṃ kumudavarotpalaphullapaṅkajāḍhyām || suragururapivat payo'mṛtaṃ tadravi
riva sañcitaśārvvaraṃ tamo'ndham
137.65
vāpīṃ pītvāsurandrāṇāṃ pītavāsā janārdanaḥ || nardamāno mahāvāhuḥ praviveśa śaraṃ tataḥ
137.66
tato'surā bhīmagaṇeśvarairhatāḥ prahārasaṃvāddhitaśoṇitāyagāḥ || parāṅmukhā bhīmamukhaiḥ kṛtā raṇe yathā nayābhyudyatatatparairnarāḥ
137.67
sa tārakākhyasta
ḍimālireva ca mayena sārddhaṃ pramathairabhidrutāḥ || puraṃ parāvṛtya nu te śarārditā yathā śarīraṃ pavanodaye gatāḥ
137.68
gaṇeśvarābhyudyatadarpakā śino mahendranandī
śvaraṣaṇmukhā yudhi||vineduruccairjahasuśca durmadā jayema candrādidigīśvaraiḥ saha
137.68.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe tripuradāhe ṣaṭtriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit