Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 240

Matsya 240

Language
Sanskrit

Contents

240.1

cha || || manuruvāca || || grahayajñaḥ kathaṃ kāryyo lakṣahomaḥ kathaṃ nṛpaiḥ || koṭihomo'pi vā
deva sarvvapāpapraṇāśanaḥ

240.2

kriyate vidhinā yena yaddṛṣṭaṃ śānticintakaiḥ || tattatsarvvaṃ vistarādeva kathayasva janārddana

240.3

matsya uvāca
idānīṃ kathayiṣyāmi prasaṅgādeva te nṛpa || rājñāṃ dharmmaprasaktena prajānāñca hitepsunā

240.4

grahayajñaḥ sadā kāryyo lakṣahomasamānvataḥ || nadīnāṃ saṅgame
caiva surāṇāmagratastathā

240.5

suṣame bhūmibhāge ca daivajñādhiṣṭhito nṛpaḥ || guruṇā caiva ṛtvigbhiḥ sārddhaṃ bhūmiṃ parīkṣayet

240.6

khanetkuṇḍañca tatraiva
suṣamaṃ hastamātrakam || dviguṇaṃ lakṣahome tu koṭihome caturguṇam

240.7

yugmāsu ṛtvijaḥ proktā aṣṭau vai vedapāragāḥ || kandamūlaphalāhārā dadhikṣīrā
śino'pi vā

240.8

vedyāṃ nidhāpayeccaiva ratnāni vividhāni ca || sikatāpariveṣāśca tato'gniñca samindhyot

240.9

gāyatryā daśasāhasraṃ mānasto
kena ṣaḍguṇaḥ || triṃśadgrahādimantraiśca catvāro viṣṇudaivataiḥ

240.10

kūṣmāṇḍairjuhuyātpañca kusumādyaistu ṣoḍaśa || hotavyā daśasāhasraṃ bādarairjātavedasi

240.11

śriyo mantreṇa hotavyāḥ sahasrāṇi caturdaśa || śeṣāḥ pañcasahasrāstu hotavyāstvindradaivataiḥ

240.12

hutvā śatasahasrantu puṇyasnānaṃ samācaret
kumbhaiḥ ṣoḍaśasaṃkhyaiśca sahiraṇyeḥ sumaṅgalaiḥ

240.13

snāpayedyajamānantu tataḥ śāntirbhaviṣyati || evaṃ kṛte tu yatkiñcidgrahapīḍāsamudbhavam

240.14

tatsasarvvaṃ nāśamāyāti dattvā vai dakṣiṇāṃ nṛpa || tasmātsarvvaprayatnena pradhānā dakṣiṇā smṛtā

240.15

hastyaśvarathayānāni bhūmivastrayugāni ca || anaḍuho
śataṃ dadyāhatvigbhyaścaiva dakṣiṇām

240.16

yathāvibhavasārantu vittaśāṭhyaṃ na kārayet || māse pūrṇe samāptastu lakṣahomo narādhipa

240.17

lakṣahomasya
rājendra vidhānaṃ parikīrttitam || idānīṃ koṭihomasya śṛṇu tvaṃ kathayāmyaham

240.18

gaṅgātaṭe'tha yamunāsarasvatyoṃranreśvara || narmmadādevikāyāstu taṭe
homo vidhīyate

240.19

tatrāpi ṛtvijaḥ kāryā ravinandana ṣoḍaśa || sarvvahome tu rājarṣe dadyādvipre'thavā dhanam

240.20

ṛtvigācāryasahito dīkṣāṃ sāṃva
tsarīṃ sthitaḥ || caitre māse tu samprāpte kārttike vā viśeṣataḥ

240.21

prārambhaḥ karaṇīyo vā vatsaraṃ vatsaraṃ nṛpa||yajamānaḥ payobhakṣī phalāśī ca tathā'nagha

240.22

yavādivrīhayo māṣāstilāśca saha sarṣapaiḥ || pālāśāḥ samidhaḥ śastā vasorddhārā tathopari

240.23

māse'tha prathame dadyāhatvigbhyaḥ kṣīrabhojanam
dvitīye kṛsarāṃ dadyāddharmmakāmārthasādhanīm

240.24

tṛtīye māsi saṃyāvo deyo vai ravinandana || caturthe modakā deyā viprāṇāṃ prītimāvahan

240.25

pañcame dadhibhaktantu ṣaṣṭhe vai saktubhojanam || pūpāśca saptame deyā hyaṣṭame ghṛtapūpakāḥ

240.26

ṣaṣṭyodanañca navame daśame yavaṣaṣṭikā
ekādaśe samāṣantu bhojanaṃ ravinandana

240.27

dvādaśe tvatha samprāpte māse ravikulodvaha || ṣaḍrasaiḥ saha bhakṣyaiśca bhojanaṃ sārvvakāmikam

240.28

deyā dvijānāṃ rājendra māsi māsi ca dakṣiṇāḥ || ahatavāsāḥ saṃvīto dinā praddhe homayecchuciḥ

240.29

tasmāt sahotthitairbhāvyaṃ yajamānaiḥ saha dvijaiḥ
indrādyādisurāṇāñca prīṇanaṃ sārvvakāmikam

240.30

kṛtvā surāṇāṃ rājendra paśughātasamanvitam || sarvvadānāni devānā magniṣṭomañca kārayet

240.31

evaṃ kṛtvā vidhānena pūrṇāhutiḥ śate śate || sahasre dviguṇā deyā yāvacchatasahasrakam

240.32

puroḍāśastataḥ sādhyo devatārthe ca ṛtvijaiḥ
yukto vasan mānavaiśca punaḥ prāptānnarcayen dvijān

240.33

prīṇayitvā surān sarvvān pitṝneva tataḥ kramāt || kṛtvā śāstravidhānena piṇḍānāñca samarpa
ṇam

240.34

samāptau tasya homasya viprāṇāmatha dakṣiṇām || samāñcaiva tulāṃ kṛtvā baddhvā śikyadvayaṃ punaḥ

240.35

ātmānaṃ tolayet tatra patnīñcaiva dvitī
yakām || suvarṇena tathātmānaṃ rajatena tathā priyām

240.36

tolayitvā dadedrājā vittaśāṭhyavivarjjitaḥ || dadecchatasahasrantu rūpyasya kanakasya ca

240.37

sarvvasvaṃ vā dadet tatra rājasūyaphalaṃ labhet|| evaṃ kṛtvā vidhānena viprāṃstāṃśca visarjjayet

240.38

prīyatāṃ puṇḍarīkākṣaḥ sarvvayajñeśvaro hariḥ
tasmiṃstuṣṭe jagat tuṣṭaṃ prīṇite prīṇitaṃ bhavet

240.39

evaṃ sarvvopaghāte tu devamānuṣakārite || iyaṃ śāntistavārakhyātā yāṃ kṛtvā sukṛtī bhavet

240.40

na śocejjanmamaraṇe kṛtākṛtavicāraṇe || sarvvatīrtheṣu yatsnānaṃ sarvvayajñeṣu yatphalam || tatphalaṃ samavāpnoti kṛtvā yajñatrayaṃ nṛpa

240.40.p1

iti śrīmatsye mahāpurāṇe grahayajñavidhānaṃ nāmaikonacatvāriṃśadadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ