Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 26

Matsya 26

Language
Sanskrit

Contents

26.1

cha || || śaunaka uvāca || || kṛtavidye kace prāpte hṛṣṭarūpā divaukasaḥ || kacādavetya tāṃ vidyāṃ kṛtārthā bharatarṣabha

26.2

sarvva eva samāgamya śatakratumathābruvan || kālastvadvikramasyādya jahi śatrūnpurandara

26.3

evamuktastu saha taistridaśairmaghavāṃstadā || tathetyuktvo
pacakrāma so'paśyadvipine striyaḥ

26.4

kīḍantīnāntu kanyānāṃ vane caitrarathomame || vāyurbhūtaḥ sa vastrāṇi sarvvāṇyeva vyamiśrayat

26.5

tato jalāt
samuttīrya tāḥ kanyāḥ sahitāstadā || vastrāṇi jagṛhustāni yathāsaṃsthānyanekaṃśaḥ

26.6

tatra vāso devayānyāḥ śarmmiṣṭhā jagṛhe tadā || vyatikrama
majānantī duhitā vṛṣaparvvaṇaḥ

26.7

tatastayormiṃthastatra virodhaḥ samajāyata || devayānyāśca rājendra śarmmiṣṭhāyāśca tatkṛte

26.8

devayānyu
vāca || || kasmādgṛhṇāsi me vastraṃ śiṣyā bhūtvā mamāsuri || samudācārahīnāyā na te śreyo bhaviṣyati

26.9

śarmmiṣṭhovāca || || āsīna
ñca śayānañca pitā te pitaraṃ mama || stauti pṛcchati cābhīkṣṇaṃ nīcasthaḥ suvinītavat

26.10

yācatastvañca duhitā stuvataḥ pratigṛhṇataḥ || sutāhaṃ stū
yamānasya dadato na tu gṛhṇataḥ

26.11

anāyudhā sāyudhāyāḥ kiṃ tvaṃ kupyasi bhikṣuki || lapsyase pratiyoddhāraṃ na ca tvāṃ gaṇayāmyaham

26.12

śaunaka uvāca || || sā vismayaṃ devayānīṃ gatāṃ saktāñca vāsasi || śarmmiṣṭhā prākṣipatkūpe tataḥ svapuramāviśat

26.13

hateyamiti vijñā
ya śarmmiṣṭhā pāpaniścayā || anavekṣya yayau tasmātkrodhavegaparāyaṇā

26.14

atha taṃ deśamabhyāgādyayātirnahuṣātmajaḥ || śrāntayugyaḥ śrāntarūpo mṛgalipsuḥ
pipāsitaḥ

26.15

nāhuṣiḥ prekṣamāṇo hi sa nipāne gatodake || dadarśa kanyāṃ tāṃ tatra dīptāmagniśikhāmiva

26.16

tāmapṛcchatsa dṛṣṭvaiva kanyāmama
ravarṇinīm || sāntvayitvā nṛpaśreṣṭhaḥ sāmnā paramavalgunā

26.17

kā tvaṃ cārumukhī śyāmā sumṛṣṭamaṇikuṇḍalā || dīrghaṃ dhyāyasi cātyarthaṃ kasmācchosi
pi cāturā

26.18

kathañca patitā hyasminkūpe vīruttṛṇāvṛte || duhitā caiva kasya tvaṃ vada sarvvaṃ sumadhyame

26.19

devayānyuvāca || || yo'
sau devairhatāndaityānutthāpayati vidyayā || tasya śukrasya kanyāhaṃ tvaṃ māṃ nūnaṃ na budhyase

26.20

eṣa me dakṣiṇo rājanpāṇistāmranakhāṅguliḥ || samu
ddhara gṛhītvā māṃ kulīnastvaṃ hi me mataḥ

26.21

jānāmi tvāñca saṃśāntaṃ vīryyavantaṃ yaśasvinam || tasmānmāṃ patitaṃ kūpādasmāduddharttumarhasi

26.22

śaunaka uvāca || || tāmatha brāhmaṇīṃ strīñca vijñāya nahuṣātmajaḥ || gṛhītvā dakṣiṇe pāṇāvujjahāra tato'vaṭāt

26.23

uddhṛtya caināṃ tarasā ta
smātkūpānnarādhipaḥ || āmantrayitvā suśroṇīṃ yayātiḥ svapuraṃ yayau

26.24

gate tu nāhuṣe tasmindevayānyapi ninditā || uvāca śoka santaptā ghūrṇikā
māgatāṃ punaḥ

26.25

devayānyuvāca || || tvaritaṃ ghūrṇike gaccha sarvvamācakṣva me pituḥ || nedānīntu pravekṣyāmi nagaraṃ vṛṣaparvvaṇaḥ

26.26

śaunaka uvāca || sā tu vai tvaritaṃ gatvā ghūrṇikā'suramandiram || dṛṣṭvā kāvyamuvācedaṃ kampamānā vicetanā

26.27

ācakhyau ca mahābhāgā devayānī
vane hatā || śarmmiṣṭhayā mahāprājña duhitrā vṛṣaparvvaṇaḥ

26.28

śrutvā duhitaraṃ kāvyastadā śarmmiṣṭhayā hatām || tvarayā niryayau duḥkhānmārgamāṇaḥ sutāṃ vane

26.29

dṛṣṭvā duhitaraṃ kāvyo devayānīṃ tapovane || bāhubhyāṃ sampariṣvajya duḥkhito vākyamabravīt

26.30

ātmadoṣairniyacchanti sarvve duḥkhasukhe janāḥ
manye duścaritaṃ tasmiṃstasyeyaṃ niṣkṛtiḥ kṛtā

26.31

devayānyuvāca || niṣkṛtirvāstu vā māstu śṛṇuṣvāvahito mama || śarmiṣṭhayā yaduktāsmi
duhitrā vṛṣaparvvaṇaḥ

26.32

satyaṃ kilaitattsā prāha daityānāmasmi gāyanā || evaṃ hi me kathayati śarmiṣṭhā vārṣaparvvaṇī

26.33

vacanaṃ tīkṣṇaparuṣaṃ
krodharaktekṣaṇā bhṛśam || stuvato duhitāsi tvaṃ yācataḥ pratigṛhṇataḥ

26.35

sutāhaṃ stūyamānasya dadato'pratigṛhṇataḥ || iti māmāha śarmiṣṭhā duhitā
vṛṣaparvvaṇaḥ || krodhasaṃraktanayanā darpapūrṇānanā tataḥ||34||yadyahaṃ stuvatastāta duhitā pratigṛhṇataḥ|| prasādayiṣye śarmiṣṭhāmityuktā hi sakhī mayā

26.36

śukra uvāca || || stuvato duhitā na tvaṃ bhadre na pratigṛhṇataḥ || atastvaṃ stūyamānasya duhitā devayānyasi

26.37

vṛṣaparvvaiva tadveda śakro rājā ca
nāhuṣaḥ || acintyaṃ brahma nirdvandvamīśvaraṃ hi balaṃ mama

26.37.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe somavaṃśe yayāticarite saptaviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)