Matsya 41
Matsya 41
- Language
- Sanskrit
Contents
- 41.29 — 1 part
41.1
vasumānuvāca || || pṛcchāmyahaṃ vasumānauṣada
thiryadyasti loko divi mahyaṃ narendra || yadyantarikṣe prathito mahātmankṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmmasya manye
41.2
yayātiruvāca || || yadantarikṣaṃ pṛthivī
diśaśca yattejasā tapate bhānumāṃśca || lokāstāvanto divi saṃsthitā vai te tvāṃ bhavantaṃ pratipālayanti
41.3
vasumānuvāca || || tāṃste dadāmi
pat mā prapātaṃ ye me lokāstava te vai bhavantu || krīṇīṣvaināṃstṛṇakenāpi rājanpratigrahaste yadi samyakpraduṣṭaḥ
41.4
yayātiruvāca || || na
mithyāhaṃ vikrayaṃ vai smarāmi mayā kṛtaṃ śiśubhāve'pi rājan || kuryyāṃ na caivākṛtapūrvvamanyairvivitsamāno vasu manna sādhu
41.5
vasumānuvāca
tāṃstvaṃ lokānpratipadyasva rājanmayā dattānyadi neṣṭaḥ krayaste || nāhaṃ tānvai pratigantā narendra sarvve lokāstāvakā vai bhavantu
41.6
śiviruvāca
pṛcchāmi tvāṃ śivirauśīnaro'haṃ mamāpi lokā yadi santi tāta || yadyantarikṣe yadi vā diviśritāḥ kṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmmasya manye
41.7
yayātiru
vāca || || na tvaṃ vācā hṛdayenāpi rājanparīpsamāno bhāvamaṃsthā narendra || tenānantā divi lokāḥ sthitā vai vidyudrūpāḥ svanavanto mahāntaḥ
41.8
śiviruvāca || || tāṃstvaṃ lokānpratipadyasva rājanmayā dattānyadi neṣṭaḥ krayaste || na cāhaṃ tānpratipadya dattvā yatra tvaṃ tāta gantāsi loke
41.9
yayātiruvāca || || yathā tvamindrapratimaprabhāvaste cāpyanantā naradeva lokāḥ || tathādya loke na rame'nyadatte tasmācchibe nābhinandāmi
vācam
41.10
aṣṭaka uvāca || || na cedekaikaśo rājam̐llokānnaḥ pratinandasi || sarvve pradāya tām̐llokāngantāro narakaṃ vayam
41.11
yayātiruvāca || || yadarhāstadvadadhvaṃ vaḥ santaḥ satyādidarśinaḥ || ahantu nābhigṛhṇāmi yatkṛtaṃ na mayā purā
41.12
alipsamānasya tu
me yaduktaṃ na tattathāstīha narendrasiṃha || asya pradānasya yadeva yuktaṃ tasyaiva cānantaphalaṃ bhaviṣyam
41.13
aṣṭaka uvāca || || kasyaite
pratidṛśyante rathāḥ pañca hiraṇmayāḥ || uccaiḥ santaḥ prakāśante jvalanto'gniśikhā iva
41.14
yayātiruvāca || || bhavatāṃ mama caivaite rathā bhā
nti hiraṇmayāḥ || āruhyaiteṣu gantavyaṃ bhavadbhiśca mayā saha
41.15
aṣṭaka uvāca || || ātiṣṭhasva rathaṃ rājanvikrasva vihāyasā || vayama
pyanuyāsyāmo yadā kālo bhaviṣyati
41.16
yayātiruvāca || || sarvvairidānīṃ gantavyaṃ saha svargo jito yataḥ || eṣa vo virajāḥ panthā
dṛśyate devasaṅgamaḥ
41.17
śaunaka uvāca || || te'bhiruhya rathaṃ sarvve prayātā nṛpate nṛpāḥ || ākramanto divaṃ bhānti dharmmeṇāvṛtya rodasī
41.18
aṣṭaka uvāca || || ahaṃ manye pūrvvameko'bhigantā sakhā cendraḥ sarvvathā me mahātmā || kasmādevaṃ śivirauśīnaro'yameko'tyayātsarvvavege
na vāhān
41.19
yayātiruvāca || || adadāddevayānāya yāvadvittamaninditaḥ || uśīnarasya putro'yaṃ tasmācchreṣṭho hi vaḥ śibiḥ
41.20
dānaṃ śaucaṃ satyamatho hyahiṃsā hrīḥ śrīstitikṣā samatā''nṛśaṃsyam || rājanyetānyatha sarvāṇi rājñi śivau sthitānyapratimeṣu buddhyā || evaṃ vṛttaṃ hīni
ṣevī bibhartti tasmācchivirabhigantā rathena
41.21
śaunaka uvāca || || athāṣṭakaḥ punarevānvapṛcchanmātāmahaṃ kautukādindrakalpam || pṛcchā
mi tvāṃ nṛpate brūhi satyaṃ kutaśca kaścāsi kathaṃ tvamāgāḥ || kṛtaṃ tvayā yaddhi na tasya karttā loke tvadanyo brāhmaṇaḥ kṣatriyo vā
41.22
yayāti
ruvāca || || yayātirasmi nahuṣasya putro pūroḥ pitā sārvabhaumastvihāsam || guhyaṃ mantraṃ mā kebhyo bravīmi mātāmaho bhavatāṃ suprakāśaḥ
41.23
sarvvāmimāṃ pṛthivīṃ nirjigāya ṛddhāṃ mahīmadadāṃ brāhmaṇebhyaḥ || medhyānaśvāñchakre śastānmurūpaॉstadā devāḥ puṇyabhājo bhavanti
41.24
adāmahaṃ
pṛthivīṃ brāhmaṇebhyaḥ pūrṇāmimāmakhilātraiḥ praśastām || gobhiḥ suvarṇaiśca dhanaiśca mukhyairaśvāḥ sanāgāḥ śataśastvarbudāni
41.25
satyena me dyauśca vasundharā
ca tathaivāgnirjvalate mānuṣeṣu || na me vṛthā vyāhṛtameva vākyaṃ satyaṃ hi santaḥ pratipūjayanti
41.26
sādhvaṣṭaka prabravīmīha satyaṃ pratarddanaṃ vasumantaṃ śi
biśca || sarve devā munayaśca lokāḥ satyena pūjyā iti me manogatam
41.27
yo naḥ svargajitaṃ sarvvaṃ yathāvṛttaṃ nivedayet || anasūyurdvijāgrebhyaḥ sa
bhajennaḥ salokatām
41.28
śaunaka uvāca || || evaṃ rājansamahātmā yayātiḥ svadauhitraistārito mitravaryeḥ || tyaktvā mahīṃ paramodārakarmā
svargaṃ gataḥ karmabhirvyāpya pṛthavīm
41.29
evaṃ sarvvaṃ vistarato yathāvadākhyātaṃ te caritaṃ nāhuṣasya || vaṃśo yasya prathitaḥ kauraveyo yasmiñjātastvaṃ
manujendrakalpaḥ
41.29.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe somavaṃśe yayāticarite dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit