Matsya 248
Matsya 248
- Language
- Sanskrit
Contents
- 248.44 — 1 part
248.1
arjuna uvāca || || prādurbhāvānpurāṇeṣu viṣṇoramitatejasaḥ || satāṃ kathayatāṃ
vipra vāṃrāhaṃ iti naḥ śrutam
248.2
jāne na tasya caritaṃ na vidhiṃ na ca vistaram || na karmma guṇasaṃkhyānaṃ na cāpyantaṃ manīṣiṇaḥ
248.3
kimātmako varāho'sau kimmūttiḥ kāsya devatā || kiṃpramāṇaḥ kiṃprabhāvaḥ kiṃvā tena purā kṛtam
248.4
etanme śaṃsa tattvena vārāhaṃ śrutivistaram
yathārhañca sametānāṃ dvijātīnāṃ viśeṣataḥ
248.5
śaunaka uvāca || || etatte kathayiṣyāmi purāṇaṃ brahmasammitam || mahāvarāhacaritaṃ
kṛṣṇasyādbhutakarmaṇaḥ
248.6
yathā nārāyaṇo rājanvārāhaṃ vapurāsthitaḥ || daṃṣṭrayā gāṃ samudrasthāmujjahārāvimarddanaḥ
248.7
chando
gīrbhirudārābhiḥ śrutibhiḥ samalaṅkṛtaḥ || manaḥprasannatāṃ kṛtvā nibodha vijayādhunā
248.8
idaṃ purāṇaṃ paramaṃ puṇyaṃ vedaiśca sammitam
nānāśrutisamāyuktaṃ nāstikāya na kīrttayet
248.9
purāṇaṃ vedamakhilaṃ sāṃkhyaṃ yogañca veda yaḥ || kātsnryena vidhinā proktaṃ saurupārthaṃ vai
vadiṣyati
248.10
viśvedevāstathā sādhyā rudrādityāstathāśvinau || prajānāṃ patayaścaiva sapta caiva maharṣayaḥ
248.11
manaḥsaṅkalpajāścaiva pūrvvajā
ṛṣayastathā || vasavo marutaścaiva gandharvvā yakṣarākṣasāḥ
248.12
daityāḥ piśācā nāgāśca bhūtāni vividhāni ca || brāhmaṇāḥ kṣatriyā
vaiśyāḥ śūdrā mlecchāśca ye bhuvi
248.13
catuṣpadāni sarvvāṇi tiryyagyoniśatāni ca || jaṅgamāni ca sattvāni yaccānyajjīvasaṃjñitam
248.14
pūrṇe yugasahasre tu brāhme'hani tathāgate || nirvāṇe sarvvabhūtānāṃ sarvvotpātasamudbhave
248.15
hiraṇyaretāstriśikhastato bhūtvā vṛṣākapiḥ
śikhābhirvivadhairlokānśoṣayata vahninā
248.16
dahyamānāstatastasya tejorāśibhirudgataiḥ || vivarṇavarṇā dagdhāṅgā hatārcciṣmadviśānanaiḥ
248.17
sāṅgopaniṣado vedā itihāsapurogamāḥ || sarvvavidyāḥ kriyāścaiva sarvvadharmmaparāyaṇāḥ
248.18
brahmāṇamagrataḥ kṛtvā prabhavaṃ viśvatomukham || sarvvadevagaṇā
ścaiva traryāstraṃśattu koṭayaḥ
248.19
tasminnahani samprāpte taṃ haṃsaṃ mahadakṣaram || praviśanti mahātmānaṃ hariṃ nārāyaṇaṃ prabhum
248.20
teṣāṃ bhūyaḥ pravṛttānāṃ
nidhanotpattirucyate || yathā sūryyasya satatamudayāstamane iha
248.21
pūrṇe yugasahasrānte kalpo niḥśeṣa ucyate || yasmiñjīvakṛtaṃ sarvvaṃ niḥśeṣaṃ
samatiṣṭhata
248.22
saṃhṛtya lokānakhilān sadevāsuramānuṣān || kṛtvā susaṃsthāṃ bhagavānāsta eko jagadguruḥ
248.23
sa sraṣṭā sarvvabhūtānāṃ kalpā
nteṣu punaḥ punaḥ || avyayaḥ śāśvato devo yasya sarvvamidaṃ jagat
248.24
naṣṭārkakiraṇe loke candragrahavivarjjite || tyaktadhūmāgnipavane kṣīṇayajñavaṣaṭ
kriye
248.25
apakṣigaṇasampāte sarvvaprāṇihare pathi || amaryyādākule raudre sarvvatastamasāvṛte
248.26
adṛśye sarvvaloke'sminnabhāve sarvvakarma
ṇām || praśānte sarvvasampāte naṣṭe vairaparigrahe
248.27
gate svabhāvasaṃsthāne loke nārāyaṇatmike || parameṣṭhī hṛṣīkeśaḥ śayanāyopacakrame
248.28
pītavāsā lohitākṣaḥ kṛṣṇo jīmūtasannibhaḥ || śikhāsahasravikacajaṭābhāraṃ samudvahan
248.29
śrīvatsa lakṣaṇadharaṃ raktacandanabhūṣitam || vakṣo bibhranma
hābāhuḥ sa viṣṇuriva toyadaḥ
248.30
puṇḍarīkasahasreṇa sragasya śuśubhe śubhā || patnī cāsya svayaṃ lakṣmīrdehamāvṛtya tiṣṭhati
248.31
tataḥ svapiti
śāntātmā sarvvaloke śubhāvahaḥ || kimapyamitayogātmā nidrāyogamupāgataḥ
248.32
tato yugasahasre tu pūrṇe sa puruṣottamaḥ || svayameva vibhurbhūtvā
budhyate vibudhādhipaḥ
248.33
tataścintayate bhūyaḥ sṛṣṭiṃ lokasya lokakṛt || narān de vagaṇāṃścaiva pārameṣṭhyena karmmaṇā
248.34
tataḥ sañcintayan
kāryyaṃ deveṣu samitijyaḥ|| sambhavaṃ sarvvalokasya vidadhāti satāṃ gatiḥ
248.35
karttā caiva vikarttā ca saṃharttā vai prajāpatiḥ || nārāyaṇaḥ paraṃ satyaṃ
nārāyaṇaḥ paraṃ padam
248.36
nārāyaṇaḥ paro yajño nārāyaṇaḥ parā gatiḥ || sa svayambhūriti jñeyaḥ sa sraṣṭā bhuvanādhipaḥ
248.37
sa sarvvamiti vijñeyo
hyeṣa yajñaḥ prajāpatiḥ || yadveditavyastridaśaistadeṣa parikīrttyate
248.38
yattu vedyaṃ bhagavato devā api na tadviduḥ || prajānāṃ patayaḥ sarvve ṛṣayaśca
sahāmaraiḥ
248.39
nāsyāntamadhigacchanti vicinvanta itiḥ śrutiḥ || yadasya paramaṃ rūpaṃ na tatpaśyanti devatāḥ
248.40
prādurbhāve tu yadrūpaṃ tad
rccanti divaukasaḥ || darśitaṃ yadi tenaiva tadavekṣanti devatāḥ
248.41
yanna darśitavāneṣa kastadanveṣṭumīhate || grāmyāṇāṃ sarvvabhūtānāmagnimārutayorgatiḥ
248.42
tejasastapasaścaiva nidhānamamṛtasya ca || caturāśramadharmmaiścāturhotraphalāñjanaḥ
248.43
catuḥsāgaraparyyantaścaturyuganivarttakaḥ|| tadeṣa saṃhṛtya
jagat kṛtvā garbhasthamātmanaḥ || mumocāṇḍaṃ mahāyogī dhṛtaṃ varṣasahasrakam
248.44
surāsuradvijabhujagāpsarogaṇairdrumauṣadhikṣitidharayakṣagṛhyakaiḥ
prajāpatiḥ śrutibhirasaṅkulaṃ tadā sa vai sṛjajjagadidamātmanā prabhuḥ
248.44.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe varāhaprādurbhāve saptacatvāriṃśadadhikadviśatatamo' dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Vulgate — Sanskrit