Matsya 180
Matsya 180
- Language
- Sanskrit
Contents
- 180.90 — 1 part
180.1
ṛṣaya ūcuḥ || || śrutaḥ padmodbhavastāta vistareṇa tvayeritaḥ || samāsādbhavamāhātmyaṃ
bhairavasya vidhīyatām
180.2
sūta uvāca || || tasyāpi devadevasya śṛṇudhvaṃ karmma cottamam || āsīddaityo'ndhako nāma bhinnāñjanacayopamaḥ
180.3
tapasā mahatā yukto hyavadhyastridivaukasām
180.3-2
sa kadācinmahādevaṃ pārvvatyā sahitaṃ prabhum
180.4
krīḍamānaṃ tadā dṛṣṭvā hartuṃ devīṃ pracakrame || tasya yuddhaṃ
tadā ghoramabhavatsaha śambhunā
180.5
āvantye viṣaye ghore mahākālavanaṃ prati || tasminyuddhe tadā rudraścāndhakenātipīḍitaḥ
180.6
sasṛje bāṇamatyugraṃ
nāmnā pāśupataṃ hi tat || rudrabāṇavinirbhedādrudhirādandhakasya tu
180.7
andhakāśca samutpannāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ || teṣāṃ vidāryyamāṇānāṃ rudhirādapare
punaḥ
180.8
babhūvurandhakā ghorā yairvyāptamakhilaṃ jagat || evaṃ māyāvinaṃ dṛṣṭvā tañca devastadāndhakam
180.9
pānārthamandhakāsrasya so'sṛjanmātarastadā
māheśvarī tathā brāhmī kaumārī mālinī tathā
180.10
sauparṇī hyatha vāyavyā śākrī vai nairṛtā tathā || saurī saumyā śivā dūtī cāmuṇḍā cātha vāruṇī
180.11
vārāhī nārasiṃhī ca vaiṣṇavī ca calacchalā || śatānandā bhagānandā picchilā bhagamālinī
180.12
balā cātibalā raktā surabhī mukhamaṇḍikā
mātṛnandā sunandā ca viḍālī śakunī tathā
180.13
revatī ca mahāraktā tathaiva pilapicchikā || jayā ca vijayā caiva jayantī cāparājitā
180.14
kālī caiva mahākālī dūtī caiva tathaiva ca || subhagā durbhagā caiva karālī nandinī tathā
180.15
āditiśca ditiścaiva mārī vai mṛtyureva ca || karṇamoṭī tathā
grāmyā ulūkī ca ghaṭodarī
180.16
kapālī vajrahastā ca piśācī rākṣasī tathā || bhuśuṇḍī śāṅkarī caṇḍā lāṅgalī kuṭabhī tathā
180.17
kheṭā
sulocanā dhūmrā ekavīrā karālinī || viśāladaṃṣṭriṇī śyāmā trijaṭī kukkuṭī tathā
180.18
vaināyakī ca vaitālī unmattodumbarī tathā || siddhiśca
lelihānā ca kekrī gardabhī tathā
180.19
bhrukuṭī bahuputrī ca pretayānā viḍambinī || krauñcā śailamukhī caiva vinatā surasā danuḥ
180.20
uṣā rambhā
menakā ca salilā citrarūpiṇī || svāhā svadhā vaṣaṭkārā dhṛtirjyeṣṭhā kapardinī
180.21
māyā vicitrarūpā ca kāmarūpā ca saṅgamā || mukhevilā
maṅgalā ca mahānāsā mahāmukhī
180.22
kumārī rocanā bhīmā sadāhā sā madoddhatā || alambākṣī kālaparṇī kumbhakarṇī mahāsurī
180.23
keśinī śaṅkhinī lambā piṅgalā lohitāmukhī || ghaṇṭāravātha daṃṣṭrālā rocanā kākajaṅghikā
180.24
gokarṇikājamukhikā mahāgrīvā mahāmukhī
ulkāmukhī dhūmraśikhā kampinī parikampinī
180.25
mohanā kampanā śvetā nirbhayā bāhuśālinī || sarpakarṇī tathaikākṣī viśokā nandinī tathā
180.26
jyotsnāmukhī ca rabhasā nikumbhā raktakampanā || avikārā mahācitrā candrasenā manoramā
180.27
adarśanā hṛtapāpā mātaṅgī lambamekhalā
abālā vañcanā kālī pramodā lāṅgalāvatī
180.28
cittā cittajalā koṇā śāntikā'thavināśinī || lambastanī lambasaṭā visaṭā vāsacū
rṇinī
180.29
skhalantī dīrghakeśī ca sucirā sundarī śubhā || ayomukhī kaṭumukhī krodhanī ca tathāśanā
180.30
kuṭumbikā muktikā ca
candrikā balamohinī || sāmānyā hāsinī lambā kovidārī samāsadī
180.31
śaṅkakarṇī mahānādā mahādevī mahodarī || huṅkārī rudrasusaṭā rudreśī
bhūtaḍāmarī
180.32
piṇḍajihvā calajjvālā śivā jvālāmusī tathā || etāścānyāśca deveśaḥ so'sṛjanmātarastadā
180.33
andhakānāṃ mahāghorāḥ
papustadrudhiraṃ tadā || tato'ndhakāsṛjaḥ sarvvāḥ parāṃ tṛptimupāgatāḥ
180.34
tāsu tṛptāsu saṃbhūtā bhūya evāndhakaprajāḥ || ardditastairmahādevaḥ śūlamudga
rapāṇibhiḥ
180.35
tataḥ sa śaṅkaro devastvandhyaikairvyākulīkṛtaḥ || jagāma śaraṇaṃ devaṃ vāsudevamajaṃ vibhum
180.36
tatastu bhagavān viṣṇuḥ sṛṣṭavān
śuṣkarevatīm || yā papau sakalaṃ teṣāmandhakānāmasṛk kṣaṇāt
180.37
yathā yathā ca rudhiraṃ pibantyandhakasambhavam || tathā tathādhikaṃ devī saṃśuṣyati
janādhipa
180.38
pīyamāne tayā teṣāmandhakānāṃ tathāsṛji || andhakāstu kṣayaṃ nītāḥ sarvve te tripurāriṇā
180.39
mūlāndhakantu vikramya tadā
śarvvastrilokadhṛk || cakāra vegācchūlāgre sa ca tuṣṭāva śaṅkaram
180.40
andhakastu mahāvīryyastasya tuṣṭo'bhavadbhavaḥ || sāmīpyaṃ pradadau nityaṃ gaṇeśātvaṃ
tathaiva ca
180.41
tato mātṛgaṇāḥ sarvve śaṅkaraṃ vākyamabruvan || bhagavanbhakṣayiṣyāmaḥ sadevāsuramānuṣān || tvatprasādājjagatsarvvaṃ tadanujñātu
marhasi
180.42
śaṅkara uvāca || || bhavatībhiḥ prajāḥ sarvvā rakṣaṇīyā na saṃśayaḥ || tasmāddhorādabhiprāyānmanaḥ śīghraṃ nivarttyatām
180.43
ityevaṃ śaṅkareṇoktamanādṛtya vacastadā || bhakṣayāmāsuratyugrāstrailokyaṃ sacarācaram
180.44
trailokye bhakṣyamāṇe tu tadā mātṛgaṇena vai
nṛsiṃhamūrttiṃ deveśaṃ pradadhyau bhagavāñchivaḥ
180.45
anādinidhanaṃ devaṃ sarvvalokabhavodbhavam || daityendravakṣorudhiracarccitāgramahānakham
180.46
vidyujjihnaṃ mahādaṃṣṭraṃ sphuratkesarakaṇṭakam || kalpāntamārutakṣubdhaṃ saptāṇarvasamasvanam
180.47
vajratīkṣṇanakhaṃ ghoramākarṇavyāditānanam || meruśailapratī
kāśamudyārkasameśaṇam
180.48
himādriśikharākāraṃ cārudaṃṣṭrojjvalānanam || nakhaniḥsṛtaroṣāmrijvālākesaramālinam
180.49
vajrāṅgadaṃ sumukuṭaṃ
hārakeyūrabhūṣaṇam || śroṇīsūtreṇa mahatā kāñcanena virājitam
180.50
nīlotpaladalaśyāmaṃ vāsoyugavibhūṣaṇam || tejasākrāntasakala brahmāṇḍāgāra
saṅkulam
180.51
pavanaṃ bhrāmyamāṇānāṃ hutahavyavāhāccipām || āvarttasadṛśākāraiḥ saṃyuktaṃ dehalomajaiḥ
180.52
sarvvapuṣpavicitrāñca dhārayantaṃ mahāsra
jam || sa dhyātamātro bhagavānpradadau tasya darśanam
180.53
yādṛśenaiva rūpeṇa dhyāto rudreṇa dhīmatā || tādṛśenaiva rūpeṇa durnirīkṣyeṇa daivataiḥ
180.54
praṇipatya tu deveśaṃ tadā tuṣṭāva śaṅkaraḥ
180.55
śaṅkara uvāca || || namaste'stu jagannātha narasiṃhavapuddhara||daityanāthāsṛjā pūrṇa nakhaśaktivirājita
180.56
tataḥ sakalasaṃlagna hemapiṅgalavigraha || nato'smi padmanābha tvāṃ suraśakra jagadguro
180.57
kalpāntāmbhodanirghoṣa sūryyakoṭisamaprabha || sahastrayamasaṃkrodha
sahasrendraparākrama
180.58
sahasradhanadasphīta sahasravaruṇātmaka || sahasrakālaracita sahasraniyatendriya
180.59
sahasrabhūrmahādhairyya sahasrānantamūrttiman
sahasracandrapratima sahasragrahavikrama
180.60
sahasrarudratejaska sahasrabrahmasaṃstuta || sahasrabāhuvegoya sahasrāsyanirīkṣaṇa || sahasrayantramathana sahasravadhamocana
180.61
andhakasya vināśāya yā sṛṣṭā mātaro mayā || anādṛtya tu madvākyaṃ bhakṣayantyadya tāḥ prajāḥ
180.62
kṛtvā tāśca na śakto'haṃ saṃhartumaparājita
svayaṃ kṛtvā kathaṃ tāsāṃ vināśamabhikāraye
180.63
evamuktaḥ sa rudreṇa narasiṃhavapurddharaḥ || sasarja devo jihvāyāstadā vāṇīśvarīṃ hariḥ
180.64
hṛdayācca tathā māyā guhyācca bhavamālinī || asthibhyaśca tathā kālī sṛṣṭā pūrvaṃ mahātmanā
180.65
yayā tadrudhiraṃ pītamandhakānāṃ mahātmanām
yā cāsmin kathitā loke nāmataḥ śuṣkarevatī
180.66
dvātriṃśanmātaraḥ sṛṣṭā gātrebhyaścakriṇā tataḥ || tāsāṃ nāmāni vakṣyāmi tāni me gadataḥ
śṛṇu
180.67
sarvvāstāstu mahābhāgā ghaṇṭākarṇī tathaiva ca || trailokyamohinī puṇyā sarvvasattvavaśaṅkarī
180.68
tathā ca cakrahṛdayā pañcamī vyomacā
riṇī || śaṅkhinī lekhinī caiva kālasaṃkarṣaṇī tathā
180.69
ityetāḥ pṛṣṭhagā rājan vāgīśānucarāḥ smṛtāḥ || saṅkarṣaṇī tathāśvatthā bījabhāvāparājitā
180.70
kalyāṇī madhudaṃṣṭrī ca kamalotpalahastikā || iti devyaṣṭakaṃ rājan māyānucaramucyate
180.71
ajitā sūkṣmahṛdayā vṛddhā veśāimadarśanā
nṛsiṃhabhairavā bilvā garutmaddhṛdayā jayā
180.72
bhavamālinyanucarā ityaṣṭau nṛpa mātaraḥ || ākarṇanī sambhaṭā ca tathaivottaramālikā
180.73
jvālāmukhī bhīṣaṇikā kāmadhenuśca bālikā || tathā padmakarā rājan revatyanucarāḥ smṛtāḥ
180.74
aṣṭau mahābalāḥ sarvvā devagātrasamudbhavāḥ || trailokya
sṛṣṭisaṃhārasamarthāḥ sarvvadevatāḥ
180.75
tāḥ sṛṣṭamātrā devena kruddhā mātṛgaṇasya tu || pradhāvitā mahārāja krodhavisphāritekṣaṇāḥ
180.76
aviṣahyatamaṃ tāsāṃ dṛṣṭiṭejaḥ sudāruṇam || tameva śaraṇaṃ prāptā nṛsiṃho vākyamabravīt
180.77
yathā manuṣyāḥ paśavaḥ pālayanti cirātsutān
jayanti te tathaivāśu yathā vai devatāgaṇāḥ
180.78
bhavatyastu tathā lokān pālayantu mayeritāḥ || manujaiśca tathā devairyajadhvaṃ tripurāntakam
180.79
na ca bādhā prakarttavyā ye bhaktāstripurāntake||ye ca māṃ saṃsmarantīha te ca rakṣyāḥ sadā narāḥ
180.80
balikarmma kariṣyanti yuṣmākaṃ ye sadā narāḥ
sarvvakāmapradāsteṣāṃ bhaviṣyadhvaṃ tathaiva ca
180.81
ucchāsanādikaṃ ye ca kathayanti mayeritam || te ca rakṣyāḥ sadā lokā rakṣitavyaṃ madāsanam
180.82
raudrīścaiva parāṃ mūrtti mahādevaḥ pradāsyati|| yuṣmanmukhyā mahādevyastaduktaṃ parirakṣyatha
180.83
mayā mātṛgaṇaḥ sṛṣṭo yo'yaṃ vigatasādhvasaḥ || eṣa nityaṃ
viśālākṣo mayaiva saha raṃsyate
180.84
mayā sārddhaṃ tathā pūjāṃ narebhyaścaiva lapsyatha || pṛthak supūjitā lokaiḥ sarvvānkāmānpradāsyatha
180.85
śuṣkāṃ saṃpūjayiṣyanti ye ca putrārthino janāḥ || teṣāṃ putrapradā devī bhaviṣyati na saṃśayaḥ
180.86
evamuktvā tu bhagavānsaha mātṛgaṇena tu || jvālā
mālākulavapustatraivāntaradhīyata
180.87
tatra tīrthaṃ samutpannaṃ kṛtaśauceti yajjaguḥ || tatrāpi pūrvajo devo jagadārttiharo haraḥ
180.88
raudrasya
mātṛvargasya dattvā rudrastu pārthiva || raudrāṃ divyāṃ tanuṃ tatra mātṛmadhye vyavasthitaḥ
180.89
sapta tā mātaro devyaḥ sārddhanārīnaraḥ śivaḥ || niveśya
raudraṃ tatsthānaṃ tatraivāntaradhīyata
180.90
sa mātṛvargasya harasya mūrttiryadā yadā yāti ca tatsamīpe || deveśvarasyāpi nṛsiṃhamūrtteḥ pūjāṃ vidhatte tripurā
ndhakāriḥ
180.90.p1
iti śrīmatsye mahāpurāṇe'ndhakavadho nāmaikonāśītyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit