Matsya 224
Matsya 224
- Language
- Sanskrit
Contents
- 224.16 — 1 part
224.1
cha || || matsya uvāca || || parasparantu ye duṣṭāḥ kruddhā bhītāvamānitāḥ
teṣāṃ bhedaṃ prayuñjīta bhedasādhyā hi te matāḥ
224.2
ye tu yenaiva doṣeṇa parasmādvāpaśaṅkyati || te tu taddoṣapātena bhedanīyā bhṛtaṃ tataḥ
224.3
ātmīyaṃ
darśayeddoṣaṃ parasmāddarśayedbhayam || evaṃ hi bhedayedvidvānnyathāvadvaśamānayet
224.4
saṃhatā hi vinā bhedaṃ śakreṇāpi suduḥsahāḥ|| bhedameva praśaṃsanti tasmānna
yaviśāradāḥ
224.5
svamukhenāśrayedbhedaṃ paramukhena ca || parīkṣya sādhu manyeta bhedaṃ paramukhācchrutam
224.6
sadyaḥ svakāryyamuddiśya kuśalairye hi
bheditāḥ || bheditāste vinirddiṣṭā naiva rājñārthavādibhiḥ
224.7
antaḥkopo vahiḥkopo yatra syātāṃ mahīkṣitām || antaḥkopo mahāṃstatra nāśakaḥ pṛthivī
kṣitām
224.8
sāmantakopo bāhyastu kopaḥ prokto mahībhṛtaḥ || mahiṣīyuvarājābhyāṃ tathā senāpaternṛpa
224.9
amātyamantriṇāñcaiva rājaputre tathaiva ca
antaḥkopo vinirddiṣṭo dāruṇaḥ pṛthivīkṣitām
224.10
bāhyakope samutpanne sumahatyapi pārthivaḥ || śuddhāntastu mahābhāga śīghrameva jayī bhavet
224.11
api śakrasamo rājā antaḥkopena naśyati || so'ntaḥkopaḥ prayatnena tasmādrakṣyo mahībhṛtā
224.12
parataḥ kopamutpādya bhedena vijigīṣuṇā
jñātīnāṃ bhedanaṃ kāryyaṃ pareṣāṃ vijigīṣuṇā
224.13
rakṣyaścaiva prayatnena jñātibhedastathātmanaḥ || jñātayaḥ paritapyante satataṃ paritāpitāḥ
224.14
tathāpi teṣāṃ karttavyaṃ sugambhīreṇa cetasā || grahaṇaṃ dānamānābhyāṃ bhedastebhyo bhayaṅkaraḥ
224.15
na jñātimanugṛhṇanti na jñātiṃ viśvasanti ca
jñātibhirbhedanīyāstu ripavastena pārthivaiḥ
224.16
bhinnā hi śakyā ripavaḥ prabhūtāḥ svalpena sainyena nihantumājau || susaṃhatānāṃ hi tadastu
bhedaḥ kāyryo ripūṇāṃ nayaśāstravidbhiḥ
224.16.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe rājadharme bhedapraśaṃsā nāma trayoviṃśatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Budhabhūṣaṇa — Sambhurāja 1680, Sanskrit
- Rājanītiprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit
- Puruṣārthasudhānidhi — Sāyaṇācārya, Sanskrit