Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 208

Matsya 208

Language
Sanskrit

Contents

208.1

cha || || manuruvāca
bhagavañchrotumicchāmi vṛṣabhasya ca lakṣaṇam || vṛṣotsargavidhiścaiva tathā puṇyaphalaṃ mahat

208.2

matsya uvāca || || dhenumādau
parīkṣeta suśīlāñca guṇānvitām || avyaṅgāmaparikliṣṭāṃ jīvavatsāmarogiṇīm

208.3

snigdhavarṇāṃ snigdhakhurāṃ snigdhaśṛṅgīṃ tathaiva ca
manoharākṛtiṃ saumyāṃ supramāṇāmanuddhatām

208.4

āvarttairdakṣiṇāvarttairyuktāṃ dakṣiṇatastathā || vāmāvarttairvāmataśca vistīrṇajaghanāṃ tathā

208.5

mṛdu
saṃhatatāmroṣṭhīṃ raktagrīvāsuśobhitām || aśyāmadīrghā sphuṭitā raktajihvā tathā ca yā

208.6

asnānāvilanetrā ca śapheraviralairdahaiḥ || vaidūryyamadhu
varṇaiśca jalabudbudasannibhaiḥ

208.7

raktasnigdhaiśca nayanaistathā raktakanīnikaiḥ || saptacaturdaśadantā tathā vā śyāmatālukā

208.8

ṣaḍunnatā
supārśvoruḥ pṛthupañcasamāyatā || aṣṭāyataśirogrīvā yā rājansā sulakṣaṇā

208.9

manuruvāca || ṣaḍunnatāḥ ke bhagavanke ca pañca samāyatāḥ
āyatāśca tathaivāṣṭau dhenūnāṃ ke śubhāvahāḥ

208.10

matsya uvāca || || uraḥ pṛṣṭhaṃ śiraḥ kukṣī śroṇī ca vasudhādhipa || ṣaḍunnatāni dhenūnāṃ pūja
yanti vicakṣaṇāḥ

208.11

karṇau netre lalāṭañca pañca bhāskaranandana || samāyatāni śasyante pucchaṃ sāsnā ca sakthinī

208.12

catvāraśca stanā
rājañjñeyā hyaṣṭau manīṣibhiḥ || śiro grīvāyatāścaite bhūmipāla daśa smṛtāḥ

208.13

tasyāḥ sutaṃ parīkṣeta vṛṣabhaṃ lakṣaṇānvitam || unnataskandha
kakudammṛjulāṅgūlakambalam

208.14

mahākaṭitaṭaskandhaṃ vaidūryyamaṇilocanam || pravālagarbhaśṛṅgāgraṃ sudīrghapṛthuvāladhim

208.15

navāṣṭādaśasaṃkhyairvā
tīkṣṇāgrairdarśanaiḥ śubhaiḥ || mallikākṣaśca moktavyo gṛhe'pi dhanadhānyadaḥ

208.16

varṇatastāmrakapilo brāhmaṇasya praśasyate || śveto raktaśca
kṛṣṇaśca gauraḥ pāṭala eva ca

208.17

śṛṅgiṇastāmrapṛṣṭhaśca śabalaḥ pañcavālakaiḥ || pṛthukarṇo mahāskandhaḥ ślakṣṇaromā ca yo bhavet || raktākṣaḥ
kapilo yaśca raktaśṛṅgatalo bhavet

208.18

śvetodaraḥ kṛṣṇapārśvo brāhmaṇasya tu śasyate || snigdho raktena varṇena kṣatriyasya praśasyate

208.19

kāñcanābhena vaiśyasya kṛṣṇenāpyantyajanmanaḥ || yasya prāgāyate śṛṅge bhrūmukhābhimukhe sadā

208.20

sarvveṣāmeva varṇānāṃ sarvvaḥ sarvvārthasādhakaḥ
mārjārapādaḥ kapilo dhanyaḥ kapilapiṅgalaḥ

208.21

śveto mārjārapādastu dhanyo maṇinibhekṣaṇaḥ || karaṭaḥ piṅgalaścaiva śvetapādastathaiva ca

208.22

sarvvapādasito yaśca dvipādaśveta eva ca || kapiñjalanibho dhanyastathā tittirisannibhaḥ

208.23

ākarṇamūlaśvetantu mukhaṃ yasya prakā
śate || nandīmukhaḥ sa vijñeyo raktavarṇo viśeṣataḥ

208.24

śvetantu jaṭharaṃ yasya bhavetpṛṣṭhañca gopateḥ || vṛṣabhaḥ sa samudgrāhyaḥ satataṃ kulavarddhanaḥ

208.25

mallikāpuṣpacitraśca dhanyo bhavati puṅgavaḥ || kamalairmaṇḍalaiścāpi citro bhavati bhāgyadaḥ

208.26

atasīpuṣpavarṇaśca tathā dhanyataraḥ
smṛtaḥ || ete dhanyāstathā'dhanyānkīrttayiṣyāmi te nṛpa

208.27

kṛṣṇatāluvoṣṭhavadanā rūkṣaśṛṅgaśaphāśca ye || avyaktavarṇā hrasvāśca vyāghrasiṃha
nibhāśca ye

208.28

dhvāṅkṣagṛdhrasavarṇāśca tathā mūṣakasannibhāḥ || kuṇṭhāḥ kāṇāstathā khañjāḥ kekarākṣāstathaiva ca

208.29

viṣamaśvetapādāśca
udbhrāntanayanāstathā || naite vṛṣāḥ pramoktavyā na ca dhāryyāstathā gṛhe

208.30

moktavyānāñca dhāryyāṇāṃ bhūyo vakṣyāmi lakṣaṇam || svastikā
kāraśṛṅgāśca tathā meghaughanisvanāḥ

208.31

mahāpramāṇāśca tathā mattamātaṅgagāminaḥ || mahoraskā mahocchāyā mahābalaparākramāḥ || śiraḥ karṇau
lalāṭañca vāladhiścaraṇāstathā

208.32

netre pārśve ca kṛṣṇāni śasyante candrabhāsinām || śvetānyetāni śasyante kṛṣṇasya tu viśeṣataḥ

208.33

bhūmau karṣati lāṅgūlaṃ pralambasthalavāladhiḥ || purastādudyato nīlo vṛṣabhaśca praśasyate

208.34

śaktidhvajapatākāḍhyā yeṣāṃ rājī virājate || ana
ḍḍāhastu te dhanyāścitrasiddhi jayāvahāḥ

208.35

pradakṣiṇaṃ nivarttante svayaṃ ye vinirvarttitāḥ || samunnatāśirogrīvā dhanyāste yūthavarddhanāḥ

208.36

rakta
śṛṅgāgranayanaḥ śvetavarṇo bhavedyadi || śaphaiḥ pravālasadṛśairnāsti dhanyatarastataḥ

208.37

ete dhāryyāḥ prayatnena moktavyā yadi vā vṛṣāḥ || dhāritāśca
tathā muktā dhanadhānyapravarddhanāḥ

208.38

caraṇāni mukhaṃ pucchaṃ yasya śvetāni gopateḥ || lākṣārasavarṇaśca taṃ nīlamiti nirdiśet

208.39

vṛṣa eva
sa moktavyo na sandhāryo gṛhe bhavet || tadarthameṣā carati loke gāthā purātanī

208.40

eṣṭavyā bahavaḥ putrā yadyeko'pi gayāṃ vrajet || gaurīñcāpyu
dvahetkanyāṃ nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet

208.41

evaṃ vṛṣaṃ lakṣaṇasaṃsaṃyuktaṃ gṛhodbhavaṃ krītamathāpi rājan || muktvā na śocenmaraṇaṃ mahātmā mokṣaṃ gataścāha
mato'bhidhāsye

208.41.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe vṛṣabhalakṣaṇaṃ nāma saptādhikadviśatatamo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)