Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 147

Matsya 147

Language
Sanskrit

Contents

147.1

cha || || ṛṣaya ūcuḥ || || kathaṃ matsyena kathitastārakasya
vadho mahān || kasminkāle vinirvṛttā kathayaṃ sūtanandana

147.2

tvanmukhakṣīrasindhūtthā kathayeyamamṛtātmikā || karṇābhyāṃ pivatāṃ tṛptirasmākaṃ na prajāyate
idaṃ mune samākhyāhi mahābuddhe manogatam

147.3

sūta uvāca || || pṛṣṭastu manunā devo matsyarūpī janārddanaḥ || kathaṃ śaravaṇe jāto devaḥ ṣaḍ
dano vibho

147.4

etattu vacanaṃ śrutvā pārthivasyāmitaujasaḥ || uvāca bhagavānprīto brahmasūnurmahāmatim

147.5

matsya uvāca || || vajrāṅgo nāma
daityo'bhūttasya putrastu tārakaḥ || surānudvāsayāmāsa purebhyaḥ sa mahābalaḥ

147.6

tataste brahmaṇo'bhyāśaṃ jagmurbhayanipīḍitāḥ || bhītāṃśca tridaśāndṛ
ṣṭvā brahmā teṣāmuvāca ha

147.7

santyajadhvaṃ bhayaṃ devāḥ śaṅkarasyātmajaḥ śiśuḥ || tuhinācaladauhitrastaṃ haniṣyati dānavam

147.8

tataḥ kāle tu kasmiṃ
ścidṛṣṭvā vai śailajāṃ śivaḥ || svareto vahnivadane vyasṛjatkāraṇāntare

147.9

tanmātaṃ vahnivadane reto devānatarpayat || vidāryya jaṭharāṇyeṣāmajīrṇaṃ nirgataṃ mu
ne

147.10

patitaṃ tatsaridvarā tatastu śarakānane || tasmāttu sa samudbhūto guho dinakaraprabhaḥ

147.11

sa saptadivaso bālo nijaghne tārakāsuram
evaṃ śrutvā tato vākyaṃ tamūcurṛṣisattamāḥ

147.12

ṛṣaya ūcuḥ || || atyāścaryyavatī ramyā katheyaṃ pāpanāśinī || vistareṇa hi no brūhi yāthāta
thyena śṛṇvatām

147.13

vajrāṅgo nāma daityendraḥ kasya vaṃśodbhavaḥ purā || yasyābhūttārakaḥ putraḥ surapramathano balī

147.14

nirmitaḥ ko vadhe cābhūttasya
daityeśvarasya tu || guhajanma tu kātsnyena asmākaṃ brūhi mānada

147.15

sūta uvāca || mānaso brahmaṇaḥ putro dakṣo nāma prajāpatiḥ || ṣaṣṭiṃ so'janayatkanyā
vairiṇyāmeva naḥ śrutam

147.16

dadau sa daśa dharmmāya kaśyapāya trayodaśa || saptaviṃśati somāya catasro'riṣṭanemaye

147.17

dve vai bāhukaputrāya dve vai cāṅgi
rase tathā || dve kṛśāśvāya viduṣe prajāpatisutaḥ prabhuḥ

147.18

aditirditirdanuścaivā hyariṣṭā surasā tathā || surabhirvinatā caiva tāmrā krodhavaśā irā

147.19

kadrarmuniśśva lokasya mātaro goṣu mātaraḥ || tāsāṃ sakāśāllokānāṃ jaṅgamasthāvarātmanām

147.20

janma nānāprakārāṇāṃ tābhyo'nye dehinaḥ smṛtāḥ
devendropendrapūṣādyāḥ sarvve teditijā matāḥ

147.21

diteḥ sakāśāllokāstu hiraṇyakaśipādayaḥ || dānavāśca danoḥ putrā gāvaśca surabhīsutāḥ

147.22

pakṣiṇo vinatāputrā garuḍapramukhāḥ smṛtāḥ || nāgāḥ kadrusutā jñeyāḥ śeṣāścānye'pi jantavaḥ

147.23

trailokyanāthaṃ śakrantu sarvvāmaragaṇaprabhum
hiraṇyakaśipuścakre nītvā rājyaṃ mahābalaḥ

147.24

tataḥ kenāpi kālena hiraṇyakaśipādayaḥ || nihatā viṣṇunā saṃkhye śeṣāścendreṇa dānavāḥ

147.25

tato nihataputrābhūditirvaramayācata || bharttāraṃ kaśyapaṃ devaṃ putramanyaṃ mahābalam

147.26

samare śakrahantāraṃ sa tasyā adadātprabhuḥ

147.27

niyame vartta
he devi sahasraṃ śucimānasā || varṣāṇāṃ lapsyase putramityuktā sā tathā'karot

147.28

varttantyā niyame tasyāḥ sahasrākṣaḥ samāhitaḥ || upā
sāmācarattasyāḥ sā cainamanvamanyata

147.29

daśavatsaraśeṣasya sahasrasya tadā ditiḥ || uvāca śakraṃ suprītā varadā tapasi sthitā

147.30

ditiruvāca || || putrottīrṇavratāṃ prāyo viddhi māṃ pākaśāsana || bhaviṣyati ca te bhrātā tena sārddhamimāṃ śriyam

147.31

bhuṅkṣva
vatsa yathākāmaṃ trailokyaṃ hatakaṇṭakam || ityuktvā nidrayāviṣṭā caraṇākrāntamūrddhajā

147.32

svayaṃ suṣvāpāniyatā bhāvino'rthasya gauravāt
tattu randhraṃ samāsādya jaṭharaṃ pākaśāsanaḥ

147.33

cakāra saptadhā garbha kuliśena tu devarāṭ || ekaikantu punaḥ khaṇḍaṃ cakāra maghavā tataḥ

147.34

saptadhā saptadhā kopātprābudhyata tato ditiḥ || vibudhyovāca mā śakra ghātayethāḥ prajāṃ mama

147.35

tacchrutvā nirgataḥ śakraḥ sthitvā prāñjaliragrataḥ
uvāca vākyaṃ santrasto māturvai vadaneritam

147.36

śakra uvāca || || divāsvapnaparā mātaḥ pādākrāntaśiroruhā || saptasaptabhiravātastava
garbhaḥ kṛto mayā

147.37

ekonapañcāśatkṛtā bhāgā vajreṇa te sutāḥ || dāsyāmi teṣāṃ sthānāni divi daivatapūjite

147.38

ityuktā sā tadā
devī saivamastvityabhāṣata || punaśca devī bharttāramuvācāsitalocanā

147.39

putraṃ prajāpate dehi śakrajetāramūrjitam || yo nāstraśastrairvadhyatvaṃ gacchedvi
divavāsinām

147.40

ityuktaḥ sa tathovāca tāṃ patnīmatiduḥkhitām || daśavarṣasahasrāṇi tapaḥ kṛtvā tu lapsyase

147.41

vajrasāramayairaṅgairacchedyairā
yasairdṛḍhaiḥ || vajrāṅgo nāma putraste bhavitā putravatsale

147.42

sā tu labdhavarā devī jagāma tapase vanam || daśavarṣasahasrāṇi sā tapo ghoramācarat

147.43

tapaso'nte bhagavatī janayāmāsa durjayam || putramapratikarmmāṇamajeyaṃ vajramuṣṭhidam

147.44

sa jātastatra evābhūtsarvvaśāstrārthapāragaḥ || uvāca mātaraṃ bhaktyā
mātaḥ kiṃ karavāṇyaham

147.45

tamuvāca tato hṛṣṭā ditirdaityādhipañca sā || bahavo me hatāḥ putrāḥ sahasrākṣeṇa putraka

147.46

teṣāṃ tvaṃ pratikarttuṃ vai gaccha
śakravadhāya ca || bāḍhamityeva tāmuktvā jagāma tridivaṃ balī

147.47

baddhā tataḥ sahasrākṣaṃ pāśenāmoghavarccasā || māturantikamāgacchadvacāgraḥ kṣudramṛgaṃ yathā

147.48

etasminnantare brahmā kaśyapaśca mahātapāḥ || āgatau tatra yatrāstāṃ mātāputrāvabhītakau

147.49

dṛṣṭvā tu tamuvācedaṃ brahmā kaśyapa eva ca
muñcainaṃ putra devendraṃ kimanena prayojanam

147.50

apamāno vadhaḥ proktaḥ putra sambhāvitasya ca || asmadvākyena yo mukto viddhi taṃ mṛtameva ca

147.51

parasya gauravānmuktaḥ śatrūṇāṃ bhāramāvahet || jīvanneva mṛto vatsa divase divase sa tu

147.52

mahatāṃ vaśamāyāte vairaṃ naivāsti vairiṇi || etacchrutvā tu
vajrāṅgaḥ praṇato vākyamabravīt

147.53

na me kṛtyamanenāsti māturājñā kṛtā mayā || tvaṃ surāsuranātho vai mama ca prapitāmahaḥ

147.54

kariṣye
tvadvaco deva eṣa muktaḥ śatakratuḥ || tapase me ratirdeva nirvighnañcaiva me bhavet

147.55

tvatprasādena bhagavannityuktvā virarāma saḥ || tasmiṃstūṣṇīṃ sthite
daitye provācedaṃ pitāmahaḥ

147.56

brahmovāca || || tapastvaṃ kūramāpanno hyasmacchāsanasaṃsthitaḥ || anayā cittaśuddhyā te paryāāptaṃ janmanaḥ
phalam

147.57

ityuktvā padmajaḥ kanyāṃ sasarjāāyatalocanām || tāmasmai pradadau devaḥ patnyarthe padmasambhavaḥ

147.58

varāṅgīti ca nāmāsyāḥ kṛtvā
yātaḥ pitāmahaḥ || vajrāṅgo'pi tayā sārddhaṃ jagāma tapase vanam

147.59

ūrddhabāhuḥ sa daityendro'caradvabdasahasrakam || kālaṃ kamalapatrākṣaḥ śuddhabuddhi
rmahātapāḥ

147.60

tāvaccāvāṅmukhaḥ kālaṃ tāvatpañcāgnimadhyagaḥ || nirāhāro ghoratapāstaporāśirajāyata

147.61

tataḥ so'ntarjale cakre kālaṃ varṣa
sahasrakam || jalāntaraṃ praviṣṭasya tasya patnī mahāvratā

147.62

tasyaiva tīre sarasastapsyantī maunamasthitā || nirāhārā tapo ghoraṃ praviveśa mahā
dyutiḥ

147.63

tasyāṃ tapasi varttantyāmindraścakre vibhīṣikām || bhūtvā tu markaṭastatra tadāśramapadaṃ mahān

147.64

cakre vilolaṃ niḥśeṣaṃ tumbīghaṭaka
raṇḍakam || tatastu meṣarūpeṇa kampaṃ tasyākaronmahān

147.65

tato bhujaṅgarūpeṇa baddhvā ca caraṇadvayam || apākarṣattato dūraṃ bhramaṃstasyā mahīmimām

147.66

tapobalāḍhyā sā tasya na vadhyatvaṃ jagāma ha || tato gomāyurūpeṇa tasyādūṣayadāśramam

147.67

tatastu megharūpeṇa tasyāḥ kledayadāśramam
bhīṣikābhiranekābhistāṃ kliśnanpākaśāsanaḥ

147.68

virarāma yadā naivaṃ vajrāṅgamahiśī tadā || śailasya duṣṭatāṃ matvā śāpaṃ dātuṃ vyavasthitā

147.69

sa śāpābhimukhāṃ dṛṣṭvā śailaḥ puruṣavigrahaḥ || uvāca tāṃ varārohāṃ varāṅgīṃ bhīrucetanaḥ

147.70

nāhaṃ varāṅgane duṣṭaḥ sevyo'haṃ sarvvadehi
nām || viśramantu karotyeṣa ruṣitaḥ pākaśāsanaḥ

147.71

etasminnantare jātaḥ kālo varṣasahasrikaḥ || tasmingate tu bhagavānkāle kamalasambhavaḥ
tuṣṭaḥ provāca vajrāṅgaṃ tamāgamya jalāśrayam

147.72

brahmovāca || || dadāmi sarvvakāmāṃste uttiṣṭha ditinandana || evamuktastadotthāya daityendrasta
pasāṃ nidhiḥ || uvāca prāñjalirvākyaṃ sarvvalokapitāmaham

147.73

vajrāṅga uvāca || || āsuro māstu me bhāvaḥ santu lokā mamākṣayāḥ
tapasyeva ratirme'stu śarīrasyāstu varttanam

147.74

evamastviti taṃ devo jagāma svakamālayam || vajrāṅgo'pi samāpte tu tapasi sthirasaṃyamaḥ

147.75

āhāramicchanbhāryyā svāṃ na dadarśāśrame svake || kṣudhāviṣṭaḥ sa śailasya gahanaṃ praviveśa ha

147.76

ādātuṃ phalamūlāni sa ca tasmi
nvyalokayat || rudatīṃ tāṃ priyāṃ dīnāṃ tanupracchāditānanām || tāṃ vilokya sa daityendraḥ provāca parisāntvayan

147.77

vajrāṅga uvāca
kena te'pakṛtaṃ bhīru yamalokaṃ yiyāsunā || kaṃ vā kāmaṃ prayacchāmi śīghraṃ me brūhi bhāmini

147.77.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe ṣaṭcatvāriṃśada dhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Linked texts (9)