Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 21

Matsya 21

Language
Sanskrit

Contents

21.1

cha || || ṛṣaya ūcuḥ || || kasminkāle ca tacchrāddhamanantaphalaṃ bhavet || kasminvāsarabhāge tu śrāddhakṛcchrāddhamāca
ret || tīrtheṣu keṣu ca kṛtaṃ śrāddhaṃ bahuphalaṃ bhavet

21.2

sūta uvāca || || aparāhne tu samprāpte abhijidrauhiṇodaye || yatkiñciddīyate tatra
tadakṣayamudāhṛtam

21.3

tīrthāni yāni sarvvāṇi pitṛṇāṃ vallabhāni ca || nāmatastāni vakṣyāmi saṃkṣepeṇa dvijottamāḥ

21.4

pitṛtīrthaṃ gayā nāma
sarvvatīrthavaraṃ śubham || yatrāste devadeveśaḥ svayameva pitāmahaḥ

21.5

tatraiṣā pitṛbhirgīitā gāthā bhāgamabhīpsubhiḥ

21.6

eṣṭavyā bahavaḥ putrā yadye
ko'pi gayāṃ vrajet || yajeta vāśvamedhena nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet

21.7

tathā vārāṇasī puṇyā pitṝṇāṃ vallabhā sadā || yatrāvimuktasānnidhyaṃ bhuktimukti
phalapradam

21.8

pitṝṇāṃ vallabhaṃ tadvatpuṇyañca vimaleśvaram || pitṛtīrthaṃ prayāgantu sarvvakāmaphalapradam

21.9

vaṭeśvarastu bhagavānmādhavena samanvitaḥ
yoganidrāśayastadvatsadā vasati keśavaḥ

21.10

daśāśvamedhikaṃ puṇyaṃ gaṅgādvāraṃ tathaiva ca || nandātha lalitā tadvattīrthe māyāpurī śubhā

21.11

tathā mitrapadaṃ nāma tataḥ kedāramuttamam || gaṅgāsāgaramityāhuḥ sarvvatīrthamayaṃ śubham

21.12

tīrthaṃ brahmasarastadvacchatadrusalile hrade || tīrthantu naimiśaṃ
nāma sarvvatīrthaphalapradam

21.13

gaṅgodbhedastu gomatyāṃ yatrodbhūtaḥ sanātanaḥ|| tathā yajñavarāhastu devadeveśva śūlabhṛt

21.14

yatra tatkāñcanaṃ dvāramaṣṭā
daśabhujo haraḥ || nemistu haricakrasya śīrṇā yatrābhavatpurā

21.15

tadetannaimiṣāraṇyaṃ sarvvatīrthaniṣevitam || devadevasya tatrāpi vārāhasya tu darśa
nam

21.16

yaḥ prayāti sa pūtātmā nārāyaṇapadaṃ vrajet || kṛtaśaucaṃ mahāpuṇyaṃ sarvvapāpaniṣūdanam

21.17

yatrāste nārasiṃhastu svayameva janārddanaḥ
tīrthamikṣumatī nāma pitṝṇāṃ vallabhaṃ sadā

21.18

saṅgame yatra tiṣṭhanti gaṅgāyāḥ pitaraḥ sadā || kurukṣetraṃ mahāpuṇyaṃ sarvvatīrthasamanvitam

21.19

tathā ca sarayūḥ puṇyā sarvvadevanamaskṛtā || irāvatī nadī tadvatpitṛtīrthādhivāsinī

21.20

yamunā devikā kālī candrabhāgā dṛṣadvatī || nadī
veṇumatī puṇyā parā vetravatī tathā

21.21

pitṝṇāṃ vallabhā hyetāḥ śrāddhe koṭiguṇā matāḥ || jambūmārge mahāpuṇyaṃ yatra mārgo hi lakṣyate

21.22

adyāpi pitṛtīrthaṃ tatsarvvakāmaphalapradam || nīlakuṇḍamiti khyātaṃ pitṛtīrthaṃ dvijottamāḥ

21.23

tathā rudrasaraḥ puṇyaṃ saro mānasameva ca
mandākinī tathācchodā vipāśātha sarasvatī

21.24

pūrvvamitrapadaṃ tadvadvaidyanāthaṃ mahāphalam || kṣiprā nadī mahākālastathā kālañjaraṃ śubham

21.25

vaṃśodbhedaṃ harodbhedaṃ gaṅgodbhedaṃ mahāphalam || bhadreśvaraṃ viṣṇupadaṃ narmmadādvārameva ca

21.26

gayāpiṇḍapradānena samānyāhurmaharṣayaḥ || etāni pitṛtīrthāni sarvva
pāpaharāṇica

21.27

smaraṇādapi lokānāṃ kimu śrāddhakṛtāṃ nṛṇām || oṅkāraṃ pitṛtīrthañca kāverī kapilodakam

21.28

sambhedaścaṇḍavegāyāstathaivāmaraka
ṇṭakam || kurukṣetrācchataguṇaṃ tasminsnānādikaṃ bhavet

21.29

śukratīrthañca vikhyātaṃ tīrthaṃ someśvaraṃ param || sarvvavyādhiharaṃ puṇyaṃ śatakoṭiphalā
dhikam

21.30

śrāddhe dāne tathā home svādhyāye jalasannidhau || kāyāvarohaṇaṃ nāma tathā carmmaṇvatī nadī

21.31

gomatī varaṇā tadvattīrthamauśanasaṃ
param || bhairavaṃ bhṛgutuṅgañca gaurītīrthamanuttamam

21.32

tīrthaṃ vaināyakaṃ nāma bhadreśvaramataḥ param || tathā pāpaharaṃ nāma puṇyātha tapatī nadī

21.33

mūlatāpī payoṣṇī ca payoṣṇīsaṅgamastathā || mahābodhiḥ pāṭalā ca nāgatīrthamavantikā

21.34

tathā veṇā nadī puṇyā mahāśālaṃ tathaiva ca || mahārudraṃ
mahāliṅgaṃ daśārṇā ca nadī śubhā

21.35

śatarudrā śatāhvā ca tathā viśvapadaṃ param || aṅgāravāhikā tadvannadau tau śoṇaghargharau

21.36

kālikā
ca nadī puṇyā vitastā ca nadī tathā || etāni pitṛtīrthāni śasyante snānadānayoḥ

21.37

śrāddhameteṣu yaddattaṃ tadanantaphalaṃ smṛtam || droṇī vāṭana
dī dhārāsaritkṣīranadī tathā

21.38

gokarṇa gajakarṇañca tathā ca puruṣottamaḥ || dvārakā kṛṣṇatīrthañca tathā'rbudasarasvatī

21.39

nadī maṇimatī
nāma tathā ca girikarṇikā || dhūtapāpaṃ tathā tīrthaṃ samudro dakṣiṇastathā

21.40

eteṣu pitṛtīrtheṣu śrāddhamānantyamaśnute || tīrthaṃ meghakaraṃ nāma svayameva
janārddanaḥ

21.41

yatra śārṅgadharo viṣṇurmekhalāyāmavasthitaḥ || tathā mandodarītīrthaṃ tīrthaṃ campā nadī śubhā

21.42

tathā sāmalanāthaśca mahāśālanadī
tathā || cakravākaṃ carmmakoṭaṃ tathā janmeśvaraṃ mahat

21.43

arjunaṃ tripurañcaiva siddheśvaramataḥ param || śrīśailaṃ śāṅkaraṃ tīrtha nārasiṃhamataḥ param

21.44

mahe
ndrañca tathā puṇyamatha śrīraṅgasaṃjñitam|| eteṣvapi sadā śrāddhamanantaphaladaṃ smṛtam

21.45

darśanādapi caitāni sadyaḥ pāpaharāṇi vai|| tuṅgabhadrā nadī puṇyā tathā
bhīmarathī sarit

21.46

bhīmeśvaraṃ kṛṣṇaveṇā kāverī kuṅgamalā nadī || nadī godāvarī nāma trisandhyā tīrthamuttamam

21.47

tīrthaṃ traiyambakaṃ nāma sarvvatīrthanamaskṛ
tam|| yatrāste bhagavānīśaḥ svayameva trilocanaḥ

21.48

śrāddhameteṣu sarvveṣu koṭikoṭiguṇaṃ bhavet || smaraṇādapi pāpāni naśyanti śatadhā dvijāḥ

21.49

śrīparṇī tāmraparṇī ca jayātārthamanuttamam || tathā matsyanadī puṇyā śivadhāraṃ tathaiva ca

21.50

bhadratīrthañca vikhyātaṃ pampātīrthañca śāśvatam
puṇyaṃ rāmeśvaraṃ tadvadelāpuramalaṃ puram

21.51

aṅgabhūtañca vikhyātaṃmānaṃrdamakalamambhuṣam || āmrātakesvaraṃ tadvadekāmbhakamataḥ param

21.52

govarddhanaṃ
hariścandraṃ kṛpucandraṃ pṛthūdakam || sahasrākṣaṃ hiraṇyākṣaṃ tathā ca kadalī nadī

21.53

rāmādhivāsastatrāpi tathā saumitrisaṅgamaḥ || indrakīlaṃ mahānādaṃ
tathā ca priyamelakam

21.54

etānyapi sadā śrāddhe praśastānyadhikāni tu || eteṣu sarvvadevānāṃ sānnidhyaṃ dṛśyate yataḥ

21.55

dānameteṣu sarvve
ṣu dattaṃ koṭiśatādhikakam || bāhudā ca nadī puṇyā tathā siddhavanaṃ śubham

21.56

tīrthaṃ pāśupataṃ nāma nadī pārvvatikā śubhā || śrāddhameteṣu sarvve
ṣu dattaṃ koṭiśatottaram

21.57

tathaiva pitṛtīrthantu yatra godāvarī nadī || yutā liṅgasahasreṇa sarvvāntarajalāvahā

21.58

jāmadagnyasya tattīrthaṃ
kramādāyātamuttamam || pratīkasya bhayāddinnaṃ yatra godāvarī nadī

21.59

tattīrthaṃ havyakavyānāmapsaroyugasaṃjñitam || śrāddhāmikāryyadāneṣu tathā ko
ṭiśatādhikam

21.60

tathā sahasraliṅgañca rāghaveśvaramuttamam || sendraphenā nadī puṇyā yatrendraḥ patitaḥ purā

21.61

nihatya namuciṃ śakrastapasā
svargamāptavān || tatra dattaṃ naraiḥ śrāddhamanantaphaladaṃ bhavet

21.62

tathiṃntu puṣkaraṃ nāma śālagrāmaṃ tathaiva ca || somapānañca vikhyātaṃ yatra vaiśvānarālayam

21.63

tīrthaṃ sārasvataṃ nāma svāmitīrthaṃ tathaiva ca || malandarā nadī puṇyā kauśikī candrikā tathā

21.64

vaidarbhā vātha vairā ca payoṣṇī prā
ṅmukhā parā || kāverī cottarā puṇyā tathā jālandharo giriḥ

21.65

eteṣu śrāddhatīrtheṣu śrāddhamānantyamaśnute || lohadaṇḍaṃ tathā tīrthaṃ citrakūṭastathaiva
ca

21.66

vindhyayogaśca gaṅgāyāstathā nadītaṭaṃ śubham || kubjāmrantu tathā tīrthamurvvaśīpulinaṃ tathā

21.67

saṃsāramocanaṃ tīrthaṃ tathaiva ṛṇamoca
nam || eteṣu pitṛtīrtheṣu śrāddhamānantyamaśnute

21.68

aṭṭahāsaṃ tathā tīrthaṃ gautameśvarameva ca || tathā vasiṣṭhaṃ tīrthantu hārītantu tataḥ param

21.69

brahmāvarttaṃ kuśāvarttaṃ hayatīrthaṃ tathaiva ca || piṇḍārakañca vikhyātaṃ śaṅkhoddhāraṃ tathaiva ca

21.70

ghaṇṭeśvaraṃ bilvakañca nīlaparvatameva ca || tathā ca dharaṇī
tīrthaṃ rāmatīrthaṃ tathaiva ca

21.71

aśvatīrthañca vikhyātamannantaṃ śrāddhadānayoḥ || tīrthaṃ vedaśiro nāma tathaivaughavatī nadī

21.72

tīrthaṃ vasupradaṃ nā
ma cchāgalāṇḍaṃ tathaiva ca || eteṣu śrāddhadātāraḥ prayānti paramaṃ padam

21.73

tathā ca badarītīrthaṃ gaṇatīrthaṃ tathaiva ca || jayantaṃ vijayañcaiva śakratīrthaṃ tathaiva ca

21.74

śrīpateśca tathā tīrthaṃ tīrthaṃ raivatakaṃ tathā || tathaiva śāradātīrthaṃ bhadrakāleśvaraṃ tathā

21.75

vaikuṇṭhatīrthañca paraṃ bhīmeśvaramathāpi vā || eteṣu
śrāddhadātāraḥ prayānti paramāṃ gatim

21.76

tīrthaṃ mātṛgṛhaṃ nāma karavīrapuraṃ tathā || kuśeśayañca vikhyātaṃ gaurīśikharameva ca

21.77

nakuleśasya
tīrthañca kardmamalaṃ tathaiva ca || diṇḍipuṇyakaraṃ tadvatpuṇḍarīkapuraṃ tathā

21.78

saptagodāvarītīrthe sarvvatīrtheśvareśvaram || tatra śrāddhaṃ pradātavyamananta
phalamīpsubhiḥ

21.79

eṣa tūddeśataḥ proktastīrthānāṃ saṃgrahyo mayā || vāgīśo'pi na śaknoti vistarātkimu mānuṣaḥ

21.80

satyaṃ tīrthaṃ dayā tīrthaṃ
tīrthamindriyanigrahaḥ || varṇāśramāṇāṃ gehe'pi tīrthantu samudāhṛtam

21.81

etatttīrtheṣu yacchāddhaṃ tatkoṭiguṇamiṣyate || yasmāttasmātprayatnena tīrthe
śrāddhaṃ samācaret

21.82

prātaḥkālo muhūrttāṃstrīnsaṅgavastāvadeva tu || madhyāhnastrimuhūrttaḥ syādaparāhnastataḥ param

21.83

sāyāhnastrimuhūrttaḥ syā
cchrāddhaṃ tatra na kārayet || rākṣasī nāma sā velā garhitā sarvvakarmmasu

21.84

ahno muhūrttā vikhyātā daśa pañca ca sarvvadā || tatrāṣṭamo muhūrtto
yaḥ sa kālaḥ kutapaḥ smṛtaḥ

21.85

madhyāhne sarvvadā yasmānmandībhavati bhāskaraḥ || tasmādanantaphaladastadārambho bhaviṣyati

21.86

madhyāhnakhaṅgapātrañca tathā nepālakambalaḥ || rūpyaṃ darbhāstilā gāvo dauhitraścāṣṭamaḥ smṛtaḥ

21.87

pāpaṃ kutsitamityāhustasya santāpakāriṇaḥ
aṣṭāvete yatastasmātkutapā iti viśrutāḥ

21.88

ūrddhaṃ muhūrttātkutapādanmuhūrttacatuṣṭayam || muhūrttapañcakañcaitatsvadhābhavanamiṣyate

21.89

vi
ṣṇordehasamudbhūtāḥ kuśāḥ kṛṣṇāstilāstathā || śrāddhasya rakṣaṇāyalametatprāhurddivaukasaḥ

21.90

tilodakāñjalirdeyo jalasthaistīrthavāsibhiḥ
sadarbhahastenaikena śrāddhamevaṃ viśiṣyate

21.91

śrāddhasādhanakāle tu pāṇināaikena dīyate || tarpaṇantubhayenaiva vidhireṣa sadā smṛtaḥ

21.92

sū
ta uvāca || || puṇyaṃ pavitramāyuṣyaṃ sarvvapāpavināśanam || purā matsyena kathitaṃ tīrthaśrāddhānukīrttanam || śṛṇoti yaḥ paṭhedvāpi śrīmānsajāyate
naraḥ

21.93

śrāddhakāle ca vaktavyaṃ tathā tīrthanivāsibhiḥ || sarvvapāpopaśāntyarthamalakṣmīnāśanaṃ param

21.94

idaṃ pavitraṃ yaśaso nidhānamidaṃ mahā
pāpaharañca puṃsām || brahlārka rudrairapi pūjitañca śrāddhasya māhātmyamuśanti tajjñāḥ

21.94.p1

iti śrīmatsye mahāpurāṇe śrāddhakalpe dvāviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)