Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 60

Matsya 60

Language
Sanskrit

Contents

60.1

cha || || nārada uvāca || || bhūrloko'tha bhuvarlokaḥ svarloko'tha maharjanaḥ || tapaḥ satyañca saptaite devalokāḥ prakīrttitāḥ

60.2

paryāyeṇa tu sarvveṣāmadhipatyaṃ kathaṃ bhavet || iha loke śubhaṃ rūpamāyuḥ saubhāgyameva ca || lakṣmīśca vipulā nātha kathaṃ syāt purasūdana

60.3

maheśvara uvāca || || purā hutāśanaḥ sārddhaṃ mārutena mahītale || ādiṣṭaḥ puruhūtena vināśāya suradviṣām

60.4

nirdagdheṣu tatastena dānaveṣu
sahasraśaḥ || tārakaḥ kamalākṣaśca kāladaṃṣṭraḥ parāvasuḥ || virocanaśca saṃgrāmādapalāyaṃstapodhana

60.5

ambhaḥ sāmudramāviśya sanniveśamakurvvata
aśakyā iti te'pyagnimārutābhyāmupekṣitāḥ

60.6

tataḥ prabhṛti te devān manuṣyān saha jaṅgamān || saṃpīḍya ca munīn sarvvān praviśanti punarja
lam

60.7

evaṃ varṣasahasrāṇi vīrāḥ pañca ca sapta ca || jaladurgabalādbrahman pīḍayanti jagattrayam

60.8

tataḥ paramatho vahnimārutāvamarādhipaḥ
ādideśa cirādambunidhireṣa viśoṣyatām

60.9

yasmādasmadviṣāmeṣa śaraṇaṃ varuṇālayaḥ || tasmādbhavadbhyāmadyaiva kṣayameṣa praṇīyatām

60.10

tāvūcatustataḥ śakramubhau śambarasūdanam || adharmma eṣa devendra sāgarasya vināśanam

60.11

yasmājjīvanikāyasya mahataḥ saṃśayo bhavet
tasmānna pāpamadyāvāṃ karavāvaḥ purandara

60.12

asya yojanamātre'pi jīvakoṭiśatāni ca || nivasanti suraśreṣṭha sa kathaṃ nāśamarhati

60.13

evamu
ktaḥ surendrastu kopātsaṃraktalocanaḥ || uvācedaṃ vaco roṣātrirdahanniva pāvakam

60.14

na dharmmādharmmasaṃyogaṃ prāpnuvantyamarāḥ kvacit || bhavatastu viśe
ṣeṇa māhātmyañcādhitiṣṭhati

60.15

madājñāsaṅghanaṃ yasmānmārutena samaṃ tvayā || munivratamahiṃsādi parigṛhya tvayā kṛtam || dharmmārthaśāstrarahitaṃ śatruṃ
prati vibhāvaso

60.16

tasmādekena vapuṣā munirūpeṇa mānuṣe || mārutena samaṃ loke tava janma bhaviṣyati

60.17

yadā ca mānuṣatve'pi tvayāga
styena śoṣitaḥ || bhaviṣyatyudadhirvahne tadā devatvamāpsyasi

60.18

itīndraśāpātpatitau tatkṣaṇāttau mahītale || avāptāvekadehena kumbhājanma tapo
dhana

60.19

mitrāvaruṇayorvīryyādvāsiṣṭhasyānujo'bhavat || agastya ityugratapāḥ sambabhūva punarmuniḥ

60.20

nārada uvāca || || sambhūtaḥ sa
kathaṃ bhrātā vasiṣṭhasyābhavanmuniḥ || kathañca mitrāvaruṇau pitarāvasya tau smṛtau || janma kumbhādagastyasya kathaṃ syātpurasūdana

60.21

īśvara
uvāca || || purā purāṇapuruṣaḥ kadācidgandhamādane || bhūtvā dharmmasuto viṣṇuścacāra vipulaṃ tapaḥ

60.22

tapasā tasya bhītena vighnārthaṃ preṣitāvubhau
śakreṇa mādhavānaṅgāvapsarogaṇasaṃyutau

60.23

tadā tadgītavādyena nāṅgarāgādinā hariḥ || na kāmamādhavābhyāñca viṣayānprati cukṣubhe

60.24

tadā
kāmamadhustrīṇāṃ viṣādamagamadgaṇaḥ || saṅghobhāya tatasteṣāṃ svorudeśānnarāyajaḥ || nārīmutpādayāmāsa trailokyajanamohinīm

60.25

saṃkṣubdhāstu tayā
devāstau tu devavarāvubhau || apsarobhiḥ samakṣaṃ hi devānāmabravīddhariḥ

60.26

apsarā iti sāmānyā devānāmabravīddhariḥ || urvvaśīti ca nāmneyaṃ loke
khyātiṃ gamiṣyati

60.27

tataḥ kāmayamānena mitreṇāhūya sorvvaśī || uktā māṃ ramayasveti bāḍhamityabravīttu sā

60.28

gacchantī cāmbaraṃ tadvatsto
kamindīvarekṣaṇā || varuṇena dhṛtā paścāddaruṇaṃ nābhyanandata

60.29

mitreṇāhaṃ vṛtā pūrvvamadya bhāryyā na te vibho || uvāca varuṇaścittaṃ mayi sannyasya
gamyatām

60.30

gatāyāṃ bāḍhamityuktvā mitraḥ śāpamadāttadā || tasyai mānuṣaloke tvaṃ gaccha so masutātmajam

60.31

bhajasveti yato veśyādharmma
eṣa tvayā kṛtaḥ || jalakumbhe tato vīryyaṃ mitreṇa varuṇena ca || prakṣiptamatha sañjātau dvāveva munisattamau

60.32

nimirnāma saha strībhiḥ purā dyūtamadī
vyata || tatrāntare'bhyājagāma vasiṣṭho brahmasambhavaḥ

60.33

tasya pūjāmakurvvantaṃ śaśāpa sa munirnṛpam || videhastvaṃ bhavasveti tatastenāpyasau
muniḥ

60.34

anyonyaśāpācca tayorvigate iva cetasī || jagmatuḥ śāpanāśāya brahmāṇaṃ jagataḥ patim

60.35

atha brahmaṇa ādeśāllocaneṣvavasanni
miḥ || nimeṣāḥ syuśca lokānāṃ tadviśrāmāya nārada

60.36

vasiṣṭho'pyabha vattasminjalakumbhe ca pūrvvavat || tataḥ śvetaśmaśrurbāhuḥ sākṣasūtrakamaṇḍa
luḥ || agastya iti śāntātmā babhūva ṛṣisattamaḥ

60.37

malayasyaikadeśe tu vaikhānasavidhānataḥ || sabhāryyaḥ saṃvṛto vipraistapaścakre suduścaram

60.38

tataḥ kālena mahatā tārakādātipīḍitam || jagadvīkṣya sa kopena pītvānvaruṇālayam

60.39

tato'sya varadāḥ sarvve babhūvuḥ śaṅkarādayaḥ || brahmā
viṣṇuśca bhagavānvaradānāya jagmatuḥ || varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te yadabhīṣṭañca vai mune

60.40

agastya uvāca || || yāvadbrahmasahasrāṇāṃ pañcaviṃśatiko
ṭayaḥ || vaimāniko bhaviṣyāmi dakṣiṇācalavartmani

60.41

madbhimānodaye kuryyādyaḥ kaścitpūjanaṃ mama || sa saptalokādhipatiḥ paryyāyeṇa bhaviṣya
ti

60.42

īśvara uvāca || || evamastviti te'pyuktvā jagmurdevā yathāgatam || tasmādarghaḥ pradātavyo hyagastyasya sadā budhaiḥ

60.43

nārada
uvāca || || kathamarghapradānantu karttavyaṃ tasya vai vibho || vidhānaṃ yadagastyasya pūjane tadvadasva me

60.44

īśvara uvāca || || pratyūṣasamaye vidvā
nkuryyādastyodaye niśi || snānaṃ śuklatilaistadvacchuklamālyāmbaro gṛhī

60.45

sthāpayedrvraṇaṃ kumbhaṃ mālyavastravibhūṣitam || pañcaratnasamāyuktaṃ ghṛtapā
trasamanvitam

60.46

aṅguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ tathaiva sauvarṇamevāyatabāhudaṇḍam || caturmukhaṃ kumbhamukhe nidhāya dhānyāni saptāmbarasaṃyutāni

60.47

sakām̐
syapātrākṣataśuktiyuktaṃ mantreṇa dadyādvijapuṅgavāya || utkṣipya lambodaradīrghabāhumananyacetā yamadiṅmukhaḥ san

60.48

śvetāñca dadyādyadi śaktirasti
raupyaiḥ khurairhemamukhīṃ savatsām || dhenuṃ naraḥ kṣīravatīṃ praṇamya savatsaghaṇṭābharaṇāṃ dvijāya

60.49

āsaptarātrodyametadasya dātavyametatsakalaṃ nareṇa
yāvatsaptāḥ saptadaśāthavā syurathorddhamapyatra vadanti kecit

60.50

kāśapuṣpapratīkāśa agnimārutasambhava || mitrāvaruṇayoḥ putra kumbhayone
namo'stu te || pratyandantu phalairyogamevaṃ kurvanna sīdati

60.51

homaṃ kṛtvā tataḥ paścādarjayenmānavaḥ phalam || anena vidhinā yastu pumānarghyaṃ
nivedayet

60.53

imaṃ lokaṃ sa cāpnoti rūpārogyasamanvitaḥ || dvitīyena bhuvarlokaṃ svarlokañca tataḥ param ||52||saptaiva lokānāpnoti saptārghyānyaḥ
prayacchati || yāvadāyūśva yaḥ kuryyātparaṃ brahmādhigacchati

60.54

iha paṭhati śṛṇoti vā ya etadyugalamuniprabhāvarghyasampradānam || matimapi
ca dadāti so'pi viṣṇorbhāvanagataḥ paripūjyate'maraughaiḥ

60.54.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe'gastyotpattipūjāvidhānaṃ nāmaikaṣaṣṭita mo'dhyāyaḥ

Linked texts (3)