Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 49

Matsya 49

Language
Sanskrit

Contents

49.1

cha || || sūta uvāca || || ajamīḍhasya
nīlinyāṃ nīlaḥ samabhavannṛpaḥ || nīlasya tapasogreṇa suśāntirudapadyata

49.2

purujānuḥ suśāntestu pṛthustu purujānutaḥ || bhadrāśvaḥ pṛthudāyādo
bhadrāśvatanayāñchṛṇu

49.3

mudgalaśca jayaścaiva rājā bṛhadiṣustathā || javīnaraśca vikrāntaḥ kapilaścaiva pañcamaḥ

49.4

pañcānāñcaiva pañcālānetā
ñjanapadānviduḥ || pañcālaṃ rakṣiṇo hyete deśānāmiti naḥ śrutam

49.7

mudgalasyāpi maudgalyāḥ kṣatropetā dvijātayaḥ || ete hyāṅgirasaḥ pakṣaṃ saṃśritāḥ
kāṇvamudgalāḥ||5||mudgalasya suto jajñe brahmiṣṭhaḥ sumahādyaśāḥ|| indrasenaḥ sutastasya vindhyāśvastasya cātmajaḥ||6||vindhyāśvānmithunaṃ jajñe menakāyāmiti
śrutiḥ|| divodāsaśca rājarṣirahalyā ca yaśasvinī

49.8

śaradvatastu dāyādamahalyā samprasūyata || śatānandamṛṣiśreṣṭhaṃ tasyāpi sumahātapāḥ

49.9

sutaḥ satyadhṛtirnāma dhanurvedasya pāragaḥ || āsītsatyadhṛteḥ śukramamoghaṃ dhārmikasya tu

49.10

skannaṃ retaḥ satyadhṛterdṛṣṭvā cāpsarasaṃ jale || || mithu
naṃ tatra sambhūtaṃ tasminsarāsi sambhṛtam

49.11

tataḥ sarasi tasmiṃstu kramamāṇaṃ mahīpatiḥ || dṛṣṭvā jagrāha kṛpayā śāntanurmṛgayāṃ gataḥ

49.12

ete śaradvataḥ putrā ākhyātā gautamā varāḥ|| ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi divodāsasya vai prajāḥ

49.13

divodāsasya dāyādo dharmiṣṭho mitrayurnṛpaḥ|| maitrā
yaṇā varaḥ so'tha maitreyastu tataḥ smṛtaḥ

49.14

ete vaṃśyā yateḥ pakṣāḥ kṣatropetāstu bhārgavāḥ || rājā caidyavaro nāma maitreyasya sutaḥ smṛtaḥ

49.15

atha caidyavarādvidvānsudāsastasya cātmajaḥ || ajamīḍhaḥ punarjātaḥ kṣīṇe vaṃśe tu somakaḥ

49.16

somakasya suto janturhaṃte tasmiñchataṃ babhau
putrāṇāmajamīḍhasya somakasya mahātmanaḥ

49.17

mahiṣī tvajamīḍhasya dhūmino putravāñchinī || putrābhāve tapastepe śataṃ varṣāṇi duśvaram

49.18

hutvāgniṃ vidhivatsamyakpavitrīkṛtabhojanā || agnihotrakrameṇaiva sā suṣvāpa mahāvratā

49.19

tasyāṃ vai dhūmavarṇāyāmajamīḍhaḥ samīyivān
ṛkṣaṃ sā janayāmāsa dhūmavarṇaṃ śatāgrajam

49.20

ṛkṣātsaṃvaraṇī jajñe kuruḥ saṃvaraṇāttataḥ || yaḥ prayāgamatikramya kurukṣetramakalpayat

49.21

kṛṣyatastu mahārājo varṣāṇi suvahūnyatha || kṛṣyamāṇastataḥ śakro bhayāttasmai varaṃ dadau

49.22

puṇyañca ramaṇīyañca kurukṣetrantu
tadbhṛtam || tasyānvavāyaḥ sumahānyasya nāmnā tu kauravāḥ

49.23

kurostu dayitāḥ putrāḥ sudhanvā jahnukha ca || parīkṣicca mahātejāḥ prajanaścāri
mardanaḥ

49.24

sudhanvanastu dāyādaḥ putro matimatāṃ varaḥ|| cyavanastasya putrastu rājā dharmārthatattvavit

49.26

cyavanasya kṛmiḥ putra ṛkṣājjajñe
mahātapāḥ|| kṛmeḥ putro mahāvīryyaḥ khyātastvindrasamo vibhuḥ||25||caidyoparicaro vīro vasurnāmāntarikṣagaḥ||caidyoparicarājjajñe girikā sapta vai sutān

49.27

mahāratho magadharāṭ viśruto yo bṛhadrathaḥ|| pratyaśravāḥ kuśaścaiva caturtho harivāhanaḥ

49.28

pañcamaśca yajuścaiva matsyaḥ kālī ca saptamī || bṛhadrathasya
dāyādaḥ kuśāgro nāma viśrutaḥ

49.29

kuśāgrasyātmajaścai va vṛṣabho nāma vīryyavān || vṛṣabhasya tu dāyādaḥ puṇyavānnāma pārthivaḥ

49.30

puṇyaḥ
puṇyavataścaiva rājā satyadhṛtistataḥ || dāyādastasya dhanuṣastasmātsarvvaśca jajñivān

49.31

sarvvasya sambhavaḥ putrastasmādrājā bṛhadrathaḥ || dve tasya
śakale jāte jarayā sandhitaśca saḥ

49.32

jarayā sandhito yasmājjarāsandhastataḥ smṛtaḥ || jetā sarvvasya kṣatrasya jarāsandho mahābalaḥ

49.33

jarāsandhasya putrastu sahadevaḥ pratāpavān || sahadevātmajaḥ śrīmāntsomavittsa mahātapāḥ

49.34

śrutaśravāstu somādrerbhāgadhāḥ parikīrttitāḥ || ja
hustvajanayatputraṃ surathaṃ nāma bhūmipam

49.35

surathasya tu dāyādo vīro rājā vidūrathaḥ || vidūrathasutaścāpi sārvvabhauma iti smṛtaḥ

49.36

sārvvabhaumājjayatseno rucirastasya cātmajaḥ|| rucirāttu tato bhaumastvaritāyustato'bhavat

49.37

akrodhanastavāyusutastasmāddevātithiḥ smṛtaḥ || devā
tithestu dāyādo dakṣa eva babhūva ha

49.38

bhīmasenastato dakṣāddilīpastasya cātmajaḥ || dilīpasya pratīpastu tasya putrāstrayaḥ smṛtāḥ

49.39

devāpiḥ śāntanuścaiva bāhīkaścaiva te trayaḥ || bāhīkasya tu dāyādāḥ sapta bāhīśvarā nṛpa || devāpistu hyapadhyātaḥ prajābhirabhavanmuniḥ

49.40

muna
ya ūcuḥ || || prajābhistu kimarthaṃ vai hyapadhyāto janeśvaraḥ || ko doṣo rājaputrasya prajābhiḥ samudāhṛtaḥ

49.41

sūta uvāca || || kilāsīdrāja
putrastu kuṣṭhī taṃ nābhyapūjayan || bhaviṣyaṃ kīrttayiṣyāmi śāntanostu nibodhata

49.42

śāntanustvabhavadrājā vidvānso vai mahābhiṣak || iñcodāharantyatra
ślokaṃ prati mahābhiṣak

49.43

yaṃ yaṃ karābhyāṃ spṛśati jīrṇaṃ rogiṇameva ca || punaryuvā ca bhavati tasmāttaṃ śāntanuṃ viduḥ

49.44

tattasya śāntanutvaṃ hi prajābhi
riha kīrttyate||tato'vṛṇuta bhāryārthaṃ śāntanurjāhnavīṃ nṛpa

49.46

tasyāṃ devavrataṃ nāma kumāraṃ janayadvibhuḥ || kālī vicitravīryyantu dāśeyī janayatsutam
45||śāntanordayitaṃ putraṃ śāntātmānamakalmaṣam || kṛṣṇadvaipāyano nāma kṣetre vaicitravīryyake

49.47

dhṛtarāṣṭrañca pāṇḍuñca vidurañcāpyajījanat || dhṛta
rāṣṭrastu gāndhāryyāṃ putrānajanayacchatam

49.48

teṣāṃ duryyodhanaḥ śreṣṭhaḥ sarvvakṣatrasya vai prabhuḥ || mādrī kuntī tathā caiva pāṇḍorbhāryye babhūvatuḥ

49.49

devadattāḥ sutāḥ pañca pāṇḍorarthe'bhijajñire || dharmmādyudhiṣṭhiro jajñe mārutācca vṛkodaraḥ

49.50

indrāddhanañjayaścaiva indratulyaparākramaḥ || nakulaṃ sahade
vañca mādryaśvibhyāmajījanat

49.51

pañcaite pāṇḍavebhyastu draupadyāṃ jajñire sutāḥ || draupadyajanayacchreṣṭhaṃ prativindhyaṃ yudhiṣṭhirāt

49.52

śruta
senaṃ bhīmasenācchrutakīrttiṃ dhanañjayāt || caturthaṃ śrutakammāṇaṃ sahadevādvājāyata

49.53

nakulācca śatānīkaṃ draupadeyāḥ prakīrttitāḥ || tebhyo'pare
pāṇḍaveyāḥ ṣaḍevānye mahārathāḥ

49.54

haiḍambo bhīmasenāttu putro jajñe ghaṭotkacaḥ || kāśī baladharādbhīmājajñe vai sarvvagaṃ sutam

49.55

suhotraṃ tanayaṃ mādrī sahadevādāsūta || kareṇumatyāṃ caidyāyāṃ niramitrastu nākuliḥ

49.56

subhadrāyāṃ rathī pārthādabhimanyurajāyata || yaudheyaṃ devakī
caiva putraṃ jajñe yudhiṣṭhirāt

49.57

abhimanyoḥ parīkṣittu putraḥ parapurañjayaḥ || janamejayaḥ parīkṣitaḥ putraḥ paramadhārmmikaḥ

49.58

brahmāṇaṃ kalpayā
māsa sa vai vājasaneyakam || sa vaiśampāyanenaiva śaptaḥ kila maharṣiṇā

49.59

na sthāsyatīha durbuddhe tavaitadvacanaṃ bhuvi || yāvatsthāsyasi tvaṃ loke
tāvadeva prapatsyati

49.60

kṣatrasya vijayaṃ jñātvā tataḥ prabhṛti sarvvaśaḥ || abhigamya sthitāścaiva nṛpañca janamejayam

49.61

tataḥ prabhṛti śāpena kṣa
triyasya tu yājinaḥ || utsannā yājino yajñe tataḥ prabhṛti sarvvaśaḥ

49.62

kṣatrasya yājinaḥ kecicchāpāttasya mahātmanaḥ || paurṇamāsena haviṣā
iṣṭvā tasminprajāpatim || sa vaiśampāyanenaiva praviśanvāritastataḥ

49.63

parīkṣitaḥ suto'sau vai pauravo janamejayaḥ || dviraśvamedhamāhṛtya mahā
vājasaneyakaḥ

49.64

pravarttayitvā taṃ sarvvamṛṣiṃ vājasaneyakam || vivāde brāhmaṇaiḥ sārddhamabhiśapto vanaṃ yayau

49.65

janamejayācchatānīkasta
smājjajñe sa vīryyavān || janamejayaḥ śatānīkaṃ putraṃ rājye'bhiṣiktavān

49.67

athāśvamedhena tataḥ śatānīkasya vīryyavān || jajñe'dhisomakṛṣṇastyaḥ
sāmprataṃ yo mahāyaśāḥ ||66||tasmiñchāsati rāṣṭrantu yuṣmābhiridamāhṛtam || durāpaṃ dīrghasatraṃ vai trīṇi varṣāṇi puṣkare || varṣadvayaṃ kurukṣetre dṛṣadvatyāṃ
dvijottamāḥ

49.68

munaya ūcuḥ || || bhaviṣyaṃ śrotumicchāmaḥ prajānāṃ lomaharṣaṇe || purā kila yadetadvai vyatītaṃ kīrttitaṃ tvayā

49.69

yeṣu vai sthāsyate kṣatramutpatsyante nṛpāśca ye || teṣāmāyuḥ pramāṇañca nāmataścaiva tānnṛpān

49.70

kṛtayugapramāṇañca tretādvāparayostathā
kaliyugapramāṇañca yugadoṣaṃ yugakṣayam

49.71

sukhaduḥkhapramāṇañca prajādoṣaṃ yugasya tu || etatsarvvaṃ prasaṃkhyāya pṛcchatāṃ brūhi naḥ prabho

49.72

sūta uvāca || || yathā me kīrttitaṃ pūrvvaṃ vyāsenākliṣṭakarmmaṇā || bhāvyaṃ kaliyugañcaiva tathā manvantarāṇi ca

49.73

anāgatāni
sarvvāṇi bruvato me nibodhata || ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi bhaviṣyā ye nṛpāstathā

49.74

aiḍekṣvākānvaye caiva paurave cānvaye tathā || yeṣu saṃsthā
syate tacca aiḍekṣvākukulaṃ śubham || tānsarvvānkīrttayiṣyāmi bhaviṣye kathitānnṛpān

49.75

tebhyo'pare'pi ye tvanye hyutpatsyante nṛpāḥ punaḥ
kṣatrāḥ pāraśavāḥ śūdrāstathānye ye bahiścarāḥ

49.76

aṃdhāḥ śakāḥ puliṃdāśca cūlikā yavanāstathā || kaivarttābhīraśabarā ye cānye mlecchasaṃbhavāḥ
paryyāyataḥ pravakṣyāmi nāmataścaiva tānnṛpān

49.77

adhisomakṛṣṇaścaiteṣāṃ prathamaṃ varttate nṛpaḥ || tasyānyavāye vakṣyāmi bhaviṣye kathitānnṛpān

49.79

adhisomakṛṣṇaputrastu vivakṣurbhavitā nṛpaḥ ||gaṅgāyā tu hṛte tasminnagare nāgasāhvaye ||78||tyaktvā vivakṣurnagaraṃ kauśāmbyāntu nivatsyati
bhaviṣyāṣṭau sutāstasya mahābalaparākramāḥ

49.80

bhūrijyeṣṭhaḥ sutastasya tasya citrarathaḥ smṛtaḥ|| śucidravaścitrarathādṛṣṇimāṃśca śucidravāt

49.81

vṛṣṇimataḥ suṣeṇaśca bhaviṣyati śucirnṛpaḥ || tasmātsuṣeṇādbhavitā sunītho nāma pārthivaḥ

49.82

nṛpātsunīthādbhavitā nṛcakṣuḥ sumahādyaśāḥ
nṛcakṣuṣastu dāyādo bhavitā vai sukhībalaḥ

49.83

sukhībalasutaścāpi bhāvī rājā pariṣṇavaḥ || pariṣṇavasutaścāpi bhavitā sutapā nṛpaḥ

49.84

medhāvī tasya dāyādo bhaviṣyati na saṃśayaḥ || medhāvinaḥ sutaścāpi bhaviṣyati purañjayaḥ

49.85

ūrvī bhāvyaḥ sutastasya tigmātmā tasya cātmajaḥ
tigmādbṛhadratho bhāvyo vasudāmā bṛhadrathāt

49.86

vasudāmnaḥ śatānīko bhaviṣyodayanastataḥ || bhaviṣyate codaśanādvīro rājā vahīnaraḥ

49.87

vahī
narātmajaścaiva daṇḍapāṇirbhaviṣyati || daṇḍapāṇe rniramitro niramitrāttu kṣemakaḥ

49.88

atrānuvaṃśaśloko'yaṃ gīto vipraiḥ purātanaiḥ || brahmakṣatrasya
yo yonirvaṃśo devarṣisatkṛtaḥ || kṣemakaṃ prāpya rājānaṃ saṃsthāsyati kalau yuge

49.89

ityeṣa pauravo vaṃśo yathāvadiha kīrtitaḥ || dhīmataḥ
pāṇḍuputrasya cārjunasya mahātmanaḥ

49.89.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe somavaṃśe pūruvaṃśā nukīrttanaṃ nāma pañcāśattamo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)