Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 162

Matsya 162

Language
Sanskrit

Contents

162.1

ṛṣaya ūcuḥ || || idānīṃ śrotumicchāmo hiraṇyakaśiporvadham || narasiṃhasya māhātmyaṃ tathā pāpavināśanam

162.2

sūta
uvāca || || purā kṛtayuge viprā hiraṇyakaśipuḥ prabhuḥ || daityānāmādipuruṣaścakāra sa mahattapaḥ

162.3

daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca|| jalavāsī samabha
vatsnānamaunadhṛtavrataḥ

162.4

tataḥ śamadamābhyāñca brahmacaryyeṇa caiva hi || brahmā prīto'bhavattasya tapasā niyamena ca

162.5

tataḥ svayambhūrbhagavānsvayamāgamya
tatra ha || vimānenārkavarṇena haṃsayuktena bhāsvatā

162.7

ādityairvasubhiḥ sādhyairmarudbhirdevaistathā || rudrairviśvaissahādyaiśca yakṣarākṣasapannagaiḥ||6||digbhiścaiva vidi
gbhiśca nadībhiḥ sāgaraistathā || nakṣatraiśca muhūrttaiśca khecaraiśca mahāgrahaiḥ

162.9

devairbrahmarṣibhiḥ sārddhaṃ siddhaiḥ saptarṣibhistathā || rājarṣibhiḥ puṇyakṛdbhirgandharvā
psarasāṃ gaṇaiḥ||8||carācaraguruḥ śrīmānvṛtaḥ sarvvairdivaukasaiḥ || brahmā brahmavidāṃ śreṣṭho daityaṃ vacanamabravīt

162.10

prīto'smi tava bhaktasya tapasānena suvrata
varaṃ varaya bhadraṃ te yatheṣṭaṃ kāmamāpnuhi

162.11

hiraṇyakaśipuruvāca || || na devāsuragandharvvā na yakṣoragarākṣasāḥ || na mānuṣāḥ piśācā vā hanyurmā
devasattama

162.12

ṛṣayo vā na māṃ śāpaiḥ śapeyuḥ prapitāmaha || yadi me bhagavān prīto vara eṣa vṛto mayā

162.13

na cāstreṇa na śastreṇa giriṇā pādapena ca
na śuṣkeṇa na cārdreṇa na divā na niśātha vā

162.14

bhaveyamahamevārkaḥ somo vāyurhutāśanaḥ || salilañcāntarikṣañca nakṣatrāṇi diśo daśa

162.15

ahaṃ krodhaśca kāmaśca varuṇo vāsavo yamaḥ || dhanadaśca dhanādhyakṣo yakṣaḥ kiṃpuruṣādhipaḥ

162.16

brahmovāca || || ete divyā varāstāta mayā dattā
stavādbhutāḥ || sarvvānkāmānssadā vatsa prāpsyase tvaṃ na saṃśayaḥ

162.17

evamuktvā sa bhagavānjagāmākāśa eva hi || vairājaṃ brahmasadanaṃ brahmarṣigaṇasevi
tam

162.18

tato devāśca nāgāśca gandharvā ṛṣibhiḥ saha || varapradānaṃ śrutaiva pitāmahamupasthitāḥ

162.19

devā ūcuḥ || || varapradānādbhagavanva
dhiṣyati sa no'suraḥ || tatprasīdāśu bhagavanvadho'pyasya vicintyatām

162.20

bhagavansarvvabhūtānāmādikarttā svayaṃ prabhuḥ || sraṣṭā tvaṃ havyakavyānāmavyakta
prakṛtirbudhaḥ

162.21

sarvvalokahitaṃ vākyaṃ śrutvā devaḥ prajāpatiḥ || āśvāsayāmāsa surānsuśītairvacanāmbubhiḥ

162.22

avaśyaṃ tridaśāstena prāptavyaṃ tapasaḥ
phalam || tapasonte'sya bhagavānvadhaṃ viṣṇuḥ kariṣyati

162.23

tacchrutvā vibudhā vākyaṃ sarvve paṅkajajanmanaḥ || svāni sthānāni divyāni viprā jagmurmudānvi
tāḥ

162.25

labdhamātre vare cātha sarvvāḥ so'bādhata prajāḥ || hiraṇyakaśipurddaityo varadānena darpitaḥ||24||āśrameṣu mahābhāgānsa munīñchaṃsitavratān ||satya
dharmmaparāndāntāndharṣayāmāsa dānavaḥ

162.26

devāṃstribhuvanasthāṃśca parājitya mahāsuraḥ || trailokyaṃ vaśamānīya svarge vasati dānavaḥ

162.26-2

yadā vara
madotsiktaścoditaḥ kāladharmmataḥ || yajñiyānakaroddaityānayajñiyāśca devatāḥ

162.28

tadādityāśca sādhyāśca viśve ca vasavastathā || sendrā devagaṇā
yakṣāḥ siddhadvijamaharṣayaḥ

162.29

śaraṇyaṃ śaraṇaṃ viṣṇumupatasthurmahābalam || devadevaṃ yajñamayaṃ vāsudevaṃ sanātanam

162.30

devā ūcuḥ || || nārā
yaṇa mahābhāga devāstvāṃ śaraṇaṃ gatāḥ || trāyasva jahi daityendraṃ hiraṇyakaśipuṃ prabho

162.31

tvaṃ hi naḥ paramo dhātā tvaṃ hi naḥ paramo guruḥ || tvaṃ hi
naḥ paramo devo brahmādīnāṃ surottama

162.32

viṣṇuruvāca || || bhayaṃ tyajadhvamamarā abhayaṃ vo dadāmyaham || tathaiva tridivaṃ devāḥ pratipadyata māci
ram

162.33

eṣo'haṃ sagaśaṃ daityaṃ varadānena darpitam || avadhyamamarendrāṇāṃ dānavendraṃ nihanmyaham

162.34

evamuktvā tu bhagavānvisṛjya tridaśeśva
rān || vadhaṃ saṅkalpayāmāsa hiraṇyakaśipoḥ prabhuḥ

162.35

sāhāyyañca mahāvāhuroṅkāraṃ gṛhya satvaram || athoṅkārasahāyastu bhagavānviṣṇuravyayaḥ

162.36

hiraṇyakaśipusthānaṃ jagāma harirīśvaraḥ || tejasā bhāskarākāraḥ śaśī kāntyeva cāparaḥ

162.37

narasya kṛtvā'rddhatanuṃ siṃhasyārddhatanuṃ tathā || nārasiṃ
hena vapuṣā pāṇiṃ saṃspṛśya pāṇinā

162.38

tato'paśyata vistīrṇāṃ divyāṃ ramyāṃ manoramām || sarvvakāmayutāṃ śubhrāṃ hiraṇyakaśipoḥ sabhām

162.39

vistīrṇāṃ yojanaśataṃ śatamadhyarddhamāyatām || vaihāyasīṃ kāmagamāṃ pañcayojanavistṛtām

162.40

jarāśokaklamāpetāṃ niṣprakampāṃ śivāṃ sukhām
veśmaharmyavatīṃ ramyāṃ jvalantīmiva tejasā

162.41

antaḥsalilasaṃyuktāṃ vihitāṃ viśvakarmmaṇā || divyaratnamayairvṛkṣaiḥ phalapuṣpapradairyutām

162.42

nīlapītasitaśyāmaiḥ kṛṣṇairlohitakairapi || avatānaistathā gulmairmañjarīśatadhāribhiḥ

162.43

sitābhraghanasaṃṅkāśā plavantīva vyadṛśyata || raśmivatī
bhāsvarā ca divyagandhamanoramā

162.44

susukhā na ca duḥkhā sā na śītā na ca gharmmadā || na kṣutpipāse glāniṃ vā prāpya tāṃ prāpnuvanti te

162.45

nānā
rūpairupakṛtāṃ vicitrairatibhāsvaraiḥ || stambhairna vibhṛtā sā vai śāśvatī cākṣapā sadā

162.46

ati candrañca sūryyañca śikhinañca svayamprabhā || dīpyate
nākapṛṣṭhasthā bhāsayantīva bhāskarān

162.47

sarvve ca kāmāḥ pracurā ye divyā ye ca mānuṣāḥ || rasayuktaṃ prabhūtañca bhakṣyabhojyamanantakam

162.48

puṇyagandhasrajaścātra nityapuṣpaphaladrumāḥ || uṣṇe śītāni toyāni śīte coṣṇāni santi ca

162.49

puṣpitāgrā mahāśākhāḥ pravālāṅkuradhāriṇaḥ
latāvitānasaṃchannā nadīṣu ca saraḥsu ca

162.50

vṛkṣānvahuvidhāṃstatra mṛgendro dadṛśe prabhuḥ || gandhavanti ca puṣpāṇi rasavanti phalāni ca

162.51

nāti
śītāni noṣṇāni tatra tatra sarāṃsi ca || apaśyatsarvvatīrthāni sabhāyāṃ tasya sa prabhuḥ

162.52

nalinaiḥ puṇḍarīkaiśca śatapatraiḥ sugandhibhiḥ || raktaiḥ
kuvalayairnīlaiḥ kumudaiḥ saṃvṛtāni ca

162.53

sukāntairdhārttarāṣṭraiśca rājahaṃsaiśca supriyaiḥ|| kāraṇḍavaiścakravākaiḥ sārasaiḥ kurarairapi

162.54

vimalaiḥ sphāṭikā
bhaiśca pāṇḍuracchadanairdvijaiḥ|| bahuhaṃsopagītāni sārasābhirutāni ca

162.55

gandhavatyaḥ śubhāstatra puṣṭamañjaridhāriṇīḥ|| dṛṣṭavānparvvatāgreṣu nānā puṣpadharā
latāḥ

162.56

ketakyaśokasaralāḥ punnāgatilakārjunāḥ|| cūtā nīpāḥ prasthapuṣpāḥ kadambā bakulā dhavāḥ

162.58

priyaṅgupāṭalāvṛkṣāḥ śālmalyaḥ sahari
drukāḥ || sālāstālāstamālāśca campakāśca manoramāḥ||57||tathaivānye vyarājanta sabhāyāṃ puṣpitā drumāḥ||vidrumāśca drumāścaiva jvalitāgnisamaprabhāḥ

162.59

skandhavantaḥ suśākhāśca bahutālasamucchrayāḥ || arjunāśokavarṇāśca bahavāścitrakā drumāḥ

162.60

varuṇo vatsanābhaśca panasāḥ saha candanaiḥ|| nīpāḥ
sumanasaścaiva nimbā aśvatthatindukāḥ

162.61

pārijātāśca lodhrāśca mallikā bhadradāravaḥ || āmalakyastathā jambūlakucāḥ śailavālukāḥ

162.62

kharjūryyo nārikelāśca harītagvibhītakāḥ || kālīyakā drukālāśca hiṅgvaḥ pāriyātrakāḥ

162.63

mandārakundalatāśca pataṅgāḥ kuṭajāstathā
raktāḥ kuraṇṭakāścaiva nīlāścāgarubhiḥ saha

162.64

kadambāścaiva bhavyāśca dāḍimā bījapūrakāḥ || saptaparṇāśca bilvāśca madhuperāvṛtāstathā

162.65

aśokāśca tamālāśca nānāgulmalatāvṛtāḥ|| madhūkāḥ saptaparṇāśca bahavastīragā drumāḥ

162.66

latāśca vividhākārāḥ patrapuṣpaphalopagāḥ || ete
cānye ca bahavastatra kānanajā drumāḥ

162.67

nānāpuṣpaphalopetā vyarājanta samantataḥ || cakorāḥ śatapatrāśca mattakokilasārikāḥ

162.68

puṣpitāḥ puṣpitāgraiśca sampatānti mahādrumāḥ || raktapītāruṇāstatra pādapāyragatāḥ khagāḥ

162.69

parasparamavekṣante prahṛṣṭā jīvajīvakāḥ || tasyāṃ
sabhāyāṃ daityendro hiraṇyakaśipustadā

162.70

strīsahasraiḥ parivṛto vicitrābharaṇāmbaraḥ || anarghyamaṇivajrārciḥ śikhājvalitakuṇḍalaḥ

162.71

āsīnaścāsane citre daśanalvapramāṇataḥ || divākaranibhe divye divyāstaraṇasaṃstṛte

162.72

divyagandhavahastatra mārutaḥ susukho vavau || hira
ṇyakaśipurddaitya āste jvalitakuṇḍalaḥ

162.73

upacerurmahādaityaṃ hiraṇyakaśipuṃ tadā || divyatānena gītāni jagurgandharvvasattamāḥ

162.74

viśvācī sahajanyā ca pramlocetyabhiviśrutā || divyātha saurabheyī ca samīcī puñjikasthalī

162.75

miśrakeśī ca rambhā ca citralekhā śucismitā
cārukeśī ghṛtācī ca menakā corvvaśī tathā

162.76

etāḥ sahasraśaścānyā nṛtyagītaviśāradāḥ || upatiṣṭhanti rājānaṃ hiraṇyakaśipuṃ prabhum

162.77

tatrāsīnaṃ mahābāhuṃ hiraṇyakaśipuṃ prabhum || upāsate diteḥ putrāḥ sarvve labdhavarāstathā

162.78

tamapratimakarmmāṇaṃ śataśo'tha sahasraśaḥ || balirvvairo
canastatra narakaḥ pṛthivīsutaḥ

162.79

prahlādo vipracittiśca gaviṣṭhaśca mahāsuraḥ || surahantā duḥkhahantā sunāmā sumatirvaraiḥ

162.80

ghaṭodaro mahā
pārśvaḥ kathanaḥ piṭharastathā|| viśvarūpaḥ surūpaśca svabalaśca mahābalaḥ

162.81

daśagrīvaśca vālī ca meghavāsā mahāsuraḥ||ghaṭāsyo'kampanaścaiva prajanaścendratā
panaḥ

162.82

daityadānavasaṃṅghāste sarvve jvalitakuṇḍalāḥ || sragviṇo vāgminaḥ sarvve sadaiva caritavratāḥ

162.83

sarvve labdhavarāḥ śūrāḥ sarvve vigata
mṛtyavaḥ || ete cānye ca bahavo hiraṇyakaśipuṃ prabhum

162.84

upāsanti mahātmānaṃ sarvve divyaparicchadāḥ || vimānairvividhākārairbhrājamānairīvā
gnibhiḥ

162.85

mahendravapuṣaḥ sarvve vicitrāṅgadabāhavaḥ || bhūṣitāṅgā diteḥ putrāstamupāsanta sarvvaśaḥ

162.86

tasyāṃ sabhāyāṃ divyāyāmasurāḥ parvva
topamāḥ || hiraṇyavapuṣaḥ sarvve divākarasamaprabhāḥ

162.87

na śrutaṃ naiva dṛṣṭaṃ hi hiraṇyakaśiporyathā || aiśvaryyaṃ daityasiṃhasya yathā tasya mahātmanaḥ

162.88

kanakarajatacitravedikāryā parihṛtaratnavicitravīthikāyām || sa dadarśa mṛgādhipaḥ sabhāyāṃ suracitaratnagavākṣaśobhitāyām

162.89

kanakavimalahāravi
bhūṣitāṅgaṃ dititanayaṃ sa mṛgādhipo dadarśa|| divasakaramahāprabhaṃ jvalantaṃ ditijasahasraśatairniṣevyamāṇam

162.89.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe nārasiṃhaprādurbhāve ekaṣaṣṭyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Linked texts (8)