Matsya 60
Matsya 60
- Language
- Sanskrit
Contents
- 60.54 — 1 part
60.1
cha || || nārada uvāca || || bhūrloko'tha bhuvarlokaḥ svarloko'tha maharjanaḥ || tapaḥ satyañca saptaite devalokāḥ prakīrttitāḥ
60.2
paryāyeṇa tu sarvveṣāmadhipatyaṃ kathaṃ bhavet || iha loke śubhaṃ rūpamāyuḥ saubhāgyameva ca || lakṣmīśca vipulā nātha kathaṃ syāt purasūdana
60.3
maheśvara uvāca || || purā hutāśanaḥ sārddhaṃ mārutena mahītale || ādiṣṭaḥ puruhūtena vināśāya suradviṣām
60.4
nirdagdheṣu tatastena dānaveṣu
sahasraśaḥ || tārakaḥ kamalākṣaśca kāladaṃṣṭraḥ parāvasuḥ || virocanaśca saṃgrāmādapalāyaṃstapodhana
60.5
ambhaḥ sāmudramāviśya sanniveśamakurvvata
aśakyā iti te'pyagnimārutābhyāmupekṣitāḥ
60.6
tataḥ prabhṛti te devān manuṣyān saha jaṅgamān || saṃpīḍya ca munīn sarvvān praviśanti punarja
lam
60.7
evaṃ varṣasahasrāṇi vīrāḥ pañca ca sapta ca || jaladurgabalādbrahman pīḍayanti jagattrayam
60.8
tataḥ paramatho vahnimārutāvamarādhipaḥ
ādideśa cirādambunidhireṣa viśoṣyatām
60.9
yasmādasmadviṣāmeṣa śaraṇaṃ varuṇālayaḥ || tasmādbhavadbhyāmadyaiva kṣayameṣa praṇīyatām
60.10
tāvūcatustataḥ śakramubhau śambarasūdanam || adharmma eṣa devendra sāgarasya vināśanam
60.11
yasmājjīvanikāyasya mahataḥ saṃśayo bhavet
tasmānna pāpamadyāvāṃ karavāvaḥ purandara
60.12
asya yojanamātre'pi jīvakoṭiśatāni ca || nivasanti suraśreṣṭha sa kathaṃ nāśamarhati
60.13
evamu
ktaḥ surendrastu kopātsaṃraktalocanaḥ || uvācedaṃ vaco roṣātrirdahanniva pāvakam
60.14
na dharmmādharmmasaṃyogaṃ prāpnuvantyamarāḥ kvacit || bhavatastu viśe
ṣeṇa māhātmyañcādhitiṣṭhati
60.15
madājñāsaṅghanaṃ yasmānmārutena samaṃ tvayā || munivratamahiṃsādi parigṛhya tvayā kṛtam || dharmmārthaśāstrarahitaṃ śatruṃ
prati vibhāvaso
60.16
tasmādekena vapuṣā munirūpeṇa mānuṣe || mārutena samaṃ loke tava janma bhaviṣyati
60.17
yadā ca mānuṣatve'pi tvayāga
styena śoṣitaḥ || bhaviṣyatyudadhirvahne tadā devatvamāpsyasi
60.18
itīndraśāpātpatitau tatkṣaṇāttau mahītale || avāptāvekadehena kumbhājanma tapo
dhana
60.19
mitrāvaruṇayorvīryyādvāsiṣṭhasyānujo'bhavat || agastya ityugratapāḥ sambabhūva punarmuniḥ
60.20
nārada uvāca || || sambhūtaḥ sa
kathaṃ bhrātā vasiṣṭhasyābhavanmuniḥ || kathañca mitrāvaruṇau pitarāvasya tau smṛtau || janma kumbhādagastyasya kathaṃ syātpurasūdana
60.21
īśvara
uvāca || || purā purāṇapuruṣaḥ kadācidgandhamādane || bhūtvā dharmmasuto viṣṇuścacāra vipulaṃ tapaḥ
60.22
tapasā tasya bhītena vighnārthaṃ preṣitāvubhau
śakreṇa mādhavānaṅgāvapsarogaṇasaṃyutau
60.23
tadā tadgītavādyena nāṅgarāgādinā hariḥ || na kāmamādhavābhyāñca viṣayānprati cukṣubhe
60.24
tadā
kāmamadhustrīṇāṃ viṣādamagamadgaṇaḥ || saṅghobhāya tatasteṣāṃ svorudeśānnarāyajaḥ || nārīmutpādayāmāsa trailokyajanamohinīm
60.25
saṃkṣubdhāstu tayā
devāstau tu devavarāvubhau || apsarobhiḥ samakṣaṃ hi devānāmabravīddhariḥ
60.26
apsarā iti sāmānyā devānāmabravīddhariḥ || urvvaśīti ca nāmneyaṃ loke
khyātiṃ gamiṣyati
60.27
tataḥ kāmayamānena mitreṇāhūya sorvvaśī || uktā māṃ ramayasveti bāḍhamityabravīttu sā
60.28
gacchantī cāmbaraṃ tadvatsto
kamindīvarekṣaṇā || varuṇena dhṛtā paścāddaruṇaṃ nābhyanandata
60.29
mitreṇāhaṃ vṛtā pūrvvamadya bhāryyā na te vibho || uvāca varuṇaścittaṃ mayi sannyasya
gamyatām
60.30
gatāyāṃ bāḍhamityuktvā mitraḥ śāpamadāttadā || tasyai mānuṣaloke tvaṃ gaccha so masutātmajam
60.31
bhajasveti yato veśyādharmma
eṣa tvayā kṛtaḥ || jalakumbhe tato vīryyaṃ mitreṇa varuṇena ca || prakṣiptamatha sañjātau dvāveva munisattamau
60.32
nimirnāma saha strībhiḥ purā dyūtamadī
vyata || tatrāntare'bhyājagāma vasiṣṭho brahmasambhavaḥ
60.33
tasya pūjāmakurvvantaṃ śaśāpa sa munirnṛpam || videhastvaṃ bhavasveti tatastenāpyasau
muniḥ
60.34
anyonyaśāpācca tayorvigate iva cetasī || jagmatuḥ śāpanāśāya brahmāṇaṃ jagataḥ patim
60.35
atha brahmaṇa ādeśāllocaneṣvavasanni
miḥ || nimeṣāḥ syuśca lokānāṃ tadviśrāmāya nārada
60.36
vasiṣṭho'pyabha vattasminjalakumbhe ca pūrvvavat || tataḥ śvetaśmaśrurbāhuḥ sākṣasūtrakamaṇḍa
luḥ || agastya iti śāntātmā babhūva ṛṣisattamaḥ
60.37
malayasyaikadeśe tu vaikhānasavidhānataḥ || sabhāryyaḥ saṃvṛto vipraistapaścakre suduścaram
60.38
tataḥ kālena mahatā tārakādātipīḍitam || jagadvīkṣya sa kopena pītvānvaruṇālayam
60.39
tato'sya varadāḥ sarvve babhūvuḥ śaṅkarādayaḥ || brahmā
viṣṇuśca bhagavānvaradānāya jagmatuḥ || varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te yadabhīṣṭañca vai mune
60.40
agastya uvāca || || yāvadbrahmasahasrāṇāṃ pañcaviṃśatiko
ṭayaḥ || vaimāniko bhaviṣyāmi dakṣiṇācalavartmani
60.41
madbhimānodaye kuryyādyaḥ kaścitpūjanaṃ mama || sa saptalokādhipatiḥ paryyāyeṇa bhaviṣya
ti
60.42
īśvara uvāca || || evamastviti te'pyuktvā jagmurdevā yathāgatam || tasmādarghaḥ pradātavyo hyagastyasya sadā budhaiḥ
60.43
nārada
uvāca || || kathamarghapradānantu karttavyaṃ tasya vai vibho || vidhānaṃ yadagastyasya pūjane tadvadasva me
60.44
īśvara uvāca || || pratyūṣasamaye vidvā
nkuryyādastyodaye niśi || snānaṃ śuklatilaistadvacchuklamālyāmbaro gṛhī
60.45
sthāpayedrvraṇaṃ kumbhaṃ mālyavastravibhūṣitam || pañcaratnasamāyuktaṃ ghṛtapā
trasamanvitam
60.46
aṅguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ tathaiva sauvarṇamevāyatabāhudaṇḍam || caturmukhaṃ kumbhamukhe nidhāya dhānyāni saptāmbarasaṃyutāni
60.47
sakām̐
syapātrākṣataśuktiyuktaṃ mantreṇa dadyādvijapuṅgavāya || utkṣipya lambodaradīrghabāhumananyacetā yamadiṅmukhaḥ san
60.48
śvetāñca dadyādyadi śaktirasti
raupyaiḥ khurairhemamukhīṃ savatsām || dhenuṃ naraḥ kṣīravatīṃ praṇamya savatsaghaṇṭābharaṇāṃ dvijāya
60.49
āsaptarātrodyametadasya dātavyametatsakalaṃ nareṇa
yāvatsaptāḥ saptadaśāthavā syurathorddhamapyatra vadanti kecit
60.50
kāśapuṣpapratīkāśa agnimārutasambhava || mitrāvaruṇayoḥ putra kumbhayone
namo'stu te || pratyandantu phalairyogamevaṃ kurvanna sīdati
60.51
homaṃ kṛtvā tataḥ paścādarjayenmānavaḥ phalam || anena vidhinā yastu pumānarghyaṃ
nivedayet
60.53
imaṃ lokaṃ sa cāpnoti rūpārogyasamanvitaḥ || dvitīyena bhuvarlokaṃ svarlokañca tataḥ param ||52||saptaiva lokānāpnoti saptārghyānyaḥ
prayacchati || yāvadāyūśva yaḥ kuryyātparaṃ brahmādhigacchati
60.54
iha paṭhati śṛṇoti vā ya etadyugalamuniprabhāvarghyasampradānam || matimapi
ca dadāti so'pi viṣṇorbhāvanagataḥ paripūjyate'maraughaiḥ
60.54.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe'gastyotpattipūjāvidhānaṃ nāmaikaṣaṣṭita mo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Nirṇayāmamṛta — Rāmacandra, Sanskrit