Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 251

Matsya 251

Language
Sanskrit

Contents

251.1

cha || || sūta uvāca || || nārāyaṇavacaḥ śrutvā balinaste
mahodadhau || tatpayaḥ sahitā bhūtvā cakrire bhṛśamākulam

251.2

tataḥ śatasahasrāṃśusamāna iva sāgarāt || prasannābhaḥ samutpannaḥ somaḥ śītāṃ śurajjvalaḥ

251.3

śrīranantaramutpannā ghṛtātpāṇḍuravāsinī || surādevī samutpannā turagaḥ pāṇḍurastathā

251.4

kaustubhaśca maṇirdivyaścotpanno'mṛtasambhavaḥ
marīcivikacaḥ śrīmānnārāyaṇaurogataḥ

251.5

pārijātaśca vikacakusumastabakānvitaḥ || anantaramapaśyaṃste dhūmamambarasannibham

251.6

āpūritadiśaṃ bhāgaṃ duḥsahaṃ sarvvadehinām || tamāghrāya surāḥ sarvve mūcchitāḥ parilambitāḥ

251.7

upāviśannudhitaṭe śiraḥ saṃgṛhya pāṇinā
tataḥ krameṇa durvāraḥ so'nalaḥ pratyadṛśyata

251.8

jvālāmālākulākāraḥ samantādbhīṣaṇo'rciṣā || tenāgninā parikṣiptāḥ prāyaśastu surāsurāḥ

251.9

dagdhāścāpyarddhadagdhāśca babhramuḥ sakalā diśaḥ || pradhānā devadaityāśca bhīṣitāstena vahninā

251.10

anantaraṃ samudbhūtāstasmādduṇḍubhajātayaḥ
kṛṣṇasarpā mahādaṃṣṭrā raktāśca pavanāśanāḥ

251.11

śvetapītāstathā cānye tathā gonasajātayaḥ || maśakā bhramarā daṃśā makṣikāḥ śalabhāstathā

251.12

karṇaśalyāḥ kṛkalāsā anekecaiva babhramuḥ || prāṇino daṃṣṭriṇo raudrāstathā hi viṣajātayaḥ

251.13

śārṅgahālāhalāmustavatsakaṃguru
bhasmagāḥ || nīlapatrādayaścānye śataśo bahubhedinaḥ || yeṣāṃ gandhena dahyante giriśṛṅgāṇyapi drutam

251.14

anantaraṃ nīlarasaudhabhṛṅgabhinnāñjanābhaṃ
viṣamaṃ śvasantam || kāyena lokāntarapūrakeṇa keśaiśrva vahnipratimairjvaladbhiḥ

251.15

suvarṇamuktāphalabhūṣitāṅgaṃ kirīṭinaṃ pītadukūlajuṣṭam
nīlotpalābhaṃ kusumaḥ kṛtārthaṃ garjantamambhodharabhīmavegam

251.16

adrākṣurambhonidhimadhyasaṃsthaṃ savigrahaṃ dehibhayāśrayaṃ tam || vilokya taṃ
bhīṣaṇamugranetraṃ bhūtāśrva vitresurathāpi sarvve

251.17

kecidvilokyaiva gatā hyabhāvaṃ niḥsaṃjñatāñcāpyapare prapannāḥ || vemurmukhebhyo'pi ca phenamandye
kecittavavātā viṣamāmavasthām

251.18

śvāsena tasya nirdagdhāstato viṣṇvindradānavāḥ || dagdhāṅgāranibhā jātā ye bhūtā divyarūpiṇaḥ
tatastu sambhramādviṣṇustamuvāca surātmakam

251.19

śrībhagavānuvāca || || ko bhavānantakaprakhyaḥ kimicchasi kuto'pi ca || kiṃ kṛtvā te
priyaṃ jāyedevamācakṣva me'khilam

251.20

tacca tasya vacaḥ śrutvā viṣṇoḥ kālāgnisannibhaḥ || uvāca kālakūṭastu bhinnadundubhinisvanaḥ

251.21

kālakūṭa uvāca || || ahaṃ hi kālakūṭāruyo viṣo'mbudhisamudbhavaḥ || yadā tīvratarāmarṣaiḥ parasparavadhaiṣibhiḥ

251.22

surāsurairvimathito dugdhāmbhonidhiradbhu
taḥ || sambhūto'haṃ tadā sarvvānddhantuṃ devānsadānavān

251.23

sarvvāniha haniṣyāmi kṣaṇamātreṇa dehinaḥ || mā māṃ grasata vai sarvve yāta vā giriśāntikam

251.24

śrutaitadvacanaṃ tasya tato bhītāḥ surāsurāḥ || brahmaviṣṇū puraskṛtya gatāste śaṅkarāntikam

251.26

niveditāstato dvāḥsthaiste gaṇaiśrvaḥ surāsurāḥ
anujñātāḥ śivenātha viviśurgiriśāntikam||25||mandarasya guhāṃ haimīṃ muktāmālāvibhūṣitām || susvacchamaṇisopānāṃ vaidūryyastambhamaṇḍitām

251.27

tatra devāsuraiḥ sarvvairjaganubhirdharaṇaṃ gataḥ || brahmāṇamagrataḥ kṛtvā idaṃ stotramudāhṛtam

251.28

devadānavā ūcuḥ || || namastubhyaṃ virūpākṣa namaste
divyacakṣuṣe || namaḥ pinākahastāya vajrahastāya dhanvine

251.29

namastriśūlahastāya daṇḍahastāya dhūrjaṭe || namastrailokyanāthāya bhūtagrāmaśarīriṇe

251.30

namaḥ surārihantre ca somāgnyarkāgnyacakṣuṣe || brahmaṇe caiva rudrāya namaste viṣṇurūpiṇe

251.31

brahmaṇe vedarūpāya namaste devarūpiṇe || sāṃkhyayogāya
bhūtānāṃ namaste śāmbhavāya te

251.32

manmathāṅgavināśāya namaḥ kālakṣayaṅkara || raṃhase devadevāya namaste ca surottama

251.33

ekavīrāya sarvvāya
namaḥ piṅgakapardine || umābhartre namastubhyaṃ yajñatripuraghātine

251.34

śuddhabodhaprabuddhāya muktakaivalyarūpiṇe || lokatrayavidhātre ca varuṇendrāgni
rūpiṇe

251.35

ṛgyajuḥsāmavedāya puruṣāyeśrvarāya ca || aghyāya caiva coghrāya viprāya śruticakṣuṣe

251.36

rajase caiva sattvāya tamase timirātmane
anityanityabhāvāya namo nityacarātmane

251.37

vyaktāya caivāvyaktāya vyaktāvyaktāya vai namaḥ || bhaktānāmārttināśāya priyanārāyaṇāya ca

251.38

umāpriyāya śarvvāya nandivaktrāñcitāya ca || ṛtu manvantarakalpāya pakṣamāsadinātmane

251.39

nānārūpāya muṇḍāya varūthapṛthudaṇḍine || namaḥ
kamalahastāya digvāsāya śikhaṇḍine

251.40

dhanvine rathine caiva yataye brahmacāriṇe || ityevamādicaritaiḥ stutaṃ tubhyaṃ namo namaḥ

251.41

evaṃ surāsuraiḥ
sthāṇuḥ stutastoṣamupāgataḥ || uvāca vākyaṃ bhītānāṃ smitānvitaśubhākṣaram

251.42

śrīśaṅkara uvāca || || kimarthamāgatā brūta trāsaglānamukhāmbujāḥ
kiṃ vābhīṣṭaṃ dadāmyadya kāmaṃ prabrūta mā ciram || ityuktāste tu devena procustaṃ sasurāsurāḥ

251.43

surāsurā ūcuḥ || || amṛtārthe mahādeva mathya
māne mahodadhau || viṣamadbhutamudbhūtaṃ lokasaṃkṣayakārakam

251.44

sa uvācātha sarvveṣāṃ devānāṃ bhayakārakaḥ || sarvvānvā bhakṣayiṣyāmi athavā māpica
ntvatha

251.45

tamaśaktā vayaṃ grastuṃ so'smācchakto balotkaṭaḥ || eṣa niḥśvāsamātreṇa śataparvvasamadyutiḥ

251.46

viṣṇuḥ kṛṣṇaḥ kṛtastena yamaśca viṣamā
tmavān||mūrcchitāḥ patitāścānye vipraṇāśaṃ gatāḥ pare

251.47

artho'narthakriyāṃ yāti durbhagāṇāṃ yathā vibho || durbvalānāñca saṅkalpo yathā bhavati cāpadi

251.48

viṣametatsamudbhūtaṃ tasmāddāmṛtakāṅkṣayā ||asmādvyānmocaya tvaṃ gatistvañca parāyaṇam

251.49

bhaktānukampī bhāvajño bhuvanādīśvaro vibhuḥ
yajñāyabhuk sarvvahaviḥ saumyaḥ somaḥ smarāntakṛt

251.50

tvameko no gatirdeva gīrvāṇagaṇaśarmmakṛt ||rakṣāmmānbhakṣa saṅkalpādvirūpākṣa viṣajvarāt

251.51

tacchrutvā bhagavānāha bhaganetrāntakṛdbhavaḥ

251.52

devadeva uvāca || || bhakṣayiṣyāmyahaṃ ghoraṃ kālakūṭaṃ mahāviṣam || tathānyadapi yatkṛtyaṃ kṛcchrasā
dhyaṃ surāsurāḥ || taccāpi sādhayiṣyāmi tiṣṭhadhvaṃ vigatajvarāḥ

251.53

ityuktā hṛṣṭaromāṇo bāṣpagadgadakaṇṭhinaḥ|| ānandāśruparītākṣāḥ sanāthā iva
menire || surā brahmādayaḥ sarvve samāśvastāḥ sumānasāḥ

251.54

tato'vrajaddrutagatinā kakudminā haro'mbare pavanagatirjagatpatiḥ || pradhāvitairasurasurendra
nāyakaiḥ svavāhanairvicalitaśubhracāmaraiḥ || puraḥsaraiḥ sa tu śuśubhe śubhāśrayaiḥ śivo vaśī śikhikapiśorddhvajūṭakaḥ

251.56

āsādya dugdhasindhuṃ taṃ
kālakūṭaṃ viṣaṃ yataḥ||tato devo mahādeveo vilokya viṣamaṃ viṣam||55||chāyāsthānakamāsthāya so'pibadvāmapāṇinā||pīyamāne viṣe tasmiṃstato devā mahā
surāḥ

251.57

jaguśca nanṛtuścāpi siṃhanādāṃśca puṣkalān || cakruḥ śakramukhādyāśca hiraṇyākṣādayastathā

251.58

stuvantaścaiva deveśaṃ prasannāścābhavaṃstadā
kaṇṭhadeśe tataḥ prāpte viṣe devamathābruvan

251.59

viriñcipramukhā devā balipramukhato'surāḥ || śobhate deva kaṇṭhaste gātre kundanibhaprabhe

251.60

bhṛṅgamālānibhaṃ kaṇṭhe'pyatraivāstu viṣaṃ tava || ityuktaḥ śaṅkaro devastathā prāha purāntakṛt

251.61

pīte viṣe devagaṇānvimucya gato haro mandaraśailameva
tasmingate devagaṇāḥ punastaṃ mamanthurabdhiṃ vividhaprakāraḥ

251.61.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe'mṛtamanthane kālakūṭotpattirnāma pañcāśadadhikadviśatatamo' dhyāyaḥ

Linked texts (4)