Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 38

Matsya 38

Language
Sanskrit

Contents

38.1

aṣṭaka uvāca || || yadā vasannandane kāmarūpe saṃvatsarāṇāmayutaṃ śatānām || kiṃ kāraṇaṃ kārttayugapradhāna hitvā tadvai vasudhāmanvapadyaḥ

38.2

yayātiruvāca || || jñātiḥ suhṛtsvajano yo yatheha kṣīṇe vitte tyajyate mānavairhi || tathā svarge kṣaṇipuṇyaṃ manuṣyaṃ tyajanti sadyaḥ khacarā deva
saṃghāḥ

38.3

aṣṭaka uvāca || || kathaṃ tasminkṣīṇapuṇyā bhavanti saṃmuhyate me'tra mano'timātram || kiṃvaiśiṣṭāḥ kasya dhāmopayānti tadvai brūhi kṣetra
vittvaṃ mato me

38.4

yayātiruvāca || || imaṃ bhaumaṃ narakaṃ te patanti lālapyamānā naradeva sarvve || te kaṅkagomāyupalāśānārthaṃ kṣitau vivṛddhiṃ bahudhā
prayānti

38.6

tasmādevaṃ varjjanīyaṃ narendra duṣṭaṃ loke garhaṇīyañca karmma || ākhyātaṃ te pārthiva sarvvametadbhūyaścedānīṃ vada kiṃ te vadāmi||5||||aṣṭaka uvāca
yadā tu tāṃste vitudante vayāṃsi tathā gṛdhrāḥ śitikaṇṭhā pataṅgāḥ||kathaṃ bhavanti kathamābhavanti tvatto bhaumaṃ narakamahaṃ śṛṇomi

38.7

yayātiruvāca
ūrddhvaṃ dehātkarmmaṇo jṛmbhamāṇāvyaktaṃ pṛthivyāmanusañcaranti || imaṃ bhaumaṃ narakaṃ te patanti nāvekṣaṃte varṣapūgānanekān

38.8

ṣaṣṭiṃ sahasrāṇi patanti
vyomni tathāśītiścaiva tu vatsarāṇām || tānvai tudante prapatantaḥ prayātānbhīmā bhaumā rākṣasāstīkṣṇadaṃṣṭrāḥ

38.9

aṣṭaka uvāca || || yadetāṃste
sampatatastudanti bhīmā bhaumā rākṣasāstīkṣṇadaṃṣṭrāḥ || kathaṃ bhavanti kathamābhavanti kathaṃbhūtā garbhabhūtā bhavanti

38.10

yayātiruvāca || || asṛgrajaḥ
puṣparasānuyuktamanveti sadyaḥ puruṣeṇa sṛṣṭam || tadvai tasyā raja āpadyate ca sa garbhabhūtaḥ samupaiti tatra

38.11

vanaspatīnorṣadhīṃścāviśanti apo vāyuṃ
pṛthivīñcāntarikṣam || catuṣpadaṃ dvipadañcāpi sarvvaṃ evaṃbhūtā garbhabhūtā bhavanti

38.12

aṣṭaka uvāca || || anyadrūpurvidadhātīha garne utāhosvintsvena
kāmena yāti || āpadyamāno narayonimetāmācakṣva me saṃśayātpṛcchatastvam

38.13

śarīradehādisamucchrayañca cakṣuḥśrotre labhate kena saṃjñām || etatsarvvaṃ
tāta ācakṣva pṛṣṭaḥ kṣetrajñaṃ tvāṃ manyamānyā hi sarvve

38.14

yayā̍tiruvāca || || vāyuḥ samutkarṣati garbhayonimṛtau retaḥ puṣparasānuyuktam || sa tatra ta
nmātrakṛtādhikāraḥ krameṇa saṃvarddhayatīha garbham

38.15

sa jāyamāno'tha gṛhītagātraḥ saṃjñāmadhiṣṭhāya tato manuṣyaḥ || sa śrotrābhyāṃ vedayatīha śabdaṃ sa
vai rūpaṃ paśyati cakṣuṣā ca

38.16

ghrāṇena gandhaṃ jihvayātho rasañca tvacā sparśaṃ manasā vedabhāvam || ityaṣṭakehopacitaṃ hi viddhi mahātmanaḥ prāṇabhṛ
taḥ śarīre

38.17

aṣṭaka uvāca || || yaḥ saṃsthitaḥ puruṣo dahyate vā nikhanyate vāpi nikṛṣyate vā || abhāvabhūtaḥ sa vināśametya kenātmānaṃ
cetayate purastāt

38.18

yayātiruvāca || || hitvā so'sūnmṛtavanniṣṭhitatvātpurodhāya sukṛtaṃ duṣkṛtañca || anyāṃ yoniṃ puṇyapāpānusārāṃ hitvā dehaṃ
bhajate rājasiṃha

38.19

puṇyāṃ yoniṃ puṇyakṛto viśanti pāṣāṃ yoniṃ pāpakṛto vrajanti || kīṭāḥ pataṅgāśca bhavanti pāpātra me vivakṣāsti mahānubhāva

38.20

catuṣpadā dvipadāḥ pakṣiṇaśca tathābhūtā garbhabhūtā bhavanti || ākhyātametattriṃnikhilaṃ hi sarvvaṃ bhūyastu kiṃ pṛcchasi rājasiṃha

38.21

aṣṭaka uvāca || || kiṃ
svitkṛtvā labhate tāta saṃjñāṃ marttyaḥ śreṣṭhāṃ tapasā vidyayā vā || tanme pṛṣṭaḥ śaṃsa sarvvaṃ yathāvacchubham̐llokānyena gacchetkrameṇa

38.22

yayātiruvāca
tapaśca dānañca śamo damaśca hrīrārjavaṃ sarvvabhūtānukampā || svargasya lokasya vadanti santo dvārāṇi saptaiva mahānti puṃsām

38.23

sarvvāṇi caitā
ni yathoditāni tapaḥpradhānānyabhimarṣakeṇa || naśyanti mānena tamo'bhibhūtāḥ puṃsaḥ sadaiveti vadanti santaḥ

38.24

adhīyānaḥ paṇḍitammanyamāno yo vidyayā
hanti yaśaḥ parasya || tasyāntavantaḥ puruṣasya lokā na cāsya tadbrahmaphalaṃ dadāti

38.25

catvāri karmmāṇi bhayaṃkarāṇi bhayaṃ prayacchantyayathākṛ
tāni || pānāmagnihotramuta mānamaunaṃ mānenādhītamuta mānayajñaḥ

38.26

na mānyamāno mudamādadīta na santāpaṃ prāpnuyāccāvamānāt || santaḥ sataḥ pūja
yantīha loke nāsādhavaḥ sādhubuddhiṃ labhante

38.27

iti dadyāditi yajedityadhīyīta me śrutam || ityetānyabhayānyāhustānyavarjjryāni nityaśaḥ

38.28

yenāśrayaṃ vedayante purāṇaṃ manīṣiṇo mānase mānayuktam || tanniḥśreyastena saṃyogametya parāṃ śānti prāpnuyuḥ pretya ceha

38.28.p1

iti śrīmātsye ma hāpurāṇe somavaṃśe yayāticarite ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)