Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 31

Matsya 31

Language
Sanskrit

Contents

31.1

cha || || śaunaka uvāca || śrutvā kumāraṃ jātaṃ sā devayānī śucismitā || cintayāviṣṭaduḥ
khārttā śarmmiṣṭhāṃ prati bhārata

31.2

tato'bhigamya śarmmiṣṭhāṃ devayānyabravīdidam || kimarthaṃ vṛjinaṃ subhru kṛtaṃ te kāmalubdhayā

31.3

śarmmiṣṭho
vāca || || ṛṣirabhyāgataḥ kaściddharmmātmā vedapāragaḥ || sa mayā tu varaḥ kāmaṃ yācito dharmmasaṃhatam

31.4

nāhamanyāyataḥ kāmamācarāmi śuci
smite || tasmādṛṣermamāpatyamiti satyaṃ bravīmi te

31.5

devayānyuvāca || || yadyetadevaṃ śarmmiṣṭhe na manyurvidyate mama || apatyaṃ yadi te
labdhaṃ jyeṣṭhācchreṣṭhācca vai dvijāt

31.6

śobhanaṃ bhīru satyaṃ cetkathaṃ sa jñāyate dvijaḥ || gotranāmābhijanataḥ śrotumicchāmi taṃ dvijam

31.7

śa
rmmiṣṭhovāca || || ojasā tejasā caiva dīpyamānaṃ raviṃ yathā || taṃ dṛṣṭvā mama sampraṣṭuṃ śaktirnāsīcchucismite

31.8

śaunaka uvāca || || anyonyame
vamuktvā ca samprahasya ca te mithaḥ || jagāma bhārgavī veśma tathyamityabhijānatī

31.9

yayātirdevayānyantu putrāvajanayannṛpaḥ || yaduñca turvvasuñcaiva
śakraviṣṇū ivāparau

31.10

tasmādeva tu rājarṣeḥ śarmmiṣṭhā vārṣaparvvaṇī || druhyuñcānuñca pūruñca trīnkumārānajījanat

31.11

tataḥ kāle ca
kasmiṃściddevayānī śucismitā || yayātisahitā rājannagāma haritaṃ vanam

31.12

dadarśa ca tadā tatra kumārāndevasṛpiṇaḥ || krīḍamānānasuvitrabdhā
nvismitā cedamabravīt

31.13

devayānyuvāca || kasyaite dārakā rājandevaputropamāḥ śubhāḥ || varccasā rūpataścaiva dṛśyante sadṛśāstava

31.14

evaṃ pṛṣṭvā tu rājānaṃ kumārānparyyapṛcchata || kiṃ nāmadheyagotre vaḥ putrakā brāhmaṇaḥ pitā

31.15

vibrūta me yathātathyaṃ śrotukāmāsmyagrato hyaham || te'
darśayanpradeśinyā tameva nṛpasattamam

31.16

śarmmiṣṭhāṃ mātarañcaiva tasyā ūcuḥ kumārakāḥ || || śaunaka uvāca || ityuktvā sahitāstena rā
jñānamupacakramuḥ

31.17

nābhyanandata tānrājā devayānyāstadāntike || rudantaste'tha śarmmiṣṭhāmabhyayurbālakāstadā

31.18

dṛṣṭvā teṣāntu bālānāṃ praṇayaṃ pā
rthivaṃ prati || buddhvā ca tattvato devī śarmmiṣṭhāmidamabravīt

31.19

devayānyuvāca || || mad‌dhīnā satī kasmādakārṣīrvipriyaṃ mama || tamevāsu
radharmmaṃ tvamāsthitā na bibheṣi kim

31.20

śarmmiṣṭhovāca || || yaduktamṛṣibhirityeva tatsatyaṃ cāruhāsini || nyāyato dharmmataścaiva carantī na vi
bhemi te

31.21

yadā tvayā vṛto rājā vṛta eva tadā mayā || sakhībharttā hi dharmmeṇa bharttā bhavati śobhane

31.22

pūjyāsi mama mānyā ca śreṣṭhā jye
ṣṭhā ca brāhmaṇī || tvatto hi me pūjyataro rājarṣiḥ kiṃ na vetsi tat

31.23

śaunaka uvāca || || śrutvā tasyāstato vākyaṃ devayānyabravīdidam
rājñādyeha vatsyāmi vipriyaṃ me tvayā kṛtam

31.26

sahasotpatitāṃ śyāmāṃ dṛṣṭvā tāṃ sāśrulocanām || tūrṇa sakāśaṃ kāvyasya prasthitāṃ vyathi
tastadā||24||anuvavrāja sambhrāntaḥ pṛṣṭhataḥ sāntvayannṛpaḥ|| nyavarttata na sā caiva krodhasaṃraktalocanā||25||api bruvantī kiñcicca rājānaṃ sāśrulocanam
acirādeva samprāptā kāvyasyośanaso'ntikam

31.27

sā tu dṛṣṭvaiva pitaramabhivādyāyataḥ sthitā || anantaraṃ yayātistu pūjayāmāsa bhārgavam

31.29

devayānyuvāca || || adharmeṇa jito dharmaḥ pravṛttamadharottaram||śarmmiṣṭhā yā'tivṛttāsti duhitā vṛṣaparvvaṇaḥ||28||trayo'syāṃ janitāḥ putrā rājñā'
nena yayātinā || durbhagāyā mama dvau tu putrau tāta bravīmi te

31.30

dharmajña iti vikhyāta eṣa rājā bhṛgūdvaha || atikrāntaśca maryyādāṃ kābyaitattaka
thayāmi te

31.31

śukra uvāca || || dharmajñastvaṃ mahārāja yo'dharmamakṛthāḥ priyam || tasmājjarā tvāmacirāddharṣayiṣyati durjayā

31.32

yayātiruvāca || || ṛtuṃ yo yācyamānāyā na dadāti pumānvṛtaḥ || bhrūṇahetyucyate brahmansa ceha brahmavādibhiḥ

31.33

ṛtukāmāṃ striyaṃ yastu
gamyāṃ rahasi yācitaḥ || nopaiti yo hi dharmeṇa brahmahetyucyate budhaiḥ

31.34

ityetāni samīkṣyāhaṃ kāraṇāni bhṛgūdvaha || adharmabhayasaṃvignaḥ śarmmiṣṭhā
mupajagmivān

31.35

śukra uvāca || || na tvahaṃ pratyavekṣyaste madadhīno'si pārthiva || mithyācaraṇadharmeṣu cauryyaṃ bhavati nahuṣa

31.36

śaunaka
uvāca || || krodhenośanasā jñapto yayātirnāhuṣastadā || pūrvvaṃ vayaḥ parityajya jarāṃ sadyo'nvapadyata

31.37

yayātiruvāca || || atṛpto yauvanasyāhaṃ deva
yānyāṃ bhṛgūdvaha || prasādaṃ kuru me brahmannareyaṃ mā viśeta mām

31.38

śukra uvāca || || nāhaṃ mṛṣā vadāmyetajjarāṃ prāptosi bhūmipa || jarāntvetāṃ tvamanya
sminsaṃkrāmaya yadīcchasi

31.39

yayātiruvāca || || rājyabhāk sa bhavedbrahmanpuṇyabhākkīrttibhāktathā||yo dadyānme vayaḥ śukra tadbhavānanumanyatām

31.40

śukra uvāca || || saṃkrāmayiṣyasi jarāṃ yatheṣṭaṃ nahuṣātmaja || māmanudhyāya tattvena na ca pāpamavāpsyasi

31.41

vayo dāsyati te putro yaḥ sa rājā
bhaviṣyati || āyuṣmānkīrttimāṃścaiva bahvapatyastathaiva ca

31.41.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe somavaṃśe yayāticarite dvātriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)