<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Astronomy & Mathematics](https://indike.org/pramana/in.astro) › [Natural and Omen Astrology (divination)](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita) › [Saṃhitās ascribed to sages](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi) › [Matsya](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya) › 167

# Matsya 167

Matsya 167

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [167.24](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.24) — 1 part

### [167.1](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.1)

cha  
matsya uvāca || || bhūtvā nārāyaṇo yogī sattvamūrttirvibhāvasuḥ || gabhastibhiḥ pradīptābhiḥ saṃśoṣayati sāgarān

### [167.2](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.2)

tataḥ pītvārṇavānsarvvāndīḥ  
kūṃpāṃśca sarvvaśaḥ || parvvatānāñca salilaṃ sarvvamādāya raśmibhiḥ

### [167.3](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.3)

bhittvā gabhastibhiścaiva mahīṃ gatvā rasātalāt || pātālajalamādāya pivate rasa  
muttamam

### [167.4](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.4)

mūtrāsrukṛṅmedamanyacca yadasti prāṇiṣu dhruvam || tatsarvvamaravindākṣa ādatte puruṣottamaḥ

### [167.5](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.5)

vāyuśca bhagavānbhūtvā vidhunvāno'khilaṃ  
jagat || prāṇāpānasamānādyānvāyūnākarṣate hariḥ

### [167.6](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.6)

tato devagaṇāḥ sarve bhūtānyeva ca yāni tu || gandho ghrāṇaṃ śarīrañca pṛthivīṃ saṃśritā guṇāḥ

### [167.7](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.7)

jihvā rasaśca snehaśca saṃśritāḥ salile guṇāḥ || rūpaṃ cakṣurvipākaśca jyotirevāśritā guṇāḥ

### [167.8](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.8)

sparśaḥ prāṇaśca ceṣṭā ca pavane saṃśritā guṇāḥ  
śabdaḥ śrotrañca khānyeva gagane saṃśritā guṇāḥ

### [167.9](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.9)

lokamāyā bhagavatā muhūrtena vināśitā || mano buddhiśca sarveṣāṃ kṣetrajñaśceti yaḥ śrutaḥ

### [167.10](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.10)

taṃ vareṇyaṃ parameṣṭhī hṛṣīkeśamupāśritaḥ || tato bhagavatastasya raśmibhiḥ parivāritaḥ

### [167.11](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.11)

vāyunākramyamāṇāsu drumaśākhāsu cāśritaḥ || teṣāṃ saṅgha  
rṣagodbhūtaḥ pāvakaḥ śatadhā jvalan

### [167.12](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.12)

adahacca tadā sarvvaṃ vṛtaḥ saṃvarttako'nalaḥ || saparyyata drumāngulmām̐llatāvallīstṛṇāni ca

### [167.13](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.13)

vimā  
nāni ca divyāni purāṇi vividhāni ca || yāni cāśrayaṇīyāni tāni sarvvāṇi so'dahat

### [167.14](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.14)

bhasmīkṛtya tataḥ sarvvām̐llokām̐llokagururhariḥ  
bhūyo nirvvāpayāmāsa yugāntena ca karmmaṇā

### [167.15](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.15)

sahastravṛṣṭiḥ śatadhā bhūtvā kṛṣṇo mahābalaḥ || divyatoyena haviṣā tarpayāmāsa medinīm

### [167.16](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.16)

tataḥ kṣīranikāyena svādunā paramāmbhasā || śivena puṇyena mahī nirvvāṇamagamatparam

### [167.17](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.17)

tena rodhena saṃchannā payasāṃ varṣato dharā || ekārṇavajalī  
bhūtā sarvvasattvavivarjitā

### [167.18](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.18)

mahāsattvānyapi vibhuṃ praviṣṭānyamitaujasam || naṣṭārkapavanākāśe sūkṣme jagati saṃvṛte

### [167.19](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.19)

saṃśoṣyātmanā  
kṛtvā samudrānapi dehinaḥ || dagdhvā saṃplāvya ca tathā svapityekaḥ sanātanaḥ

### [167.20](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.20)

paurāṇaṃ rūpamāsthāya svapityamitavikramaḥ || ekārṇavajalavyāpī  
yogī yogamupāśritaḥ

### [167.21](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.21)

anekāni sahasrāṇi yugānyekārṇavāmbhasi || na cainaṃ kaścidavyaktaṃ vyaktaṃ veditumarhati

### [167.22](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.22)

kaścaiva puruṣo nāma  
kiyogaḥ kaśca yogavān || asau kiyantaṃ kālañca ekārṇavavidhiṃ prabhuḥ || kariṣyatīti bhagavāniti kaścinna buddhayate

### [167.23](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.23)

na draṣṭā naiva gamitā na  
jñātā naiva pārśvagaḥ || tasya na jñāyate kiñcittamṛte devasattamam

### [167.24](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.24)

nabhaḥ kṣitiṃ pavanamapaḥ prakāśaṃ prajāpatiṃ bhuvanadharaṃ sureśvaram || pitāmahaṃ  
śrutinilayaṃ mahāmuniṃ praśāmya bhūyaḥ śayanaṃ hyarocayat

### [167.24.p1](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167.24.p1)

iti śrīmātsye mahāpurāṇe padmodbhavaprādurbhāve ṣaṭṣaṣṭyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

## Linked texts (2)

- [Matsyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.matsya.166.2) — Vyāsa, Sanskrit
- [Bhāgavatapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.bhagavata.10.50.12) — Vyāsa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.matsya.167) · Pramāṇa
