Matsya 50
Matsya 50
- Language
- Sanskrit
Contents
- 50.47 — 1 part
50.1
cha
ṛṣaya ūcuḥ || || ye pūjyāḥ syurdvijātīnāmagnayaḥ sūta sarvvadā || tānidānīṃ samācakṣva tadvaṃśañcānupūrvvaśaḥ
50.2
sūta uvāca || || yo'
sāvagnirabhimānī smṛtaḥ svāyambhuve'ntare || brahmaṇo mānasaḥ putrastasmātsvāhā vyajījanat
50.3
pāvakaṃ pavamānañca śuciragniśca yaḥ smṛtaḥ || nirmma
thyaḥ pavamāno'gnirvidyutaḥ pāvakātmajaḥ
50.4
śuciragniḥ smṛtaḥ sauraḥ sthāvarāścaiva te smṛtāḥ || pavamānātmajo hyagnirhavyavāhaḥ sa ucyate
50.5
pāvakiḥ saharakṣastu havyavāhamūkhaḥ śuciḥ || devānāṃ havyavāho'gniḥ prathamo brahmaṇaḥ sutaḥ
50.6
saharakṣaḥ surāṇāntu trayāṇāṃ te trayo'gnayaḥ || eteṣāṃ
putrapautrāśca catvāriṃśattathaiva ca
50.7
pravakṣye nāmatastānva pravibhāgena tānpṛthak || pāvano laukiko hyagniḥ prathamo brahmaṇaśca yaḥ
50.8
brahmoda
nāgnisrastatputro bharato nāma viśrutaḥ || vaiśvānaro havyavāho vahnvahvayaṃ sabhāra saḥ
50.9
sa mṛto'tharvvaṇaḥ putro mathitaḥ puṣkarodadhiḥ || yo'tharvā lauki
ko hyagnirdīkṣitāgniḥ sa ucyate
50.10
bhṛgoḥ prajāyatārthārvā hyaṅgiraḥśatharvaṇaḥ smṛtaḥ || tasya hyalaukiko hyagnirdīkṣitāgniḥ sa vai smṛtaḥ
50.11
atha
yaḥ pavamānastu nirmanthyo'gniḥ sa ucyate || sa ca vai gārhapatyo'gniḥ prathamo brahmaṇaḥ smṛtaḥ
50.12
tataḥ sabhyāvasathyau ca saṃśatyāstau sutāvubhau
tataḥ ṣoḍaśa nadyastu cakame havyavāhanaḥ || yaḥ khalvāhavanīyo'gnirabhimānī dvijaiḥ smṛtaḥ
50.13
kāverīṃ kṛṣṇaveṇīñca narmmadāṃ yamunāṃ tathā || godā
varīṃ vitastāñca candrabhāgāmiśarāvatīm
50.14
vipāśāṃ kauśikīñcaiva śatadruṃ sarayūṃ tathā || sītāṃ manasvinīñcaiva hadinīṃ pāvanāṃ tathā
50.15
tāsu
ṣoḍaśadhātmānaṃ pravibhajya pṛthak pṛthak || tadā tu viharaṃstāsu dhiṣṇyecchaḥ sa babhūva ha
50.16
svābhidhānasthitā dhiṣṇyāstāsūtapatrāśca dhiṣṇavaḥ||dhiṣṇyeṣu
jajñire yasmāttataste dhiṣṇavaḥ smṛtāḥ
50.17
ityete vai nadīputrā dhiṣṇyeṣu pratipedire || teṣāṃ viharaṇīyā ye upastheyāśca tānchṛṇu || vibhuḥ
pravāhaṇo'gnīdhrastatrasthā dhiṣṇavo'pare
50.18
viharanti yathāsthānaṃ puṇyāhe samupakrame || anirddeśyānivācyāṇāmagnīnāṃ śṛṇuta kramam
50.19
vā
savo'gniḥ kṛśānuryo dvitīyottaravedikaḥ || samrāḍagnisuto hyaṣṭāvupatiṣṭhanti tāndvijāḥ
50.20
parjjanyaḥ pavamānastu dvitīyaḥ so'nudṛśyate || pāva
koṣṇaḥ samṛhyastu vottare so'gnirucyate
50.21
havyasūdo hyasaṃmṛjyaḥ śāmitraḥ sa vibhāvyate || śatadhāmā sudhājyotī raudraiścaryyaḥ sa ucyate
50.22
brahmajyotirvvasudhāmā brahmasthānīya ucyate || ajaikapāḍupastheyaḥ sa vai śālāmukho yataḥ
50.23
anirddeśyo hyahirbudhnyo bahirante tu dakṣiṇau || putrā hyete
tu sarvvasya upastheyā dvijaiḥ smṛtāḥ
50.24
tato viharaṇīyāṃstu vakṣyāmyaṣṭau tu tānsutān || hotriyasya suto hyagnirbarhiṣo havyavāhanaḥ
50.25
pra
śaṃsyo'gniḥ pracetāstu dvitīyaḥ saṃsahāyakaḥ || suto hyagnerviṃśavedā brāhmaṇācchaṃsirucyate
50.26
apāṃ yoniḥ smṛtaḥ svāmbhaḥ seturnāma vibhāvyate
dhiṣṇya āharaṇā hyete somenejyanta vai dvijaiḥ
50.27
tato yaḥ pāvako nāmnā yaḥ sadbhiryoga ucyate || agniḥ so'vabhṛthe jñeyo varuṇena sahejyate
50.28
hṛdayasya suto hyagnerjaṭhare'sau nṛṇāṃ pacan || manyumāñjaṭharaścāgnirvidvāgniḥ satataṃ smṛtaḥ
50.29
parasparotthito hyagnirbhūtānīha vibhurdahan || agne
rmanyumataḥ putro ghoraḥ saṃvarttakaḥ smṛtaḥ
50.30
pibannapaḥ sa vasati samudre vaḍavāmukhe || samudravāsinaḥ putraḥ saharakṣo vibhāvyate
50.31
saharakṣastu
vai kāmāngṛhe sa vasate nṛṇām || kravyādagniḥ sutastasya puruṣānyo'tti vai mṛtān
50.32
ityete pāvakasyāgnerdvijaiḥ putrāḥ prakīrttitāḥ || tataḥ sutāstu
sauvīryyādvandhavvairasurairhatāḥ
50.33
mathito yastvaraṇyāntu so'gnirāpa samindhanam || āyurnāmnā tu bhagavānpaśau yastu praṇīyate
50.34
āyuṣo
mahimānputro dahanastu tataḥ sutaḥ || pākayajñeṣvabhīmānī hutaṃ havyaṃ bhunakti yaḥ
50.35
sarvvasmāddevalokācca havyaṃ kavyaṃ bhunakti yaḥ || putro'sya sa
hito hyagniradbhutaḥ sa mahāyaśāḥ
50.36
prāyaścitteṣvabhīmānī hutaṃ havyaṃ bhunaktiḥ yaḥ || adbhutasya suto vīro devāṃśstu mahānsmṛtaḥ
50.37
vivi
dhāgnistatastasya tasya putro mahākaviḥ || vividhāgnisutādarkādagnayo'ṣṭau sutāḥ smṛtāḥ
50.38
kāmyāsviṣṭiṣvabhīmānī rakṣohāyatikṛcca yaḥ || sura
bhirvvasumānnādo haryyaśvaścaiva rukmavān
50.39
pravargyaḥ kṣemavāṃścaiva ityaṣṭau ca prakīrttitāḥ || śucyagrestu prajā hyeṣā agrayaśca caturdaśa
50.40
ityete
hyagnayaḥ proktāḥ praṇītā ye hi cādhvare || samatīte tu sarge ye yāmaiḥ saha surottamaiḥ
50.41
svāyambhuve'ntare pūrvvamagrayaste'bhimāninaḥ || ete viharaṇīyeṣu
cetanācetaneṣviha
50.42
sthānābhimānino'gnīdhrāḥ prāgāsanhavyavāhanāḥ || kāmyanaimittikādyāste ye te karmmasvavasthitāḥ
50.43
pūrvvaṃ manva
ntare'tīte śukrairyyāmaiśca taiḥ saha || ete devagaṇaiḥ sārddhaṃ prathamasyāntare manoḥ
50.44
ityetā yonayo hyuktāḥ sthānākhyā jātavedasām || svārociṣādiṣu
jñeyāḥ savarṇānteṣu saptasu
50.45
tairevantu prasaṃkhyātaṃ sāmpratānāgateṣviha || manvantareṣu sarvveṣu lakṣaṇaṃ jātavedasām
50.46
manvantareṣu sarvveṣu
nānārūpaprayojanaiḥ || varttante varttamānaiśca yāmairdevaiḥ sahāgnayaḥ
50.47
anāgataiḥ suraiḥ sārddhaṃ vatsyanto nāgatāstvatha || ityeṣa pracayo'gnīnāṃ mayā prokto
yathākramam || vistareṇānupūrvyā ca kimanyacchrotumicchatha
50.47.p1
iti śrīmatsye mahāpurāṇe'gnivaṃśo nāmaikapañcāśo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Prakriyāpāda — Sanskrit