Matsya 26
Matsya 26
- Language
- Sanskrit
Contents
- 26.37 — 1 part
26.1
cha || || śaunaka uvāca || || kṛtavidye kace prāpte hṛṣṭarūpā divaukasaḥ || kacādavetya tāṃ vidyāṃ kṛtārthā bharatarṣabha
26.2
sarvva eva samāgamya śatakratumathābruvan || kālastvadvikramasyādya jahi śatrūnpurandara
26.3
evamuktastu saha taistridaśairmaghavāṃstadā || tathetyuktvo
pacakrāma so'paśyadvipine striyaḥ
26.4
kīḍantīnāntu kanyānāṃ vane caitrarathomame || vāyurbhūtaḥ sa vastrāṇi sarvvāṇyeva vyamiśrayat
26.5
tato jalāt
samuttīrya tāḥ kanyāḥ sahitāstadā || vastrāṇi jagṛhustāni yathāsaṃsthānyanekaṃśaḥ
26.6
tatra vāso devayānyāḥ śarmmiṣṭhā jagṛhe tadā || vyatikrama
majānantī duhitā vṛṣaparvvaṇaḥ
26.7
tatastayormiṃthastatra virodhaḥ samajāyata || devayānyāśca rājendra śarmmiṣṭhāyāśca tatkṛte
26.8
devayānyu
vāca || || kasmādgṛhṇāsi me vastraṃ śiṣyā bhūtvā mamāsuri || samudācārahīnāyā na te śreyo bhaviṣyati
26.9
śarmmiṣṭhovāca || || āsīna
ñca śayānañca pitā te pitaraṃ mama || stauti pṛcchati cābhīkṣṇaṃ nīcasthaḥ suvinītavat
26.10
yācatastvañca duhitā stuvataḥ pratigṛhṇataḥ || sutāhaṃ stū
yamānasya dadato na tu gṛhṇataḥ
26.11
anāyudhā sāyudhāyāḥ kiṃ tvaṃ kupyasi bhikṣuki || lapsyase pratiyoddhāraṃ na ca tvāṃ gaṇayāmyaham
26.12
śaunaka uvāca || || sā vismayaṃ devayānīṃ gatāṃ saktāñca vāsasi || śarmmiṣṭhā prākṣipatkūpe tataḥ svapuramāviśat
26.13
hateyamiti vijñā
ya śarmmiṣṭhā pāpaniścayā || anavekṣya yayau tasmātkrodhavegaparāyaṇā
26.14
atha taṃ deśamabhyāgādyayātirnahuṣātmajaḥ || śrāntayugyaḥ śrāntarūpo mṛgalipsuḥ
pipāsitaḥ
26.15
nāhuṣiḥ prekṣamāṇo hi sa nipāne gatodake || dadarśa kanyāṃ tāṃ tatra dīptāmagniśikhāmiva
26.16
tāmapṛcchatsa dṛṣṭvaiva kanyāmama
ravarṇinīm || sāntvayitvā nṛpaśreṣṭhaḥ sāmnā paramavalgunā
26.17
kā tvaṃ cārumukhī śyāmā sumṛṣṭamaṇikuṇḍalā || dīrghaṃ dhyāyasi cātyarthaṃ kasmācchosi
pi cāturā
26.18
kathañca patitā hyasminkūpe vīruttṛṇāvṛte || duhitā caiva kasya tvaṃ vada sarvvaṃ sumadhyame
26.19
devayānyuvāca || || yo'
sau devairhatāndaityānutthāpayati vidyayā || tasya śukrasya kanyāhaṃ tvaṃ māṃ nūnaṃ na budhyase
26.20
eṣa me dakṣiṇo rājanpāṇistāmranakhāṅguliḥ || samu
ddhara gṛhītvā māṃ kulīnastvaṃ hi me mataḥ
26.21
jānāmi tvāñca saṃśāntaṃ vīryyavantaṃ yaśasvinam || tasmānmāṃ patitaṃ kūpādasmāduddharttumarhasi
26.22
śaunaka uvāca || || tāmatha brāhmaṇīṃ strīñca vijñāya nahuṣātmajaḥ || gṛhītvā dakṣiṇe pāṇāvujjahāra tato'vaṭāt
26.23
uddhṛtya caināṃ tarasā ta
smātkūpānnarādhipaḥ || āmantrayitvā suśroṇīṃ yayātiḥ svapuraṃ yayau
26.24
gate tu nāhuṣe tasmindevayānyapi ninditā || uvāca śoka santaptā ghūrṇikā
māgatāṃ punaḥ
26.25
devayānyuvāca || || tvaritaṃ ghūrṇike gaccha sarvvamācakṣva me pituḥ || nedānīntu pravekṣyāmi nagaraṃ vṛṣaparvvaṇaḥ
26.26
śaunaka uvāca || sā tu vai tvaritaṃ gatvā ghūrṇikā'suramandiram || dṛṣṭvā kāvyamuvācedaṃ kampamānā vicetanā
26.27
ācakhyau ca mahābhāgā devayānī
vane hatā || śarmmiṣṭhayā mahāprājña duhitrā vṛṣaparvvaṇaḥ
26.28
śrutvā duhitaraṃ kāvyastadā śarmmiṣṭhayā hatām || tvarayā niryayau duḥkhānmārgamāṇaḥ sutāṃ vane
26.29
dṛṣṭvā duhitaraṃ kāvyo devayānīṃ tapovane || bāhubhyāṃ sampariṣvajya duḥkhito vākyamabravīt
26.30
ātmadoṣairniyacchanti sarvve duḥkhasukhe janāḥ
manye duścaritaṃ tasmiṃstasyeyaṃ niṣkṛtiḥ kṛtā
26.31
devayānyuvāca || niṣkṛtirvāstu vā māstu śṛṇuṣvāvahito mama || śarmiṣṭhayā yaduktāsmi
duhitrā vṛṣaparvvaṇaḥ
26.32
satyaṃ kilaitattsā prāha daityānāmasmi gāyanā || evaṃ hi me kathayati śarmiṣṭhā vārṣaparvvaṇī
26.33
vacanaṃ tīkṣṇaparuṣaṃ
krodharaktekṣaṇā bhṛśam || stuvato duhitāsi tvaṃ yācataḥ pratigṛhṇataḥ
26.35
sutāhaṃ stūyamānasya dadato'pratigṛhṇataḥ || iti māmāha śarmiṣṭhā duhitā
vṛṣaparvvaṇaḥ || krodhasaṃraktanayanā darpapūrṇānanā tataḥ||34||yadyahaṃ stuvatastāta duhitā pratigṛhṇataḥ|| prasādayiṣye śarmiṣṭhāmityuktā hi sakhī mayā
26.36
śukra uvāca || || stuvato duhitā na tvaṃ bhadre na pratigṛhṇataḥ || atastvaṃ stūyamānasya duhitā devayānyasi
26.37
vṛṣaparvvaiva tadveda śakro rājā ca
nāhuṣaḥ || acintyaṃ brahma nirdvandvamīśvaraṃ hi balaṃ mama
26.37.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe somavaṃśe yayāticarite saptaviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit