Matsya 72
Matsya 72
- Language
- Sanskrit
Contents
- 72.45 — 1 part
72.1
īśvara uvāca || || śṛṇu cānyatpravakṣye yadrūpasampadvidhāyakam || bhaviṣyati yuge tasmindvaparānte pitāmaha || pippalādasya saṃvāde
yudhiṣṭhirapuraḥsaraiḥ
72.2
vasantaṃ naimiṣāraṇye pippalādaṃ mahāmunim || abhigamya tadā cainaṃ praśnamekaṃ kariṣyati || yudhiṣṭhiro
dharmaputro dharmayuktastapodhanam
72.3
yudhiṣṭhira uvāca || || kathamārogyamaiśvaryaṃ matirdharme gatistathā || avyaṅgatā śive bhaktivai
ṣṇavo vā bhavetkatham
72.4
īśvara uvāca || || tasyottaramidaṃ brahmanpippalādasya dhīmataḥ || śṛṇuṣva yadvakṣyati vai dharmaputrāya
dhārmikaḥ
72.5
pippalāda uvāca || || sādhu pṛṣṭaṃ tvayā bhadra idānīṃ kathayāmi te || aṅgāravratamityetattasa vakṣyati mahīpateḥ
72.6
atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam || virocanasya saṃvādaṃ bhārgavasya ca dhīmataḥ
72.7
prahlādasya sutaṃ dṛṣṭvā dviraṣṭaparivatsaram || rūpeṇāpra
timaṃ kāntyā so'hasadbhṛgunandanaḥ
72.8
sādhu sādhu mahābāho virocana śivaṃ tava || tattathā hasitaṃ tasya papraccha surasūdanaḥ
72.9
brahmankimarthametatte hāsyamākasmikaṃ kṛtam || sādhu sādhviti māmevamuktavāṃstvaṃ vadasva me
72.10
tamevaṃvādinaṃ śukra uvāca vadatāṃ varaḥ || visma
yādbhūtamāhātmyāddhāsyametatkṛtaṃ mayā
72.11
purā dakṣavināśāya kupitasya tu śūlinaḥ || atha tadbhīmavaktrasya svedabindurvalāṭajaḥ
72.12
bhittvā sa saptapātālānadahatsaptasāgarān || anekavaktranayano jvalajjvalanabhīṣaṇaḥ
72.13
vīrabhadra iti khyātaḥ karapādāyutairyutaḥ
kṛtvā'sau yajñamathanaṃ punarbhūtalasambhavaḥ || trijagannirdahanbhūyaḥ śivena vinivāritaḥ
72.14
kṛtaṃ tvayā vīrabhadra dakṣayajñavināśanam || idānīmalametena
lokadāhena karmmaṇā
72.15
śāntipradātā sarveṣāṃ grahāṇāṃ prathamo bhava || prekṣiṣyante janāḥ pūjāṃ kariṣyanti varānmama
72.16
aṅgāraka iti khyātiṃ
gamiṣyasi dharātmaja || devaloke'dvitīyaśca tava rūpaṃ bhaviṣyati
72.17
ye ca tvāṃ pūjayiṣyanti caturthyāṃ tvādine narāḥ || rūpamārogyamaiśvaryaṃ
teṣvanantaṃ bhaviṣyati
72.18
evamuktastadā kṣāntimagamatkāmarūpadhṛk || sañcātastatkṣaṇādrājan grahatvamagamatpunaḥ
72.19
sa kadā
cidgavāṃstasya pūjādyadiikamuttamam || dṛṣṭavānkriyamāṇañca śūdreṇa ca vyavasthitaḥ
72.20
tena tvaṃ rūpavāñjātaḥ suraśatrukulodvaha || vividhā
ca rucirjātā yasmāttava vidūragā
72.21
virocana iti prāhustasmāttvāṃ devadānavāḥ || śūdreṇa kriyamāṇasya vratasya tava darśanāt || īdṛśīṃ
rūpasampattiṃ dṛṣṭvā vismitavānaham
72.22
sādhu sādhviti tenoktamaho māhātmyamuttamam || paśyato'pi bhavedrūpamaiśvaryaṃ kimu kurvvataḥ
72.23
yasmācca bhaktyā dharaṇīsutasya vinindyamānena gavādidānam || ālokitaṃ tena surārigarbhaṃ sambhūtireṣā tava daitya jātā
72.24
īśvara uvāca
atha tadvacanaṃ śrutvā bhārgavasya mahātmanaḥ || prahlādanandano vīraḥ punaḥ papraccha vismitaḥ
72.25
virocana uvāca || || bhagavaṃstadbrataṃ samyak
śrotumicchāmi tattvataḥ || dīyamānantu yaddānaṃ mayā dṛṣṭaṃ bhavāntare
72.26
māhātmyañca vidhiṃ tasya yathāvadvaktumarhasi || iti tadvacanaṃ śrutvā punaḥ
provāca vistarāt
72.27
śukra uvāca || || caturthyaṅgārakadine yadā bhavati dānava || mṛdā snānaṃ tadā kuryyāt pañcarāgavibhūṣitaḥ
72.28
agnimūrddhā divo mantraṃ japannāste udaṅmukhaḥ || śūdrastūṣṇīṃ smaranbhaumamāste bhogavivarjjitaḥ
72.29
tathāstamita āditye gomayenānulepayet || prāṅgaṇaṃ
puṣpamālābhirakṣatābhiḥ samantataḥ
72.30
abhyarcyībhilikhet padmaṃ kuṅkumenāṣṭapatrakam || kuṅkumasyāpyabhāve tu raktacandanamiṣyate
72.31
catvāraḥ karakāḥ
kāryā bhakṣyabhojyasamanvitāḥ || taṇḍulai raktaśālīyaiḥ pañcarāgaiśca saṃyutāḥ
72.32
catuṣkoṇeṣu tān kṛtvā phalāni vividhāni ca || gandhamālyādikaṃ
sarvvaṃ tathaiva vinivedayet
72.33
suvarṇaśṛṅgīṃ kapilāmathāryya raupyaiḥ khuraiḥ kāṃsyadohāṃ savatsām || dhurandharaṃ raktamatīva saumyaṃ dhānyāni saptambarasaṃyutāni
72.34
aṅguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ tathaiva sauvarṇamatyāyatabāhudaṇḍam || caturbhujaṃ hemamaye niviṣṭaṃ pātre guḍasyopari sarpiryuktam
72.35
samastayajñajñāya
jitendriyāya pātrāya śīlānvayasaṃyutāya || dātavyametatsukalaṃ dvijāya kuṭumbine naiva tu dāmbhikāya || samarpayedvipravarāya bhaktyā kṛtāñjaliḥ pūrvvamudīryya
mantram
72.36
bhūmiputra mahābhāga svedodbhava pinākinaḥ || rūpārthī tvāṃ prapanno'haṃ gṛhāṇārghyaṃ namo'stu te
72.37
mantreṇānena dattvārghyaṃ raktaca
ndanavāriṇā || tato'rcayedvipravaraṃ raktamālyāmbarādibhiḥ
72.40
dadyāttenaiva mantreṇa bhaumaṃ gomithunānvitam || śayyāñca śaktito dadyāt sarvvopaskarasaṃyu
tām ||38||yadyadiṣṭatamaṃ loke yaccāsya dayitaṃ gṛhe || tattadguṇavate deyaṃ tadevākṣayamicchatā ||39||pradakṣiṇaṃ tataḥ kṛtvā visarjaye dvijapuṅgavam || naktamakṣāra
lavaṇamaśrīyādghṛtasaṃyutam
72.41
bhaktyā yastu punaḥ kuryādevamaṅgārakāṣṭakam || caturo vātha vā tasya yatpuṇyaṃ tadvadāmi te
72.42
rūpasaubhāgyasampannaḥ
punarjanmani janmani || viṣṇau vātha śive bhaktaḥ saptadvīpādhipo bhavet
72.43
saptakalpasahasrāṇi rudraloke mahīyate || tasmāttvamapi daityendra vratame
tatsamācara
72.44
pippalāda uvāca || || ityevamuktvā bhṛgunandano'pi jagāma daityaśca cakāra sarvvam|| tvañcāpi rājankuru sarvvametadyato'kṣayaṃ vedavido
vadanti
72.45
īśvara uvāca || || tatheti sampūjya sa pippalādaṃ vākyaṃ cakārādbhutavīryyakarmmā || śṛṇoti yaścainamananyacetāstasyāpi
siddhiṃ bhagavān vidhatte
72.45.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe'ṅgārakavrataṃ nāma dvisaptatitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (8)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Varāhapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vratakāṇḍa — Lakṣmīdhara, Sanskrit
- Vratakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit
- Varṣakriyākaumudī — Govindānanda Kavikaṅkaṇa 1510, Sanskrit
- Varṣakṛtyakaumudī — Govindānandācārya, Sanskrit
- Kriyākaumudī (Govindānanda) — Govindānanda 1500, Sanskrit