Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 140

Matsya 140

Language
Sanskrit

Contents

140.1

cha || || sūta uvāca || || tārakākhye hate yuddhe utsādye pramathānmayaḥ || uvāca dānavānbhūyo
bhūyaḥ sa tu bhayāvṛtān

140.2

bho'surendrādhunā sarvve nibodhadhvaṃ prabhāṣitam || yatkarttavyaṃ mayā caiva yuṣmābhiśca mahābalaiḥ

140.4

puṣyaṃ sameṣyate
kāle candraścandranibhānanāḥ || yadairka tripuraṃ sarvvaṃ kṣaṇamekaṃ bhaviṣyati ||3||kurudhvaṃ nirbhayāḥ kāle kokilāśaṃsitena ca || sa kālaḥ puṣyayogasya purasya
ca mayā kṛtaḥ

140.5

kāle tasminpure yastu sambhāvayati saṃhatim || sa enaṃ kārayeccūrṇaṃ balinaikeṣuṇā suraḥ

140.6

yodhāṃ prāṇo balaṃ yacca yā ca vo vairi
tā'surāḥ|| tatkṛtvā hṛdaye caiva pālayadhvamidaṃ puram

140.7

maheśvararathaṃ hyekaṃ sarvvaprāṇena bhīṣaṇam || vimukhīkurvvatātyarthaṃ yathā notsṛjate śaram

140.8

tata evaṃ kṛte'smābhistripurasyāpi rakṣaṇe || pratīkṣiṣyanti vivaśāḥ puṣyayogaṃ divaukasaḥ

140.9

niśamya tanmayasyaivaṃ dānavāstripurālayāḥ || muhuḥ siṃha
rutaṃ kṛtvā mayamūcuryamopamāḥ

140.10

prayatnena vayaṃ sarvve kurmyaṃstava prabhāṣitam || tathā kurmo yathā rudro na mokṣyati pure śaram

140.11

adya yāsyā
ma saṃgrāme tadrudrasya jighāṃsavaḥ || kathayanti diteḥ putrā hṛṣṭā bhinnatanūrūhāḥ

140.12

kalpaṃ sthāsyanti vā svasthaṃ tripuraṃ śāśvataṃ dhruvam || adānavaṃ
vā bhavitā nārāyaṇapadatrayam

140.13

vayaṃ na dharmaṃ hāsyāmo yasminprokṣati no bhavān || aṃdaivatamadaityaṃ vā lokaṃ drakṣyanti mānavāḥ

140.14

iti
saṃmantrya hṛṣṭāste purāntarvibudhārayaḥ || pradoṣe muditā bhūtvā cerurmanmathacāratām

140.15

muhurmukodayo bhrānta udayagriṃ mahāmaṇiḥ || tamāṃsyutsā
ryya bhagavāṃścandro jṛmbhati so'mbaram

140.16

kumudālaṅkṛte haṃso yathā sarasi vistṛte || siṃho yathā copaviṣṭo vaidūryyaśikhare mahān

140.17

viṣṇo
ryyathā ca vistīrṇe hāraścorasi saṃsthitaḥ || tathāvagāḍhe nabhasi candro'trinayanodbhavaḥ || bhrājate bhrājayam̐llokānsṛjañjyotsnārasaṃ balāt

140.18

śatāṃśā
budite candre jyotsnāpūrṇe pure'surāḥ || pradoṣe lalitaṃ cakrurgṛhamātmānameva ca

140.19

rathyāsu rājamārgèṣu prāsādeṣu gṛheṣu ca || dīpārumpakapuṣpābhā
nālpasnehapradīpitāḥ

140.20

tadā maṭheṣu te dīpāḥ snehapūrṇāḥ pradīpitāḥ || gṛhāṇi vasumantyeṣāṃ sarvvaratnamayāni ca || jvalato dīpayandīpāṃścandrodayamiva
grahāḥ

140.21

candrāṃśubhirbhāsamānamantardīpaiḥ sudīpitam || upadravaiḥ kulamiva pīyate tripure tamaḥ

140.22

tasminpure vai taruṇapradoṣe candrāṭṭahāse taruṇapradoṣe
ratyārthino vai danujā gṛheṣu sahāṅganābhiḥ suciraṃ viremuḥ

140.23

vinoditā ye tu vṛṣadhvajasya pañceṣavaste makaradhvajena || tatrāsureṣvāsurapuṅgaveṣu
svāṅgāṅganāḥ svedayutā babhūvuḥ

140.24

kalapralāpeṣu ca dānavīnāṃ vīṇāpralāpeṣu ca mūrcchitāṃstu || mattapralāpeṣu ca kokilānāṃ sacāpabāṇo madano
mamantha

140.25

tamāṃsi naiśāni drutaṃ nihatya jyotsnāvitānena jagadvitatya || khe rohiṇīṃ tāñca priyāṃ sametya candraḥ prabhābhiḥ kurute'dhirājyam

140.26

sthitvaiva kāntasya tu pādamūle kācidvarastrī svakapolamūle || viśeṣakaṃ cārutaraṃ karoti tenānanaṃ svaṃ samalaṅkaroti

140.27

dṛṣṭvānanaṃ
maṇḍaladarpaṇasthaṃ mahāprabhā me mukhajoti jagdhvā || smṛtvā varāṅgī ramaṇeritāni tenaiva bhāvena ratīmavāpa

140.28

romāñcitairgātravairairyuvabhyo ratānurāgā
dramaṇena cānyāḥ || svayaṃ drutaṃ yānti madābhibhūtāḥ kṣapā yathā cārkadināvasāne

140.29

pepīyate cātirasādyuviddhā vimārgitānyā ca priyaṃ prasannā || kācit
priyasyāticirāt prasannā āsītpralāpeṣu ca samprasannā

140.30

gośīrṣayuktairharicandanaiśca paṅkāṅkitākṣīradharā surīṇām || manojñarūpā rucirā babhūvuḥ pūrṇāmṛta
syeva suvarṇakumbhāḥ

140.31

kṣatādharoṣṭhā drutadoṣaraktā lalanti daityā dayitāsu raktāḥ || tantrīpralāpāstripureṣu raktāḥ strīṇāṃ pralāpeṣu punarviraktāḥ

140.32

kvacitpravṛttaṃ madhurābhigānaṃ kāmasya bāṇaiḥ sukṛtaṃ nidhānam || āpānabhūmīṣu sukhaprameyaṃ geyaṃ pravṛttantvatha sādhayanti

140.33

geyaṃ pravṛttantvatha śodhayanti
kecitpriyāṃ tatra ca sādhayanti || kecitpriyāṃ samprati bodhayanti sambudhya sambudhya ca ramayanti

140.34

cūtaprasūnaprabhavaḥ sugandhaḥ sūryye gate vai
tripure babhūva || samarmaro nūpuramekhalānāṃ śabdaśca sambādhati kokilānām

140.35

priyāvagūḍhā dayitopagūḍhā kācitprarūḍhāṅgarūhāpi nārī
sucārubāṣpāṅkurapallavānāṃ navāmbusiktā iva bhūmirānīt

140.36

śaśāṅkapādairupaśobhiteṣu prāsādavaryeṣu varāṅganānām || mādhuryabhūtābharaṇā
mahāntaḥ svanā babhūvurmadaneṣu tulyāḥ

140.37

pānena khinnā dayitātivelaṃ kapolamāghrāsica kiṃ mamedam || āroha me śroṇimimāṃ viśālāṃ
pīnonnatāṃ kāñcanamekhalāḍhyām

140.38

rathyāsu candrodayabhāsitāsu surendramārgeṣu ca vistṛteṣu || daityāṅganā yūthagatā vibhānti tārā
yathā candramaso divānte

140.39

aṭṭāṭṭahāseṣu ca cāmareṣu preṅkhāsu cānyā madalolabhāvāt || sandolyante kalasamprahāsāḥ provāca kāñcī
guṇasūkṣmanādā

140.40

amlānamālānvitasundarīṇāṃ pathyāṃya eṣo'sti ca harṣitānām || śrūyanti vācaḥ kaladhautakalpā vāpīṣu cānye kalahaṃsaśabdāḥ

140.41

kāñcīkalāpaśca sahāṅgarāgaḥ preṅkhāsu tadrāgakṛtāśca bhāvāḥ || chindanti tāsāmasurāṅganānāṃ priyālayānmanmathamārgaṇānām

140.42

citrāmbaraścoddhatakeśapāśaḥ sandolyamānaḥ śuśubhe'surīṇām || sucāruveṣābharaṇairupetastārāgaṇairjyotiraিবাস candraḥ

140.43

sandolanāducchra
sitaiśchinnasūtraiḥ kāñcībhraṣṭairmaṇibhirviprakīrṇaiḥ || dolābhūmistairvicitrā vibhāti candrasya pārśvopagatairvicitrā

140.44

sacandrike sopavane pradoṣe ruteṣu
vṛndeṣu ca kokilānām || śaravyayaṃ prāpya pure'surāṇāṃ prakṣīṇabāṇo madanaścacāra

140.45

iti tatra pure'maradviṣāṇāṃ sapadi hi paścimakaumudī tadāsīt
raṇaśirasi parābhaviṣyatāṃ vai bhavaturagaiḥ kṛtasaṃkṣayā arīṇām

140.46

candrotha kundakusumākarahāravarṇo jyotsnāvitānarahito'bhrasamānavarṇaḥ|| vicchā
yatāṃ hi samupaitya na bhāti tadvat bhāgyakṣaye dhanapatiśca naro vivarṇaḥ

140.47

candraprabhāmaruṇasārathinābhibhūya santaptakāñcanarathāṅgasamānabimbaḥ
sthitvodayaugramukuṭe bahureva sūryyo bhātyambare timiratoyavahāṃ tariṣyan

140.47.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe tripurakaumudī nāmaikonacatvāriṃśadadhika śatatamo'dhyāyaḥ

Linked texts (1)