Matsya 195: Bhṛguvaṃśapravarakīrttanam
Matsya 195
- Language
- Sanskrit
Contents
- 195.46 — 1 part
Bhṛguvaṃśapravarakīrttanam
195.1
sūta uvāca || || ityākarṇya sa rājendra oṅkārasyābhivarṇanam || tataḥ papraccha deveśaṃ matsyarūpaṃ jalārṇave
195.2
manuruvāca || || ṛṣīṇāṃ nāma
gotrāṇi vaṃśāvataraṇaṃ tathā || pravarāṇāṃ tathā sāmyamasāmyaṃ vistarādvada
195.3
mahādevena ṛṣayaḥ śaptāḥ svāyambhuvāntare || teṣāṃ vaivasvate prāpte sambhavaṃ
mama kīrttaya
195.4
dākṣāyaṇīnāñca tathā prajāḥ kīrttaya me prabho || ṛṣīṇāñca tathā vaṃśaṃ bhṛguvaṃśavivarddhanam
195.5
matsya uvāca || || manvantare'
sminsamprāpte pūrve vaivasvate tathā || caritraṃ kathyate rājanbrahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ
195.6
mahādevasya śāpena tyaktvā dehaṃ svayaṃ tathā || ṛṣayaśca samudbhūtā
śrute śukre mahātmanaḥ
195.7
devānāṃ mātaro dṛṣṭvā devapatnyastathaiva ca || skannaṃ śukraṃ mahārāja brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ
195.8
tajjuhāva tato brahmā tato
jātā hutāśanāt || tato jāto mahātejā bhṛguśca tapasāṃ nidhiḥ
195.9
aṅgāreṣvaṅgirā jāto hyarcibhyo'tristathaiva ca || marīcibhyo marīcistu tato
jāto mahātapāḥ
195.10
keśastu kapiśo jātaḥ pulastyaśca mahātapāḥ || keśaḥ pralambaḥ pulahastato jāto mahātapāḥ
195.11
vasumadhyātsamutpanno
vasiṣṭhastu tapodhanaḥ || bhṛguḥ pulomnastu sutāṃ divyāṃ bhāryyāmavindata
195.12
yasyāmasya sutā jātā devā dvādaśa yājñikāḥ || bhuvano bhauvanaścaiva
sujanyaḥ sujanastathā
195.13
ṛturvasuśca mūrddhā ca tyājyaśca vasudaśca ha || prabhavaścāvyayaścaiva dakṣo'tha dvādaśastathā
195.14
ityete bhṛgavo nāma
devā dvādaśa kīrttitāḥ || paulomyāṃ janayanviprāndevānāntu kanīyasaḥ
195.15
cyavanantu mahābhāgamāpnuvānaṃ tathaiva ca || āpnuvānātmajaścaurvvo jamada
gnistadātmajaḥ
195.16
aurvvo gotrakarasteṣāṃ bhārgavāṇāṃ mahātmanām || tatra gotrakarānvakṣye bhṛgorvai dīptatejasaḥ
195.17
bhṛguśca cyavanaścaiva āpnuvā
nastathaiva ca || aurvvaśca jamadagniśca vātsyo daṇḍirnaḍāyanaḥ
195.18
vaigāyano vītihavyaḥ pailaścaivātra śaunakaḥ || śaunakāyanajīvantikāmbhojāḥ pārśva
ṇistathā
195.19
vaihīnarirvirūpākṣo rauhityāyanireva ca || vaiśvānaristathā nīlo lubdhaḥ sāvarṇiṛśca saḥ
195.20
viṣṇuḥ pauro'pi bālākirailiko'
nantabhāginaḥ || mṛgamārgeyamārkeṇḍajavino vītinastathā
195.21
muṇḍamāṇḍavyamāṇḍūkaphenapāḥ stanitastathā || sthalapiṇḍaḥ śikhāvarṇaḥ śārke
rākṣisatathaiva ca
195.22
jāladhiḥ saudhikaḥ kṣubhyaḥ kutso'nyo maudgalāyanaḥ || māṅkhāyano devapatiḥ pāṇḍurociḥ sagālavaḥ
195.23
sāṅkṛtyaścā
takiḥ sārpiryyaṅgapiṇḍāyanastathā || gārgyāyaṇe gāyanaśca ṛṣirgārhāyaṇastathā
195.24
goṣṭhāyano vātsyāyano vaiśampāyana eva ca || vaikarṇineḥ
śārṅgaravo yājñeyibhrāṣṭrakāyaṇiḥ
195.25
lālāṭirnākuliścaiva laukṣiṇyoparimaṇḍalau || ālukiḥ saucakiḥ kautsastathānyaḥ paiṅgalāyaniḥ
195.26
sātyāyanirmālāyaniḥ kauṭiliḥ kaucahastikaḥ || sauhasoktiḥ sakauvākṣiḥ kausiścāndramasisatathā
195.27
naikajihvo jihvakaśca vyādhānyo lauhavairinaḥ
śāradvatikanetiṣyau lolākṣiścalakuṇḍalaḥ
195.28
vāgāyaniśtrānumatiḥ pūrṇimāgatiko'sakṛt || sāmānyena yathā teṣāṃ pañcaite pravarā matāḥ
195.29
bhṛguśca cyavanaścaiva āpnuvānastathaiva ca || aurvvaśca jamadagniśca pañcaite pravarā matāḥ
195.30
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi śṛṇu tvanvānbhṛgūdvahān || jamad
gnividaścaiva paulastyo baijabhṛttathā
195.31
ṛṣiścobhayajātaśca kāyaniḥ śākaṭāyanaḥ || aurvvaiyā mārutāścaiva sarvvaiṣāṃ pravarāḥ śubhāḥ
195.32
bhṛguśca cyavanaścaiva āpnuvānastathaiva ca || parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrttitāḥ
195.33
bhṛgudāso mārgapatho grāmyāyaṇikaṭāyanī || āpa
stambirastathā vilvinairkāśiḥ kāpireva ca
195.34
ārṣṭiṣeṇo gārdabhiśca kārddamāyanireva ca || āśvāyanistathārūpiḥ pañcārṣeyāḥ prakīrttitāḥ
195.35
bhṛguśca cyavanaścaiva āpnuvānastathaiva ca || ārṣṭiṣeṇastathārūpiḥ pravarāḥ pañca kīrttitāḥ
195.36
parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrttitāḥ || yasko
vā vītihavyo vā mathitastu tathā damaḥ
195.37
jaivantyāyanirmauṃaśca piliścaiva calistathā || bhāgilo bhāgavittiśca kauśāpistvatha kāśyapiḥ
195.38
vālapiḥ śramadāgepiḥ saurastitthisatathaiva ca || gārgīyastvatha jāvālistathā pauṣṇāyano nṛṣiḥ
195.39
yāmadaśva tathaiteṣāṃ tryārṣeyāḥ pravarā
matāḥ || bhṛguśca vītihavyaśca tathā raivasavaivasau
195.40
parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrttitāḥ || śālāyaniḥ śākaṭākṣo maitreyaḥ khāṇḍavastathā
195.41
drauṇāyano raukmāyaṇāpiṅgalī cāpi kāyaniḥ || haṃsajihvastathaiteṣāṃ tryārṣeyāḥ pravarā matāḥ
195.42
bhṛguścaivārtha vadnyaśco divo
dāsastathaiva ca || parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrttitāḥ
195.43
ekāyano yājñapatirmatsyagandhastathaiva ca || pratyahaśca tathā sauriścaukṣirai
kārddamāyaniḥ
195.44
tathā gṛtsamado rājansanakaśca mahārnṛṣiḥ || pravarāstu tathoktānāmārṣeyāḥ parikīrttitāḥ
195.45
bhṛgurgṛtsamadaścaiva ārṣavitau
prakīrttitau || parasparamavaivāhyā ityete parikīrttitāḥ
195.46
ete tavoktā bhṛguvaṃśajātā mahānubhāvā nṛpagotrakārāḥ || eṣāntu nāmnā parikīrttitena
pāpaṃ samagraṃ vijahāti jantuḥ
195.46.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe bhṛguvaṃśapravarakīrttanaṃ nāma pañcanabatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Gotrapravaranibandhakadamba — Sanskrit
- Viśvabrahmakulotsāha — Nārāyaṇa Raujī, Sanskrit