Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 50

Matsya 50

Language
Sanskrit

Contents

50.1

cha
ṛṣaya ūcuḥ || || ye pūjyāḥ syurdvijātīnāmagnayaḥ sūta sarvvadā || tānidānīṃ samācakṣva tadvaṃśañcānupūrvvaśaḥ

50.2

sūta uvāca || || yo'
sāvagnirabhimānī smṛtaḥ svāyambhuve'ntare || brahmaṇo mānasaḥ putrastasmātsvāhā vyajījanat

50.3

pāvakaṃ pavamānañca śuciragniśca yaḥ smṛtaḥ || nirmma
thyaḥ pavamāno'gnirvidyutaḥ pāvakātmajaḥ

50.4

śuciragniḥ smṛtaḥ sauraḥ sthāvarāścaiva te smṛtāḥ || pavamānātmajo hyagnirhavyavāhaḥ sa ucyate

50.5

pāvakiḥ saharakṣastu havyavāhamūkhaḥ śuciḥ || devānāṃ havyavāho'gniḥ prathamo brahmaṇaḥ sutaḥ

50.6

saharakṣaḥ surāṇāntu trayāṇāṃ te trayo'gnayaḥ || eteṣāṃ
putrapautrāśca catvāriṃśattathaiva ca

50.7

pravakṣye nāmatastānva pravibhāgena tānpṛthak || pāvano laukiko hyagniḥ prathamo brahmaṇaśca yaḥ

50.8

brahmoda
nāgnisrastatputro bharato nāma viśrutaḥ || vaiśvānaro havyavāho vahnvahvayaṃ sabhāra saḥ

50.9

sa mṛto'tharvvaṇaḥ putro mathitaḥ puṣkarodadhiḥ || yo'tharvā lauki
ko hyagnirdīkṣitāgniḥ sa ucyate

50.10

bhṛgoḥ prajāyatārthārvā hyaṅgiraḥśatharvaṇaḥ smṛtaḥ || tasya hyalaukiko hyagnirdīkṣitāgniḥ sa vai smṛtaḥ

50.11

atha
yaḥ pavamānastu nirmanthyo'gniḥ sa ucyate || sa ca vai gārhapatyo'gniḥ prathamo brahmaṇaḥ smṛtaḥ

50.12

tataḥ sabhyāvasathyau ca saṃśatyāstau sutāvubhau
tataḥ ṣoḍaśa nadyastu cakame havyavāhanaḥ || yaḥ khalvāhavanīyo'gnirabhimānī dvijaiḥ smṛtaḥ

50.13

kāverīṃ kṛṣṇaveṇīñca narmmadāṃ yamunāṃ tathā || godā
varīṃ vitastāñca candrabhāgāmiśarāvatīm

50.14

vipāśāṃ kauśikīñcaiva śatadruṃ sarayūṃ tathā || sītāṃ manasvinīñcaiva hadinīṃ pāvanāṃ tathā

50.15

tāsu
ṣoḍaśadhātmānaṃ pravibhajya pṛthak pṛthak || tadā tu viharaṃstāsu dhiṣṇyecchaḥ sa babhūva ha

50.16

svābhidhānasthitā dhiṣṇyāstāsūtapatrāśca dhiṣṇavaḥ||dhiṣṇyeṣu
jajñire yasmāttataste dhiṣṇavaḥ smṛtāḥ

50.17

ityete vai nadīputrā dhiṣṇyeṣu pratipedire || teṣāṃ viharaṇīyā ye upastheyāśca tānchṛṇu || vibhuḥ
pravāhaṇo'gnīdhrastatrasthā dhiṣṇavo'pare

50.18

viharanti yathāsthānaṃ puṇyāhe samupakrame || anirddeśyānivācyāṇāmagnīnāṃ śṛṇuta kramam

50.19

vā
savo'gniḥ kṛśānuryo dvitīyottaravedikaḥ || samrāḍagnisuto hyaṣṭāvupatiṣṭhanti tāndvijāḥ

50.20

parjjanyaḥ pavamānastu dvitīyaḥ so'nudṛśyate || pāva
koṣṇaḥ samṛhyastu vottare so'gnirucyate

50.21

havyasūdo hyasaṃmṛjyaḥ śāmitraḥ sa vibhāvyate || śatadhāmā sudhājyotī raudraiścaryyaḥ sa ucyate

50.22

brahmajyotirvvasudhāmā brahmasthānīya ucyate || ajaikapāḍupastheyaḥ sa vai śālāmukho yataḥ

50.23

anirddeśyo hyahirbudhnyo bahirante tu dakṣiṇau || putrā hyete
tu sarvvasya upastheyā dvijaiḥ smṛtāḥ

50.24

tato viharaṇīyāṃstu vakṣyāmyaṣṭau tu tānsutān || hotriyasya suto hyagnirbarhiṣo havyavāhanaḥ

50.25

pra
śaṃsyo'gniḥ pracetāstu dvitīyaḥ saṃsahāyakaḥ || suto hyagnerviṃśavedā brāhmaṇācchaṃsirucyate

50.26

apāṃ yoniḥ smṛtaḥ svāmbhaḥ seturnāma vibhāvyate
dhiṣṇya āharaṇā hyete somenejyanta vai dvijaiḥ

50.27

tato yaḥ pāvako nāmnā yaḥ sadbhiryoga ucyate || agniḥ so'vabhṛthe jñeyo varuṇena sahejyate

50.28

hṛdayasya suto hyagnerjaṭhare'sau nṛṇāṃ pacan || manyumāñjaṭharaścāgnirvidvāgniḥ satataṃ smṛtaḥ

50.29

parasparotthito hyagnirbhūtānīha vibhurdahan || agne
rmanyumataḥ putro ghoraḥ saṃvarttakaḥ smṛtaḥ

50.30

pibannapaḥ sa vasati samudre vaḍavāmukhe || samudravāsinaḥ putraḥ saharakṣo vibhāvyate

50.31

saharakṣastu
vai kāmāngṛhe sa vasate nṛṇām || kravyādagniḥ sutastasya puruṣānyo'tti vai mṛtān

50.32

ityete pāvakasyāgnerdvijaiḥ putrāḥ prakīrttitāḥ || tataḥ sutāstu
sauvīryyādvandhavvairasurairhatāḥ

50.33

mathito yastvaraṇyāntu so'gnirāpa samindhanam || āyurnāmnā tu bhagavānpaśau yastu praṇīyate

50.34

āyuṣo
mahimānputro dahanastu tataḥ sutaḥ || pākayajñeṣvabhīmānī hutaṃ havyaṃ bhunakti yaḥ

50.35

sarvvasmāddevalokācca havyaṃ kavyaṃ bhunakti yaḥ || putro'sya sa
hito hyagniradbhutaḥ sa mahāyaśāḥ

50.36

prāyaścitteṣvabhīmānī hutaṃ havyaṃ bhunaktiḥ yaḥ || adbhutasya suto vīro devāṃśstu mahānsmṛtaḥ

50.37

vivi
dhāgnistatastasya tasya putro mahākaviḥ || vividhāgnisutādarkādagnayo'ṣṭau sutāḥ smṛtāḥ

50.38

kāmyāsviṣṭiṣvabhīmānī rakṣohāyatikṛcca yaḥ || sura
bhirvvasumānnādo haryyaśvaścaiva rukmavān

50.39

pravargyaḥ kṣemavāṃścaiva ityaṣṭau ca prakīrttitāḥ || śucyagrestu prajā hyeṣā agrayaśca caturdaśa

50.40

ityete
hyagnayaḥ proktāḥ praṇītā ye hi cādhvare || samatīte tu sarge ye yāmaiḥ saha surottamaiḥ

50.41

svāyambhuve'ntare pūrvvamagrayaste'bhimāninaḥ || ete viharaṇīyeṣu
cetanācetaneṣviha

50.42

sthānābhimānino'gnīdhrāḥ prāgāsanhavyavāhanāḥ || kāmyanaimittikādyāste ye te karmmasvavasthitāḥ

50.43

pūrvvaṃ manva
ntare'tīte śukrairyyāmaiśca taiḥ saha || ete devagaṇaiḥ sārddhaṃ prathamasyāntare manoḥ

50.44

ityetā yonayo hyuktāḥ sthānākhyā jātavedasām || svārociṣādiṣu
jñeyāḥ savarṇānteṣu saptasu

50.45

tairevantu prasaṃkhyātaṃ sāmpratānāgateṣviha || manvantareṣu sarvveṣu lakṣaṇaṃ jātavedasām

50.46

manvantareṣu sarvveṣu
nānārūpaprayojanaiḥ || varttante varttamānaiśca yāmairdevaiḥ sahāgnayaḥ

50.47

anāgataiḥ suraiḥ sārddhaṃ vatsyanto nāgatāstvatha || ityeṣa pracayo'gnīnāṃ mayā prokto
yathākramam || vistareṇānupūrvyā ca kimanyacchrotumicchatha

50.47.p1

iti śrīmatsye mahāpurāṇe'gnivaṃśo nāmaikapañcāśo'dhyāyaḥ

Linked texts (3)