Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 189

Matsya 189

Language
Sanskrit

Contents

189.1

mārkaṇḍeya uvāca || || yanmāṃ pṛcchasi kaunteya tanme kathayataḥ śṛṇu
etasminnantare rudro narmadātaṭamāsthitaḥ

189.3

nāmnā māheśvaraṃ sthānaṃ triṣu lokeṣu viśrutam || tasminsthāne mahādevo'cintayantripure vadham ||2||gāṇḍīvaṃ
mandaraṃ kṛtvā guṇaṃ kṛtvā ca vāsukim || sthānaṃ kṛtvā tu vaiśākhaṃ viṣṇuṃ kṛtvā śarottamam

189.4

śalye cāgniṃ pratiṣṭhāpya mukhe vāyuṃ samarpayan
hayāṃśca caturo vedānsarvvadevamayaṃ ratham

189.5

abhīṣavo'śvinau devāvakṣo vajradharaḥ svayam || sa tasyājñāṃ samādāya toraṇe dhanadaḥ sthitaḥ

189.6

yamastu dakṣiṇe haste vāme kālastu dāruṇaḥ || cakre tvamarakoṭyastu gandharvvā lokaviśrutāḥ

189.7

prajāpatī rathaśreṣṭhe brahmā caiva tu sārathiḥ
evaṃ kṛtvā tu deveśaḥ sarvvadevamayaṃ ratham

189.8

so'tiṣṭhatsthāṇubhūtastu sahasraparivatsarān || yadā trīṇi sametāni antarikṣe sthitāni vai

189.9

tripūrvvāṇi triśalyena tadā tāni vyabhedayat || śaraḥ pracoditastena rudreṇa tripuraṃ prati

189.10

bhraṣṭatejāḥ striyo jātā balaṃ tāsāṃ vyaśīryyata || utpā
tāśca pure tasminprādurbhūtāḥ sahasraśaḥ

189.11

tripurasya vināśāya kālarūpābhavaṃstadā || aṭṭahāsaṃ pramuñcanti hayāḥ kāṣṭhamayāstadā

189.12

nimeṣonmeṣaṇañcaiva kurvvanti citrarūpiṇaḥ || svapne paśyanti cātmānaṃ raktāmbaravibhūṣitam

189.13

svapne tu sarvve paśyanti viparītāni yāni tu
etānpaśyanti utpātāṃstatra sthāne tu ye janāḥ

189.14

teṣāṃ balañca buddhiśca harakopena nāśite || tataḥ sāṃvarttako vāyuryugāntapratimo mahān

189.15

samīrito'nalastena uttamāṅgena dhāvati || jvalanti pādapāstatra patanti śikharāṇi ca

189.17

sarvvato vyākulībhūtaṃ hāhākāramacetanam || bhagnau
dyānāni sarvāṇi kṣipraṃ tatpratyabhajyata

189.17-2

tenaiva pīḍitaṃ sarvvaṃ jvalitaṃ triśikhaiḥ śaraiḥ || drumāśrāmakhaṇḍāni gṛhāṇi vividhāni ca

189.18

daśadikṣu pravṛtto'yaṃ samṛddho havyavāhanaḥ || manaḥśilānāṃ puñjāni diśo daśa vibhāgaśaḥ

189.19

śikhāśatairanekaistu prajajvāla hutāśanaḥ || sarvvaṃ
kiṃśukavarṇābhaṃ jvalitaṃ dṛśyate puram

189.20

gṛhādgṛhantaraṃ naiva gantuṃ dhūmena śakyate || harakopānalerdagdhaṃ krandamānaṃ suduḥkhitam

189.21

pradīptaṃ
sarvvato dikṣu dahyate tripuraṃ puram || prāsādaśikharāśrāṇi vyaśīryyanta sahastraśaḥ

189.22

nānāmaṇivicitrāṇi vimānāntyapyanekadhā
gṛhāṇi caiva ramyāṇi dahyante dīptavahninā

189.23

dhāvanti drumakhaṇḍeṣu valabhīṣu tathā janāḥ || devāgāreṣu sarvveṣu prajvalantaḥ pradhāvitāḥ

189.24

krandanti cānalapuṣṭā rudanti vividhaiḥ svaraiḥ || dahyante dānavāstatra śataśo'tha sahasraśaḥ

189.25

haṃsakāraṇ‍ḍavākīrṇā nalinyaḥ sahapaṅkajāḥ
dṛśyante'naladagdhāni purodyānāni dīrghikāḥ

189.26

amlānapaṅkajacchannā vistīrṇā yojanāyatāḥ || girikūṭanibhāstatra prāsādā ratnabhūṣitāḥ

189.27

patantyanalanirdagdhā nistoyā jaladā iva || varastrībālavṛddheṣu goṣu pakṣiṣu vājiṣu

189.28

nirddayo vyadahadvahnirharakrodhena preritaḥ || sahasraśaḥ
prabuddhāśca suptāśca bahavo janāḥ

189.29

putramāliṅgya te gāḍhaṃ dahyante tripurāmrinā || atha tasminpure dīpte striyaścāpsarasopamāḥ

189.30

agni
jvālāhatāstatra hyapatandharaṇītale || kācicchyāmā viśālākṣī muktāvalivibhūṣitā

189.31

dhūmenākulitā sā tu patitā dharaṇītale
kācitkanakavarṇābhā indranīlavibhūṣitā

189.32

bhartāraṃ patitaṃ dṛṣṭvā patitā tasya copari || kācidādityasaṅkāśā prasuptā ca gṛhe sthitā

189.33

agnijvālāhatā sā tu patitā gatacetanā || utthito dānavastatra khaḍgahasto mahābalaḥ

189.34

vaiśvānarahataḥ so'pi patito dharaṇītale || megha
varṇāparā nārī hārakeyūrabhūṣitā

189.35

śvetavastraparīdhānā bālaṃ stanyaṃ nyadhāpayat || dahyantaṃ bālakaṃ dṛṣṭvā rudate meghaśabdavat

189.36

evaṃ sa tu dahannagnirharakrodhena preritaḥ || kāciccandraprabhā saumyā vajravaiḍūryyabhūṣitā

189.37

sutamāliṅgya vepantī dagdhā patati bhūtale || kācit
kundenduvarṇābhā yā śayānā gṛhe sthitā

189.38

gṛhe prajvalite sā tu pratibuddhā śikhārdditā || paśyantī jvalitaṃ sarvvaṃ hā suto me kathaṃ gataḥ

189.39

sutaṃ sandagdhamāliṅgya patitā dharaṇītale || ādityodayavarṇābhā lakṣmīvadanaśobhanā

189.40

tvaritā dahyamānā sā patitā dharaṇītale
kācit suvarṇavarṇābhā nīlaratnairvibhūṣitā

189.41

dhūmenākulitā sā tu prasuptā dharaṇītale || anyāgṛhītahastā tu sakhi dahyati bālikā

189.42

anekādiśyaratnāḍhyā dṛṣṭvā dahanamohitā || śirasi hyañjaliṃ kṛtvā vijñāpayati pāvakam

189.43

bhagavan yadi vairaṃ te puruṣeṣvapakāriṣu || striyaḥ
kimaparādhyante gṛhapañjarakokilāḥ

189.44

pāpa nirdaya nirlajja kurute kopaḥ striyaḥ prati || na dākṣiṇyaṃ na te lajjā na satyaṃ śauryyavarjita

189.45

anena hyupasargeṇa tūpālambhaṃ śikhinyadāt || kiṃ tvayā na śrutaṃ loke hyavadhyāḥ śatruyoṣitaḥ

189.46

kintu tubhyaṃ guṇā hyete dahanotsādanaṃ prati || na
kāruṇyaṃ dayā vāpi dākṣiṇyaṃ na striyaḥ prati

189.47

dayāṃ kurvvanti mlecchāpi dahantīṃ vīkṣya yoṣitam || mlecchānāmapi kaṣṭo'si durnivāro hyace
tanaḥ

189.48

ete caiva guṇāstubhyaṃ dahanotsādanaṃ prati || āsāmāpi durācāra strīṇāṃ kiṃ te nipātane

189.49

duṣṭa nirguṇa nirlajja hutāśin manda
bhāgyaka || nirāśatvaṃ durāvāsa balāddahasi nirdaya

189.50

evaṃ vilapamānāstā jalpantyaśca bahūnyapi || anyāḥ krośanti saṃkruddhā bālaśokena
mohitāḥ

189.51

dahate nirdayo vahniḥ saṃkruddhaḥ pūrvvaśatruvat || puṣkariṇyāṃ jalaṃ dagdhaṃ kūpeṣvapi tathaiva ca

189.52

asmān sandahya mleccha tvaṃ kāṃ
gatiṃ prāpayiṣyasi || evaṃ pralapatāṃ tāsāṃ vahnirvacanamabravīt

189.53

agniruvāca || || svavaśenaiva yuṣmākaṃ vināśanu karomyaham || ahamādeśa
karttā vai nāhaṃ karttāsmyanugraham

189.54

rudrakrodhasamāviṣṭo viviśāmi yathecchayā || tato bāṇo mahātejāstripuraṃ vīkṣya dīpitam

189.55

siṃhāsanasthaḥ
provāca hyahaṃ devairvināśitaḥ || alpasattvairdurācārairīśvarasya niveditam

189.56

aparīkṣya tvahaṃ dagdhaḥ śaṅkareṇa mahātmanā || nānyaḥ śaktastu māṃ hantuṃ
varjayitvā trilocanam

189.57

utthitaḥ śirasā kṛtvā liṅgaṃ tribhuvaneśvaram || nirgataḥ sa puradvārāt parityajya suhṛtsutān

189.58

ratnāni yānya
narghāṇi striyo nānāvidhāstathā || gṛhītvā śirasā liṅgaṃ gacchan gaganamaṇḍalam

189.59

stuvaṃśca devadeveśaṃ trilokādhipatiṃ śivam || tyaktā purī
mayā deva yadi vadhyo'smi śaṅkara

189.60

tvatprasādānmahādeva mā me liṅgaṃ vinaśyatu || arcitaṃ hi mayā deva bhaktyā paramayā sadā

189.61

tvatkopādyadi vadhyo'haṃ tadidaṃ mā vinaśyatu || ślāghyametanmahādeva tvatkopādahanaṃ mama

189.62

pratijanma mahādeva tvatpādānirato hyaham || toṭakaccha
ndasā devaṃ staumi tvāṃ parameśvara

189.63

śiva śaṅkara śarvva harāya namo bhava bhīma maheśvara śarvva namaḥ || kusumayudhadehavināśakara tripurāntaka andha
kaśūladhara

189.64

pramadāpriya kānta vibhakta namaḥ sasurāsurasiddhagaṇairnamita || hayavānarasiddhagajendramukhādatibhāsvadadīrghaviśālamukha

189.65

upalabdhumaśakyatarairasuraiḥ prathito'smi ca bāhuśatairbahubhiḥ || praṇato'smi bhavaṃ bhavabhaktirata ślacandrakalākula deva namaḥ

189.66

na ca putrakalatra
hayādi dhanaṃ mama tu tvadanusmaraṇaṃ śaraṇam || vyathito'smi tu bāhuśatairbahubhirgamitā ca mahānarakasya gatiḥ

189.67

na nivarttati janma na pāpamatiḥ
śucikarmma nibaddhamapi tyajati||anukampati viśramati trasati mama caiva kukarmma nivārayati

189.68

yaḥ paṭhet toṭakaṃ divyaṃ prayatataḥ śucimānasaḥ || bāṇa
syeva yathā rudrastasyāpi varado bhavet

189.69

imaṃ stavaṃ mahādivyaṃ śrutvā devo maheśvaraḥ || prasannastu tadā tasya svayaṃ devo maheśvaraḥ

189.71

maheśvara
uvāca || || na bhetavyaṃ tvayā vatsa sauvarṇe tiṣṭha dānava|| putrapautrasuhṛdbandhubhāryābhṛtyajanaiḥ saha||70||adyaprabhṛti bāṇa tvamavadhyastridaśairapi||bhūyaratasya
varo datto devadevena pāṇḍava

189.72

akṣayaścāvyayo loke vicarasvākutobhayaḥ || tato nivārayāmāsa rudraḥ saptaśikhaṃ tadā

189.73

tṛtīyaṃ rakṣitaṃ tasya puraṃ
tena mahātmanā || bhramattu gagane divyaṃ rudratejaḥprabhāvataḥ

189.74

evantu tripuraṃ dagdhaṃ śaṅkareṇa mahātmanā || jvālāmālāpradīptaṃ tatpatitaṃ dharaṇītale

189.75

ekaṃ nipatitaṃ tatra śrīśaile tripurāntake || dvitīyaṃ patitaṃ tasminparvvate'marakaṇṭake

189.76

dagdheṣu teṣu rājendra rudrakoṭiḥ pratiṣṭhitā || jvalatta
dapatattatra tena jvāleśvaraḥ smṛtaḥ

189.77

ūrddhena prasthitāstasya divyajvālā divaṃ gatāḥ || hāhākārastadā jāto devāsurakṛto mahān

189.78

śaramastambhayadrudro māheśvarapurottame || evaṃ vṛttaṃ tadā tasminparvvate'marakaṇṭake

189.79

caturddaśāruyaṃ bhuvanaṃ sa bhuktvā pāṇḍunandana
varṣakoṭisahasrantu triṃśatkoṭicastathāparāḥ

189.80

tato mahītalaṃ prāpya rājā bhavati dhārmikaḥ || pṛthivīmekacchatreṇa bhuṅkte sa tu na saṃśayaḥ

189.81

evaṃ puṇyo mahārāja parvvato'marakaṇṭakaḥ || candrasūryyoparāge tu gacchedvyo'marakaṇṭakam

189.82

aśvamedhāddaśaguṇaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ
svargalokamavāpnoti dṛṣṭvā tatra maheśvaram

189.83

brahmahatyā gamiṣyanti rāhugraste divākare || tadevaṃ nikhilaṃ puṇyaṃ parvvate'marakaṇṭake

189.84

manasāpi smaredyastaṃ girintvamarakaṇṭakam || cāndrāyaṇaśataṃ sāgraṃ labhate nātra saṃśayaḥ

189.85

trayāṇāmapi lokānāṃ vikhyāto'marakaṇṭakaḥ
eṣa puṇyo giriśreṣṭhaḥ siddhagandharvvasevitaḥ

189.86

nānādrumalatākīrṇo nānāpuṣpopaśobhitaḥ || mṛgavyāghrasahasraistu sevyamāno mahāgiriḥ

189.87

yatra sannihito devo devyā saha maheśvaraḥ || brahmā viṣṇustathā cendro vidyādharagaṇaiḥ saha

189.88

ṛṣibhiḥ kinnaraiyakṣairnityameva niṣevitaḥ
vāsukiḥ sahitastatra krīḍate yannagottame

189.89

pradakṣiṇantu yaḥ kuryyātparvvate'marakaṇṭake || pauṇḍarīkasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ

189.90

tatra jvāleśvaraṃ nāma tīrthaṃ siddhaniṣevitam || tatra snātvā divaṃ yānti ye mṛtāste'punarbhavāḥ

189.91

jvāleśvare mahārāja yastu prāṇānparityajet
candrasūryyoparāgeṣu tasyāpi śṛṇu yatphalam

189.92

sarvvakarmmavinirmmukto jñānavijñānasaṃyutaḥ || rudralokamavāpnoti yāvadābhūtasaṃplavam

189.93

amare
śvaradevasya parvvatasya ubhe taṭe || tatra tā ṛṣikoṭyastu tapastapyanti suvrata

189.94

samantādyojanakṣetro giriścāmarakaṇṭakaḥ

189.95

akāmo vā
sakāmo vā narmmadāyāṃ śubhe jale || snātvā tairmucyate pāpai rudralokaṃ sa gacchati

189.95.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe narmmadāmāhātmye aṣṭāśītyadhi kaśatatamo'dhyāyaḥ

Linked texts (7)