Matsya 271
Matsya 271
- Language
- Sanskrit
271.1
cha || || sūta uvāca || || athātaḥ sampravakṣyāmi maṇḍapānāntu lakṣaṇam || maṇḍapapravarānvakṣye prāsādasyānu
rūpataḥ
271.2
vividhā maṇḍapāḥ kāryyā jyeṣṭhamadhyakanīyasaḥ || nāmatastānpravakṣyāmi śṛṇudhvamṛṣisattamāḥ
271.3
puṣpakaḥ puṣpabhadraśca suvrato'mṛta
nandanaḥ || kauśalyā buddhisaṅkīrṇo gajabhadro jayāvahaḥ
271.4
śrīvatso vijayaścaiva vāstukīrttiḥ śrutiñjayaḥ || yajñabhadro viśālaśca suśliṣṭaḥ śatrusa
rddanaḥ
271.5
bhāgapañco nandanaśca mānavo mānabhadrakaḥ || sugrīvo haritaścaiva karṇikāraḥ śatarddhikaḥ
271.6
siṃhaśca śyāgabhadraśca subhadraśca tathaiva ca || saptaviṃśa
tirākhyātā lakṣaṇaṃ śṛṇuta dvijāḥ
271.7
stambhā yatra catuḥṣaṣṭiḥ puṣpakaḥ samudāhṛtaḥ ||dviṣaṣṭiḥ puṣpabhadrastu ṣaṣṭiḥ suvrata ucyate
271.8
aṣṭapañcāśakastambhaḥ
kathyate'mṛtanandanaḥ || kauśalyaḥ ṣaṭ ca pañcāśaccatuḥ pañcāśatā punaḥ
271.9
nāmnā tu buddhisaṅkīrṇo dvihīno gajabhadrakaḥ || jayāvahastu pañcāśacchrīvatsasta
dvihīnakaḥ
271.10
vijayastadvihīnaḥ syādvāstukīrttistathaiva ca || dvābhyāmeva prahīyeta tataḥ śrutiñjayo'paraḥ
271.11
catvāriṃśadyajñabhadrastadvihīno
viśālakaḥ || ṣaṭtriṃśaccaiva suśliṣṭo dvihīnaḥ śatrusaddanaḥ
271.12
dvātriṃśadbhāgapañcastu triṃśadbhirnandanaḥ smṛtaḥ || aṣṭāviṃśanmānavastu mānabhadro dvihī
nakaḥ
271.13
caturviṃśastu sugrīvo dvāviṃśo harito mataḥ || viṃśatiḥ karṇikāraḥ syādāṣṭādaśa śatarddhikaḥ
271.14
siṃho bhaveddvihīnaśca śyāgabhadro
dvihīnakaḥ || subhadrastu tathā prokto dvādaśastambhasaṃyutaḥ
271.15
maṇḍapāḥ kathitāstubhyaṃ yathāvalakṣaṇānvitāḥ || trikoṇaṃ vṛtta marddhendu hyaṣṭakoṇaṃ dviraṣṭa
kam
271.16
catuṣkoṇantu karttavyaṃ saṃsthānaṃ maṇḍapasya tu || rājyañca vijayaścaiva āyurvṛddharnameva ca
271.17
putralābhaḥ śriyaḥ puṣṭitrikoṇādikramā
dbhavet || evantu śubhadāḥ proktāścānyathā tvaśubhāvahāḥ
271.18
catuḥṣaṣṭipadaṃ kṛtvā madhye dvāraṃ prakalpayet || vistārāddviguṇocchrāyaṃ tatribhāgaḥ kaṭi
rbhavet
271.19
vistārādarddhī bhavedgarbho bhittayo'nyāḥ samantataḥ || garbhapādena vistīrṇaṃ dvāraṃ triguṇamāyatam
271.20
tathā dviguṇavistīrṇamukhastadvadudumbaraḥ
vistārapādapratimaṃ bāhulyaṃ śākhayoḥ smṛtam
271.21
tripañcasaptanavabhiḥ śākhābhirdvāramiṣyate || kaniṣṭhamadhyamaṃ jyeṣṭhaṃ yathāyogaṃ prakalpayet
271.22
aṅgulānāṃ śataṃ sārddhaṃ catvāriṃśattathonnatam || triṃśāṃṅgiṃśottarañcānyatdhanyamuttamameva ca
271.23
śatañcāśītisahitaṃ vātanirgamane bhavet || adhikaṃ
daśabhistadvattathā ṣoḍaśabhiḥ śatam
271.24
śatamānaṃ tṛtīyañca navatyāśītibhistathā || daśa dvārāṇi caitāni krameṇoktāni sarvvadā
271.25
anyāni varjanīyāni manasodvegadāni tu || dvāravedhaṃ prayatnena sarvvavāstuṣu varjayet
271.26
vṛkṣakoṇabhramikṣārastambhakūpadhvajādapi || kuḍacyañceṇa vā
viddhaṃ dvāraṃ na śubhadaṃ bhavet
271.27
kṣayaśca durgatiścaiva pravāsaḥ kṣudbhayaṃ tathā || daurbhāgyaṃ bandhanaṃ rogo dāridryaṃ kalahaṃ tathā
271.28
virodhaścārthanāśaśca
sarvve vedhādbhavetkramāt || pūrveṇa phalino vṛkṣāḥ kṣīravṛkṣāstu dakṣiṇe
271.29
paścimena jalaṃ śreṣṭhaṃ padmotpalavibhūṣitam || uttare saralaistālaiḥ śubhā syāta
puṣpavāṭikā
271.30
sarvvatastu jalaṃ śreṣṭhaṃ sthiramasthirameva ca || pārśvataścāpi karttavyaṃ parivārādikālayam
271.31
yāmye tapovanasthānamuttare mātṛkāgṛ
ham || mahānasaṃ tathāgneye nairṛtye'tha vināyakam
271.32
vāruṇe śrīnivāsastu vāyavye gṛhamālikā || uttare yajñaśālā tu nirmmālyasthānamuttare
271.33
vāruṇe somadaivatye balinirvvapaṇaṃ smṛtam || purato vṛṣabhasthānaṃ śeṣe syāt kusumāyudhaḥ
271.34
jalaṃ vāpi tathaiśāne viṣṇurustu jalaśāyyapi
evamāyatanaṃ kuryyāt kuṇḍamaṇḍapasaṃyutam
271.270
ghaṇṭāvitānakasatoraṇacitrayuktaṃ nityotsavapramuditena janena sārddham || yaḥ kārayet suragṛhaṃ vividha
dhvajāṅka śrīstaṃ na muñcati sadā divi pūjyate ca||35||evaṃ gṛhārthenavidhāvāpi śaktitaḥ syāt saṃsthāpanaṃ sakalamantravidhānayuktam|| 36||iti śrīmatsye
mahāpurāṇe prāsādānukīrttanaṃ nāma saptatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Samarāṅgaṇasūtradhāra — Bhoja, Sanskrit
- Vāstuśāstra (Giridhara) — Giridhara, Sanskrit
- Aparājitapṛcchā — Bhuvanadeva, Sanskrit