Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 149

Matsya 149

Language
Sanskrit

Contents

149.1

cha|| || tāraka uvāca
śṛṇudhvamasurāḥ sarvve vākyaṃ mama mahābalāḥ || śreyase kriyatāṃ buddhiḥ sarvvaiḥ kṛtyasya saṃvidhau

149.2

vaṃśakṣayakarā devāḥ sarvveṣāmeva dānavāḥ
asmākaṃ jātidharmmo vai viruddhaṃ vairamakṣayam

149.3

vayamadya gamiṣyāmaḥ surāṇāṃ nigrahāya tu || svabāhubalamāśritya sarvva evamasaṃśayaḥ

149.4

kintu nātapasā yukto manye'haṃ surasaṅgamam || ahamādau kariṣyāmi tapo ghoraṃ diteḥ sutāḥ

149.5

tataḥ surānvijeṣyāmo
bhokṣyāmo'tha jagattrayam || sthiropāyo hi puruṣaḥ sthiraśrīrapi jāyate

149.6

rakṣituṃ naiva śaknoti capalaścapalāḥ śriyaḥ || tacchrutvā
dānavāḥ sarvve vākyaṃ tasyāsurasya tu

149.7

sādhu sādhvityavocaṃste tatra daityāḥ savismayāḥ || so'gacchatpāriyātrasya gireḥ kandaramuttamam

149.8

sarvvartukusumākīrṇaṃ nānauṣadhividīpitam || nānādhāturasasrāvacitraṃ nānāguhāgṛham

149.9

gahanaiḥ sarvvato gūḍhaṃ citrakalpadrumāśrayam || anekākāra
bahulaṃ pṛthak pakṣikulākulam

149.10

nānāprasravaṇopetaṃ nānāvidhajalāśayam || prāpya tatkandaraṃ daityaścacāra vipulaṃ tapaḥ

149.11

nirāhāraḥ
pañcatapāḥ patrabhugvāribhojanaḥ || śataṃ śataṃ samānāntu tapāṃsyetāni so'karot

149.12

tataḥ svadehādutkṛtya karṣaṃ karṣaṃ dine dine || māṃsasyā
gnau juhāvāsau tato nirmamāṃsatāṃ gataḥ

149.13

tasminnirmāṃsatāṃ yāte taporaśitvamāgate || jajvaluḥ sarvvabhūtāni tejasā tasya sarvvataḥ

149.14

udvignāśca surāḥ sarvve tapasā tasya bhīṣitāḥ || etasminnantare brahmā para maṃ toṣamāgataḥ

149.15

tārakasya varaṃ dātuṃ jagāma tridaśālayāt || prāpya taṃ
śailarājānaṃ sa gireḥ kandarasthitam || uvāca tārakaṃ devo girā madhurayā yutaḥ

149.16

brahmovāca || || putrāṃlaṃ tapasā te'stu nāstyasādhyaṃ
tavādhunā || varaṃ vṛṇīṣva ruciraṃ yatte manasi varttate

149.17

ityuktastārako daityaḥ praṇamyātmabhuvaṃ vibhum || uvāca prāñjalirbhūtvā praṇataḥ pṛthuvi
kramaḥ

149.18

tāraka uvāca || || deva bhūtamanovāsa vetsi jantuviceṣṭitam || kṛtapratikṛtākāṅkṣī jigīṣuḥ prāyaśo janaḥ

149.19

vayañca jāti
dharmeṇa kṛtavairāḥ sahāmaraiḥ || taiśca niḥśeṣitā daityāḥ krūraiḥ santyajya dhārmmikatām || teṣāmahaṃ samuddharttā bhaveyamiti me matiḥ

149.20

avadhyaḥ
sarvvabhūtānāmastrāṇāñca mahaujasām || syāmahaṃ paramo hyeṣa varo mama hṛdi sthitaḥ

149.21

etanme dehi deveśa nānyo me rocate varaḥ || tamuvāca
tato daityaṃ viriñciḥ suranāyakaḥ

149.22

na yujyante vinā mṛtyuṃ dehino daityasattama || yatastato'pi varaya mṛtyuṃ yasmānna śaṅkase

149.23

tataḥ
sañcintya daityendraḥ śiśorvai saptavāsarāt || vavre mahāsuro mṛtyumavalepanamohitaḥ

149.24

brahmā cāsmai varaṃ dattvā yatkiñcinmanasopsitam || jagā
ma tridivaṃ devo daityo'pi svakamālayam

149.25

uttīrṇe tapasastantu daityaṃ daityeśvarāstathā || parivavruḥ sahasrākṣaṃ divi devagaṇā yathā

149.26

tasminmahati rājyasthe tārake daityanandane || ṛtavo mūrttimantaśca svakālaguṇavṛṃhitāḥ

149.27

abhavankiṅkarāstasya lokapālāśca sarvvaśaḥ
kāntirdhṛtirdhṛtirmedhā śrīravekṣya ca dānavam

149.28

parivavrurguṇākīrṇā nircchidrāḥ sarvva eva hi || kālāguruviliptāṅgaṃ mahāmukuṭabhūṣaṇam

149.29

rucirāṅgadanaddhāṅgaṃ mahāsiṃhāsane sthitam|| vījayantyapsaraḥ śreṣṭhā bhṛśaṃ muñcanti naiva tāḥ

149.30

candrāka dīpamārgaiśca vyajaneṣu ca mārutaḥ
kṛtānto'gresarastasya babhūvurmunisattamāḥ

149.31

evaṃ prayāti kāle tu vitate tārakāsuraḥ || babhāṣe sacivāndaityaḥ prabhūtavaradarpitaḥ

149.32

tāraka uvāca
rājyena kāraṇaṃ kiṃ me tvanākramya triviṣṭapam || anirryāpya surairvairaṃ kā śāntirhṛdaye mama

149.33

bhuñjate'dyāpi yajñāṃśānamarā nāka eva hi || viṣṇuḥ śriyaṃ na
jahāti tiṣṭhate ca gataśramaḥ

149.34

svasthābhiḥ svargaṃnārībhiḥ pīḍayante'maravallabhāḥ || sotpalā madirāmodā divi krīḍāyaneṣu ca

149.35

labdhvā janma na yaḥ ka
ściduṭayetpauruṣaṃ naraḥ || janma tasya vṛthābhūtamajanmā tu viśiṣyate

149.36

mātāpitṛbhyāṃ na karoti kāmān bandhūnaśokān karoti yo vā
kīrttiṃ hi vā nārjyate himābhāṃ pumān sa jāto'pi mṛto mataṃ me

149.37

tasmājjayāyāmarapuṅgavānāṃ trailokyalakṣmīharaṇāya śīghram || saṃyojyatāṃ me
rathamaṣṭacakraṃ balañca me durjayadaityacakram || dhvajañca me kāñcanapaṭṭanaddhaṃ chatrañca me mauktikajālavaddham

149.38

tārakasya vacaḥ śrutvā grasano nāma
dānavaḥ || senānīrdetyarājasya tathā cakre balānvitaḥ

149.39

āhatya bherīṃ gambhīrāṃ daityānāhūya satvaraḥ || turagāṇāṃ sahasreṇa cakrāṣṭakavibhūṣitam

149.40

śuklāmbarapariṣkāraṃ caturyojanavistṛtam || nānākīḍāgṛhayutaṃ gītavādyamanoharam

149.41

vimānamiva devasya surabharttuḥ śatakratoḥ || daśako
ṭīśvarā daityā daisyāste caṇḍavikramāḥ

149.42

teṣāmagresaro jambhaḥ kujambho'nantarastataḥ || mahiṣaḥ kuñjaro meghaḥ kālanemirnimistathā

149.43

mathano
jambhakaḥ śumbho daityendrā daśa nāyakāḥ|| anye'pi śataśastasya pṛthivīdalanakṣamāḥ

149.44

daityendrā girivarṣmāṇaḥ santi caṇḍaparākramāḥ||nānāyudhapraharaṇā
nānāśastrāstrapāragāḥ

149.45

tārakasyābhavat ketu raudraḥ kanakabhūṣaṇaḥ || ketunā makareṇāpi senānīrgyasano'rihā

149.46

paiśācaṃ yasya vadanaṃ
jambhasyāsīdayomayama||kharaṃ vidhūtalāṅgūlaṃ kujambhasyābhavaddhvaje

149.47

mahiṣasya tu gomāyuṃ ketorhaimaṃ tadābhavat || dhvāṅkṣaṃ dhvaje tu śumbhasya kṛṣṇā
yomayamucchritam

149.48

anekākāravinyāsāścānyeṣāntu dhvajāstathā || śatena śīghravegāṇāṃ vyāghrāṇāṃ hemamālinām

149.49

grasanasya ratho
yukto kiṅkiṇījālamālinām || śatenāpi ca siṃhānāṃ ratho jambhasya durjayaḥ

149.50

kujambhasya ratho yuktaḥ piśācavadanaiḥ kharaiḥ || rathastu
mahiṣasyoṣṭrairrajasya tu turaṅgamaiḥ

149.51

meghasya dvīpibhirbhīmaiḥ kuñjaraiḥ kālaneminaḥ || parvvatābhaiḥ samārūḍho nimirmattairmahāgajaiḥ

149.52

caturdantairgandhavadbhiḥ śikṣitairmeghabhairavaiḥ || śatahastāyataiḥ kṛṣṇe turaṅgairhemabhūṣaṇaiḥ

149.53

sitacāmarajālena śobhite dakṣiṇāṃ diśam || sitacandanacā
rvaraṅgo nānāpuṣpasrajojjvalaḥ

149.54

mathano nāma daityendraḥ pāśahasto vyarājata || jambhakaḥ kiṅkiṇījālamālamuṣṭraṃ samāsthitaḥ

149.55

kālaśu
bhramahāmeṣamārūḍhaḥ śumbhadānavaḥ || anye'pi dānavā vīrā nānāvāhanagāminaḥ

149.56

pracaṇḍacitrakarmmāṇaḥ kuṇḍaloṣṇīṣabhūṣaṇāḥ || nānāvidhottarā
saṅgā nānāmālyavibhūṣaṇāḥ

149.57

nānāsugandhigandhāḍhyā nānāvandijanastutāḥ || nānāvādyaparispandāścāgresara mahārathāḥ

149.58

nānā śauryya
kathāsaktāstasmin sainye mahāsurāḥ || taddhalaṃ daityasiṃhasya bhīmarūpaṃ vyajāyata

149.59

pramattacaṇḍamātaṅgaturaṅgaṃ rathasaṅkulam || pratasthe'marayuddhāya
bahupattipatākinam

149.60

etasminnantare vāyurdevadūto'mbarālaye || dṛṣṭvā sa dānavabalaṃ jagāmendrasya śaṃsitum

149.61

sa gatvā tu sabhāṃ divyāṃ mahe
ndrasya mahātmanaḥ || śaśaṃsa madhye devānāṃ tatkāryaṃ samupasthitam

149.62

tacchrutvā devarājastu nimīlitavilocanaḥ || bṛhaspatimuvācedaṃ vākyaṃ
kāle mahābhujaḥ

149.63

indra uvāca || || samprāpnoti vimarddo'yaṃ devānāṃ dānavaiḥ saha || kāryyaṃ kimatra tadbrūhi nītyupāyasamanvitam

149.64

etacchrutvā tu vacanaṃ mahendrasya girāṃpatiḥ || ityuvāca mahābhāgo bṛhaspatirudāradhīḥ

149.65

sāmapūrvvā smṛtā nītiścaturaṅgāṃ patākinīm || jigī
ṣatāṃ suraśreṣṭha sthitiraiṣā sanātanī

149.66

sāma bhedastathā dānaṃ daṇḍaścāṅgacatuṣṭayam || nītau kramāddeśakālaripūdyogakramādidam

149.67

sāma daityeṣu naivāsti yataste labdhasaṃśrayāḥ || jātidharmeṇa vā bhedyā dānaṃ prāptaśriye ca kim

149.68

eko'bhyupāyo daṇḍo'tra bhavatā yadi
rocate || durjaneṣu kṛtaṃ sāma mahadyāti ca bandhyatām

149.69

bhayāditi vyavasyanti krūrāḥ sāma mahātmanām || ṛjutāmāryyabuddhitvaṃ
dayānītivyatikramam

149.70

manyante durjanā nityaṃ sāma cāpi bhayodayāt || tasmāddurjanamākrāntuṃ śreyānpauruṣasaṃśrayaḥ

149.71

ākrānte tu kriyā yuktā satāmetanmahāvratam || durjanaḥ sujanatvāya kalpate na kadācana

149.72

sujano'pi svabhāvasya tyāgaṃ vāñchetkadācana
evaṃ me buddhyate buddhirbhavanto'trādhyavasyatām

149.73

evamuktaḥ sahasrākṣa evamevetyuvāca tam || karttavyatāṃ sa sañcintya provācāmarasaṃsadi

149.74

indra uvāca || || sāvadhānena me vācaṃ śṛṇudhvaṃ nākavāsinaḥ || bhavanto yajñabhoktārastuṣṭātmāno'tisāttvikāḥ

149.75

sve mahimni sthitā
nityaṃ jagataḥ paripālakāḥ || bhavataścānimittena bādhante dānaveśvarāḥ

149.76

teṣāṃ sāmādi naivāsti daṇḍa eva vidhīyatām || kriyatāṃ samarodyogaḥ sainyaṃ
saṃyujyatāṃ mama

149.77

ādhīyantāñca śastrāṇi pūjyantāmastradevatāḥ || vāhanāni ca yānāni yojayantu sahāmarāḥ

149.78

yamaṃ senāpatiṃ kṛtvā
śīghramevaṃ divaukasaḥ || ityuktāḥ samanahyanta devānāṃ ye pradhānataḥ

149.79

vājināmayutenājau hemaghaṇṭāpariṣkṛtam || nānāścaryyaguṇopetaṃ samprāptaṃ sarvvadaivataiḥ

149.80

rathaṃ mātalinā klṛptaṃ devarājasya durjayam || yamo mahiṣamāsthāya senāgre samavarttata

149.81

caṇḍakiṅkaravṛndena sarvvataḥ parivāritaḥ
kalpakāloddhatajvālāpūritāmbaralocanaḥ

149.82

hutāśanaścāgarūḍhaḥ śaktihasto vyavasthitaḥ || pavano'ṅkuśapāṇistu vistāritamahājavaḥ

149.83

bhujagendrasamārūḍho jaleśo bhagavānsvayam || narayuktarathe devo rākṣaseśo viyaccaraḥ

149.84

tīkṣṇakhaḍgayuto bhīmaḥ samare samavasthitaḥ|| mahāsiṃharavo devo
dhanādhyakṣo gadāyudhaḥ

149.85

candrādityāvaśvinau ca caturaṅgabalānvitau || rājabhiḥ sahitāstasthurgandharvvā hemabhūṣaṇāḥ

149.86

hemapīṭhottarāsaṅgā
ścitravarmarrathāyudhāḥ || nākapṛṣṭhaśikhaṇḍāstu vaidūryyamakaradhvajāḥ

149.87

javāraktottarāsaṅgā rākṣasā raktamūrddhajāḥ || gṛdhradhvajā mahāvīryyā nirmamalāyo
vibhūṣaṇāḥ

149.88

musalāsigadāhastā rathe coṣṇīṣadaṃśitāḥ || mahāmegharavā nāgā bhīmolkāśanihetayaḥ

149.89

yakṣāḥ kṛṣṇāmbarabhṛto bhīmabāṇa
dhanurddharāḥ || tāmrolūkadhvajā raudrā hemaratnavibhūṣaṇāḥ

149.90

dvīpicarmmottarāsaṅgaṃ niśācarabalaṃ babhau || gārdhrapatradhvajaprāyamasthibhūṣaṇabhūṣitam

149.91

musalāyudhaduṣprekṣyaṃ nānāprāṇimahāravam || kinnarāḥ śvetavasanāḥ sitapatripatākinaḥ

149.92

mattebhavāhanaprāyāstīkṣṇatomarahetayaḥ || muktājālapariṣkāro
haṃso rajatanirmitaḥ

149.93

keturjalādhināthasya bhīmadhūmadhvajānalaḥ || padmarāgamahāratnaviṭapaṃ dhanadasya tu

149.94

dhvajaṃ samucchritaṃ bhāti gantukā
mamivāmbaram || vṛkeṇa kāṣṭhalohena yamasyāsīnmahādhvajaḥ

149.95

rākṣaseśasya ketaurve pretasya mukhamābabhau || hemasiṃhadhvajau devau candrākarkāvamitadyutī

149.96

kumbhena ratnacitreṇa keturaśvinyorabhūt || hemamātaṅgaracitaṃ citraratnapariṣkṛtam

149.97

dhvajaṃ śatakratorāsīt sitacāmaramaṇḍitam
sanāgayakṣagandharvvamahoraganiśācarā

149.98

senā sā devarājasya durjayā bhuvanatraye || koṭyastāhyathatriṃśaddeve devanikāyinām

149.99

himācalābhe sitakarṇacāmare suvarṇapadmāmalasundarasraji || kṛtābhirāgojjvalakuṅkumāṅkare kapolalīlālikadambasaṅkule

149.100

sthitasta
dairāvatanāmakuñjare mahābalaścitravibhūṣāmbaraḥ || viśālavastrāṃśuvitānabhūṣitaḥ prakīrṇakeyūrabhujāgramaṇḍalaḥ || sahasrahagvandisahasrasaṃstutastriviṣṭape'
śobhata pākaśāsanaḥ

149.101

turaṅgamātaṅgabalaughasaṅkulā sitātapatradhvajarājiśālinī || camūśca sā durjayapatrisantatā vibhāti nānāyudhayo
dhaduruttarā

149.101.p1

iti śrīmatsye mahāpurāṇe tārakopākhyāne raṇayojano nāmāṣṭacatvāriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Linked texts (8)