Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 241

Matsya 241

Language
Sanskrit

241.1

ch || || manuruvāca || || idānīṃ sarvvadharmmajña
sarvvaśāstraviśārada || yātrākālavidhānaṃ me kathayasva mahīkṣitām

241.2

matsya uvāca || || yadā manyeta nṛpatirākrandena balīyasā || pārṣṇi
grāhābhibhūto'ristadā yātrāṃ prayojayet

241.3

yodhanmatvā prabhūtāṃśca prabhūtañca balaṃ mama || mūlarakṣāsamartho'smi tadā yātrāṃ prayojayet

241.4

aśuddhapā
rṣṇirnṛpatirna tu yātrāṃ prayojayet || pārṣṇigrāhādhikaṃ sainyaṃ mūle nikṣipya ca vrajet

241.5

caitryāṃ vā mārgaśīrṣyāṃ vā yātrāṃ yāyānnarādhipaḥ || caitryāṃ paśye
cca naidāghaṃ hanti puṣṭiñca śāradīm

241.6

etadeva viparyyastaṃ mārgaśīrṣyāṃ narādhipaḥ || śatrorvā vyasane yāyātkāla eva sudurlabhaḥ

241.7

divyāntarikṣākṣi
tijairutpātaiḥ pīḍitaṃ param || ṣaḍaṅgapīḍāsantaptaṃ pīḍitañca tathā grahaiḥ

241.8

jvalantī ca tathaivolkā diśaṃ yāñca prapadyate || bhūkampolkā diśaṃ yāti yāñca
ketuḥ prasūyate

241.9

nirghātaśca patedyatra tāṃ yāyādvasudhādhipaḥ || sa balavyasanopetaṃ tathā durbhikṣapīḍitam

241.10

sambhūtāntarakopañca kṣipraṃ prāyādariṃ nṛpaḥ
yūkāmākṣīkabahulaṃ bahupaṅkaṃ tathābilam

241.11

nāstikaṃ bhinnamaryyādaṃ tathāmaṅgalavādinam || apetaprakṛtiñcaiva niḥsārañca tathā jayet

241.12

vidviṣṭanāyakaṃ sainyaṃ tathā bhinnaṃ parasparam || vyasanāsatṛnṛpatiṃ balaṃ rājābhiyojayet

241.13

sainikānāṃ na śastrāṇi sphurantyaṅgāni yatra ca
duḥsvapnāni ca paśyanti balaṃ tadabhiyojayet

241.14

utsāhabalasampannaḥ svānuraktabalastathā || tuṣṭapuṣṭabalo rājā parānabhimukho vrajet

241.15

śarīrasphuraṇe dhanye tathā duḥsvapnanāśane || nimitte śakune dhanye jāte śatrupuraṃ vrajet

241.16

ṛkṣeṣu ṣaṭsu śuddheṣu graheṣvanuguṇeṣu ca || praśnakāle
śubhe jāte parānthāyānnarādhipaḥ

241.17

evantu daivasampannastathā pauruṣasaṃyutaḥ || deśakālopapannāntu yātrāṃ kuryyānnarādhipaḥ

241.18

sthale nakrastu
nāgasya tasyāpi sajale vaśe || ulūkasya niśi dhvāṅkṣaḥ sa ca tasya divā vaśe

241.19

evaṃ deśañca kālañca jñātvā yātrāṃ prayojayet || padātināgabahulāṃ
senāṃ prāvṛṣi yojayet

241.20

hemante śiśire caiva rathavājisamākulām || kharoṣṭrabahulāṃ senāṃ tathā grīṣme narādhipaḥ

241.22

caturaṅgabalopetāṃ vasante vā
śaradyatha || senā padātibahulā yasya syātpṛthivīpateḥ ||21||abhiyojyo bhavettena śatruurviṣamamāśritaḥ || gamye vṛkṣāvṛte deśe sthitaṃ śatruṃ tathaiva ca

241.24

kiñcitpaṅke tathā yāyādbahūnāgo narādhipaḥ || rathāśvabahulo yāyācchatruṃ samapathasthitam||23||tamāśrayanto bahulāstāṃstu rājā prapūjayet||kharoṣṭrabahulo
rājā śatrurvandhena saṃsthitaḥ

241.25

vandhanastho'bhiyojyo'ristathā prāvṛṣi bhūbhujā || himapātayute deśe sthitaṃ grīṣme'bhiyojayet

241.26

yavase
ndhanasaṃyuktaḥ kālaḥ pārthiva haimanaḥ || śaradvasantau dharmmajña kālau sādhāraṇau smṛtau

241.27

vijñāya rājā hitadeśakālau daivaṃ trikālañca tathaiva
buddhvā || yāyātparaṃ kālavidāṃ matena sañcintya sārddhaṃ dvijamantravidbhiḥ

Linked texts (3)