Matsya 270
Matsya 270
- Language
- Sanskrit
Contents
- 270.56 — 1 part
270.1
cha || || sūta uvāca || || evaṃ vāstubaliṃ kṛtvā bhajetṣoḍaśabhāgikam
tasya madhye caturbhistu bhāgairgarbhantu kārayet
270.2
bhāgadvādaśakaṃ sārddhaṃ tatastu parikalpayet || caturdikṣu tathā jñeyaṃ nirgamantu tato budhaiḥ
270.3
caturbhāgena bhittīnāmucchrāyaḥ syātpramāṇataḥ || dviguṇaḥ śikharocchrāyo bhittyucchrāyapramāṇataḥ
270.4
śikharāddhasya cāīna vidheyā tu pradakṣiṇā
garbhasūtradvayañcāgre vistāro maṇḍapasya tu
270.5
āyataḥ syāttribhirbhāgairbhaidrayuktaḥ suśobhanaḥ || pañcabhāgena sambhajya garbhamānaṃ vicakṣaṇaḥ
270.6
bhāgamekaṃ gṛhītvā tu prāggrīvaṃ kalpayedbudhaḥ || garbhasūtrasamādbhāgādyagrato mukhamaṇḍapaḥ
270.7
etatsāmānyamuddiṣṭaṃ prāsādasyeha lakṣaṇam || tathānya
ntu pravakṣyāmi prāsādaṃ liṅgamānataḥ
270.8
liṅgapūjāpramāṇene karttavyā pīṭhikā budhaiḥ || piṇḍikārddhaṃ vibhāgaḥ syāttanmānena tu bhittayaḥ
270.9
bāhyabhittipramāṇene utsedhastu bhavetpunaḥ || bhittyucchrāyāttu dviguṇaḥ śikharasya samucchrayaḥ
270.10
śikharasya caturbhāgātkarttavyā ca pradakṣiṇā
pradakṣiṇāyāstu samastavagrato maṇḍapo bhavet
270.11
tasya cāīna karttavyastvagrato mukhamaṇḍapaḥ || prāsādānnirgatau kāryyā kapālau garbhamānataḥ
270.12
ūrddha bhittyucchrāyāttasya mañjarīntu prakalpayet || mañjaryāścāībhāgena śukanāsāṃ prakalpayet
270.13
ūrddhaṃ tathārddhabhāgena vedībandho bhavediha
vedyāścopari yaccheṣaṃ kaṇṭhaścāmalasārakaḥ
270.14
evaṃ vibhajya prāsādaṃ śobhanaṃ kārayedbudhaḥ || athānyacca pravakṣyāmi prāsādasyeha lakṣaṇam
270.15
garbhamānapramāṇene prāsādaṃ śṛṇuta dvijāḥ || vibhajya navadhā garbha madhye syālliṅgapīṭhikā
270.16
pādāṣṭakantu ruciraṃ pārśvataḥ parikalpayet
mānena tena vistāro bhittīnāntu vidhīyate
270.17
pādaṃ pañcaguṇaṃ kṛtvā bhittīnāmucchrayo bhavet || sa eva śikharasyāpi dviguṇaḥ syātsamucchrayaḥ
270.18
caturddhā śikharaṃ bhajya arddhabhāgadvayasya tu || śukanāsaṃ prakurvīta tṛtīye vedikā matā
270.19
kaṇṭhamāmalasārantu caturtha parikalpayet || kapāla
yostu saṃhāro dviguṇo'tra vidhīyate
270.20
śobhanaiḥ patravallībhiraṇḍakaiśca vibhūṣitaḥ || prāsādo'yaṃ tṛtīyastu mayā tubhyaṃ niveditaḥ
270.21
sāmānyamaparaṃ tadvatprāsādaṃ śṛṇuta dvijāḥ || tribhedaṃ kārayetkṣetraṃ yatra tiṣṭhanti devatāḥ
270.22
rathāṅkastena mānena bāhyabhāgavinirgataḥ || nemī pādena
vistīrṇā prāsādaḥ syātsamantataḥ
270.23
garbhantu dviguṇaṃ kuryyāttasya mānaṃ bhavediha || sa eva bhitterutsedho dviguṇaḥ śikharo mataḥ
270.24
prāggrīvaḥ pañcabhāgena niṣkāsastasya cocyate || kārayetsuṣiraṃ tadvatprākārasya tribhāgataḥ
270.26
prāggrīvaṃ pañcabhāgena niṣkāṣeṇa viśeṣataḥ
kuryādvā pañcabhāgena prāggrīve karṇamūlataḥ
270.26-2
sthāpayetkanakaṃ tatra garbhānte dvāramūlataḥ || evantu trividhaṃ kuryājjyeṣṭhamadhyakanīyasam
270.27
liṅgamānānubhedena rūpabhedena vā punaḥ || ete samāsataḥ proktā nāmataḥ śaṛṇutādhunā
270.28
merumandarakailāsakumbhasiṃhamṛgāstathā || vimānaccha
ndakastadvaccaturasrastathaiva ca
270.29
aṣṭāsraḥ ṣoḍaśāsraśca varttulaḥ sarvvabhadrakaḥ || siṃhāsyo nandanaścaiva nandivarddhanakastathā
270.30
haṃso vṛṣaḥ
suvarṇeśaḥ padmakò'tha samudrakaḥ || prāsādā nāmataḥ proktā vibhāgaṃ śaṛṇuta dvijāḥ
270.31
śataśaṛṅgaścaturdvāro bhūmikāṣoḍaśocchritaḥ
nānāvicitraśikharo meruḥ prāsāda ucyate
270.32
mandaro dvādaśa proktaḥ kailāso navabhūmikaḥ || vimānacchandakastadvadanekaśekharānanaḥ
270.33
sa cāṣṭabhūmikastadvatsaptabhirnandivarddhanaḥ || viṣāṇakasamāyukto nandanaḥ sa udāhṛtaḥ
270.34
ṣoḍaśāsrasamāyukto nānārūpasamanvitaḥ || anekaśi
kharastadvatsarvvatobhadra ucyate
270.35
citraśālāsamopeto vijñeyaḥ pañcabhūmikaḥ || valabhīcchandakastadvadanekaśekharānanaḥ
270.36
vṛṣasyo
cchrāyatastulyo maṇḍalaśvāsravarjjitaḥ || siṃhaḥ siṃhākṛtirjñeyo gajo gajasamastathā
270.37
kumbhaḥ kumbhākṛtistadvadbhūmikānavakocchrayaḥ || aṅgu
līpuṭasaṃsthānaḥ pañcāṇḍakavibhūṣitaḥ
270.38
ṣoḍaśāsraḥ samantācca vijñeyaḥ sa samudrakaḥ || pārśvayoścandraśāle'sya ucchrāyo bhūmikādvayam
270.39
tathaiva padmakaḥ prokta ucchrāyo bhūmikātrayam || ṣoḍaśāsraḥ sa vijñeyo vicitraśikharaḥ śubhaḥ
270.40
mṛgarājastu vikhyātaścandraśālo vibhūṣitaḥ
prāggrīveṇa viśālena bhūmikāsu ṣaḍunnataḥ
270.41
anekaścandraśālaśca gajaḥ prāsāda iṣyate || paryyastagṛharājo vai garuḍo nāma nāmataḥ
270.42
saptabhūmyucchrayastadvaccandraśālātrayānvitaḥ || bhūmikāṣaḍaśītistu bāhyataḥ sarvvato bhavet
270.43
tathānyo garuḍastadvaducchrayāddaśabhūmikaḥ || bhūmikā
ṣoḍaśāsrastu bhūmidvayamathādhikaḥ
270.44
padmattulyapramāṇena śrīvṛkṣaka iti smṛtaḥ || pañcāṇḍako dvibhūmiśca garbhe hastacatuṣṭayam
270.45
vṛṣo
bhavati nāmnāyaṃ prāsādaḥ sārvvakāmikaḥ || saptakāḥ pañcakāścaiva prāsādā vai mayoditāḥ
270.46
siṃhāsyena samā jñeyā ye cānye tatpramāṇakāḥ
candraśālaiḥ samopetāḥ sarvve prāggrīvasaṃyutāḥ || aiṣṭakā dāravāścaiva śailā vā syuḥ satoraṇāḥ
270.47
meruḥ pañcāśaddhastaḥ syānmandaraḥ pañcahīnakaḥ
catvāriṃśattu kailāsaścatustriṃśadvimānakaḥ
270.48
nandivarddhanakastadvaddvātriṃśat samudāhṛtaḥ || triṃśatā nandanaḥ proktaḥ sarvvatobhadrakastathā
270.49
varttulaḥ padmakaścaiva viṃśaddhasta udāhṛtaḥ || gajaḥ siṃhaśca kumbhaśca valabhīcchandakastathā
270.50
ete ṣoḍaśahastāḥ syuścatvāro devavallabhāḥ
kailāso mṛgarājaśca vimānacchandako mataḥ
270.51
ete dvādaśahastāḥ syureteṣāmiha manmatam || garuḍo'ṣṭakaro jñeyo haṃso daśa udāhṛtaḥ
270.52
evamete pramāṇena karttavyāḥ śubhalakṣaṇāḥ || yakṣarākṣasanāgānāṃ mātṛharutānpraśasyate
270.53
tathā mervvādayaḥ sapta jyeṣṭhaliṅge śubhāvahāḥ
śrīvṛkṣakādayaścāṣṭau madhyamasya prakīrttitāḥ
270.54
tathā haṃsādayaḥ pañca kanyase śubhadā matāḥ || valabhīcchandake gaurī jaṭāmukuṭadhāriṇī
270.55
varadābhayadā tadvatsākṣasūtrakamaṇḍaluḥ || gṛhe tu raktamukuṭā utpalāṅkuśadhāriṇī || varadābhayadā cāpi pūjanīyā sabhartṛkā
270.56
tapovanasthā
mitarāṃ tāntu sampūjayedbudhaḥ || devyā vināyakastadvadvalabhīcchandake śubhaḥ
270.56.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe prāsādānukīrttanaṃ nāmaikonasaptatya dhikadviśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Samarāṅgaṇasūtradhāra — Bhoja, Sanskrit
- Vāstuśāstra (Giridhara) — Giridhara, Sanskrit