<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Astronomy & Mathematics](https://indike.org/pramana/in.astro) › [Physiognomy](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika) › [Works attributed to sages and ancient authorities](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa) › [Angavidya](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya) › 2

# Angavidya 2

Aṅgavidyā 2

- **Language:** Sanskrit

### [2.1](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.1)

nagajāṅgasamudbhūtaṃ gajānanamaharniśam  
siddhibuddhipradaṃ devaṃ vande vighnaharaṃ param

### [2.2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.2)

sarvaśāstrārthatattvajñāṃ vīṇāpāṇiṃ sarasvatīm  
namāmi varadāṃ devīmajñānadhvāntaśāntaye

### [2.3](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.3)

īśānaṃ sarvavidyānāmīśvaraṃ sarvaprāṇinām  
viśveśaṃ kalaye svānta-nilaye'bhīṣṭadāyakam

### [2.1-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.1-2)

prasūtikāle prabalā yadi syurnṛpālayogāḥ puruṣasya yasya  
sadrājacihnāni pade tadīye bhavanti vā pāṇitale'malāni

### [2.2-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.2-2)

anāmikā mūlagatā praśastā sā kīrtitā puṇyavidhānarekhā  
madhyāṅguleryā maṇibandhamāptā, rājyāptaye sā ca kilordhvarekhā

### [2.3-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.3-2)

virājamānaṃ yavalāñchanaṃ cedaṅguṣṭhamadhye puruṣasya yasya  
bhaved yaśasvī nijavaṃśabhūṣo bhūṣāviśeṣaiḥ sahito vinītaḥ

### [2.3-3](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.3-3)

puruṣo bhavati, svayaṃ bhūṣāviśeṣaiḥ-vastrālaṅkārādibhiḥ paripūrṇo vinītaśca bhavati

### [2.4](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.4)

ced vāraṇo vā''tapavāraṇaṃ vā vesāriṇaḥ puṣkariṇī suṇirvā  
vīṇā ca pāṇau caraṇe narāṇāṃ te syurnarāṇāmadhipā vareṇyāḥ

### [2.5](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.5)

ādarśamālā-karavāla-śaila-halāśca yatpāṇitale milanti  
syānmaṇḍalīko'vanipālako vā kule nṛpālaḥ kulatāratamyāt

### [2.6](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.6)

ced yasya pāṇau caraṇe ca cakraṃ dhanurdharābjavyajanāsanāni  
rathāśca dolāḥ kamalāvilāsāt tasyālaye syurgajavājiśālāḥ

### [2.7](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.7)

stambhastu kumbhastu tarusturaṅgo gadā mṛdaṅgo'dhi-karapradeśe  
daṇḍo'thavā'khaṇḍitarājyalakṣmyā syānmaṇḍitaḥ paṇḍitaśauṇḍako vā

### [2.8](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.8)

suvṛttamaulistu viśālabhālaścākarṇanīlotpalapatranetraḥ  
śrājānubāhuṃ puruṣaṃ tamāhurbhūmaṇḍalākhaṇḍalamāryavaryāḥ

### [2.9](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.9)

narasya nāsā saralā ca yasya vakṣaḥsthalaṃ cāpi śilātalābham  
nābhirgabhīrātimṛdū bhavetāmāraktavarṇau caraṇau sa bhūpaḥ

### [2.10](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.10)

prasannamūrtiḥ samudāracetā vaṃśābhimānaḥ śubhavāgvilāsaḥ  
anītibhīrurgurusādhunamraḥ, sāmrājyalakṣmīṃ labhate manuṣyaḥ

### [2.11](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.11)

karatale yadi yasya tilo bhavedaviralo kila tasya dhanāgamaḥ  
padatale ca tilena samanvite nṛpatirvāhanacihnasamanvitaḥ

### [2.12](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.12)

etat phalaṃ rājakulodbhavānāṃ syānmānavānāṃ munayo vadanti  
prakalpayedanyakulodbhavānāṃ nūnaṃ tadūnaṃ svakulānumānāt

### [2.13](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.13)

cihnāni yāni pratipāditāni vyaktāni sampūrṇaphalapradāni  
vāmetareṃ'ghrau ca kare narāṇāṃ dhanyāni vāme khalu kāminīnām

### [2.14](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.14)

pañcadīrghaṃ caturhasvaṃ pañcasūkṣmaṃ ṣaḍunnatam  
saptaraktaṃ trigambhīraṃ trivistīrṇaṃ praśasyate

### [2.16](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.16)

nābhiḥ svaraḥ sattvamiti praśasyaṃ gambhīrametat tritayaṃ narāṇām  
uro lalāṭo vadanaṃ narāṇāṃ, vistīrṇametat tritayaṃ praśastam

### [2.17](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.17)

vakṣo'tha kukṣidvayanāsikāsyakukāṭakāśceti ṣaḍaṅgatāni  
hasvāni catvāryatha liṅgapṛṣṭhe grīvā ca jaṅghe ca hitapradāni

### [2.18](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.18)

netrāntapādakaratālvadharoṣṭhajihvā,  
raktā nakhāśca khalu sapta sukhāvahāni  
sūkṣmāṇi pañca daśanāṅguliparvakeśāḥ,  
sākaṃ tvacā kararuhāśca na duḥkhitānām

### [2.18-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.18-2)

śarīrasya tvak, tathā karuhāśca=nakhāśca--etāni pañca aṅgāni yasya sūkṣmāṇi bhavanti sa sukhī bhavati | duḥkhitānāṃ jātakānāṃ imāni aṅgāni sūkṣmāṇi na bhavanti

### [2.19](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.19)

yavo'ṅguṣṭhodare yasya yaśasvī ca naro bhavet  
anāmikāmūlajā syād rekhā yasya sa puṇyavān

### [2.20](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.20)

uro viśālaṃ dhanavān hanuḥ śīrṣo'parājitaḥ  
bahuputraḥ kaṭisthūlo viśālacaraṇo dhanī

### [2.21](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.21)

cakṣuḥsnehe ca saubhāgyaṃ dantasnehe ca bhojanam  
vapuḥsnehe ca saukhyaṃ syāt pādasnehe ca vāhanam

### [2.22](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.22)

ulūkākṣāśca kākākṣā maṇḍūkākṣāśca ye narāḥ  
alparomakapolāśca te sarve pāpabuddhayaḥ

### [2.23](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.23)

visvarāḥ kākanādāśca karkarāḥ babhrunāsikāḥ  
śirālā romaṇā hrasvottaroṣṭhāste ca pāpinaḥ

### [2.24](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.24)

pitṛśīlottamā kanyā mātṛśīlo narastathā  
samapuṣṭastulyarūpo vivāhaḥ sukhado bhavet

### [2.25](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.25)

yayoreva samaṃ vittaṃ yayoreva samaṃ kulam  
tayorvivāhaḥ sakhyaṃ ca na tu puṣṭa-vipuṣṭayoḥ || 24ka  
śaṅkha-padma-yava-chatra-mālā-matsya-dhvajādayaḥ  
pāde pāṇau bhavantyeva rājñāṃ tadacocitāṃ tathā

### [2.26](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.26)

vyāsoktyā nārīṇāṃ viśeṣalakṣaṇāni  
mārjāra-piṅgalā-nārī viṣakanyeti kīrtitā  
suvarṇapiṅgalā nārī nātiduṣṭā pare jaguḥ

### [2.27](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.27)

kṛṣṇajihvā ca lamboṣṭhī piṅgākṣī ghargharasvarā  
tyājyā yasyāśca pādau ca kucāvoṣṭhau ca romaśau

### [2.28](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.28)

viralāṅgulidantā ca kucagaṇḍavṛhatkacā  
kṛṣṇatāluḥ parityājyā vyaṅgāṅgī pitṛmātṛtaḥ

### [2.29](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.29)

kaniṣṭhānāmikā yasyā yadi madhyamikā tathā  
bhūmiṃ na spṛśati sā strī vijñeyā vyabhicāriṇī

### [2.30](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.30)

pāde pradeśinī yasyā aṃguṣṭhaṃ samatikramet  
na sā bhartuṃgṛhe tiṣṭhet svecchandā kāmacāriṇī

### [2.31](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.31)

udare śvaśuraṃ hanti lalāṭe hanti devaram  
sphicau patiṃ lambamāne ghanaṃ kūrmodarī haret

### [2.32](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.32)

pṛṣṭhāvartā patiṃ hanti nābhyāvartā pativratā  
kaṭayāvartā tu svacchandā skandhāvartārthabhāginī

### [2.33](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.33)

susvarā ca suveśā ca mṛdvaṅgī cārubhāṣiṇī  
praśastā sugatiḥ kanyā yā ca dṛṅmanasoḥ priyā

### [2.34](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.34)

maṇḍūkakukṣikā nārī nyagrodhaparimaṇḍalā  
evaṃ janayate putraṃ sa tu rājā bhaviṣyati

### [2.35](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.35)

madhyāṅgulīyā maṇibandhanotthā rekhā gatā pāṇitale'ṅganānām  
ūrdhvaṃ gatā pāṇitale'thavā yā puṃso'thavā rājasukhāya sā syāt

### [2.36](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.36)

kaniṣṭhikāmūlabhavā gatā yā pradeśinī madhyamakāntarālā  
karoti rekhā paramāyuṣaḥ sā pramāṇahīnā'tha tadūnamāyuḥ

### [2.37](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.37)

aṅguṣṭhamūle prasavasya rekhāḥ putrā bṛhatyaḥ pramadāśca tanvyaḥ  
acchinnadīrghāśca cirāyuṣastāḥ svalpāyuṣaśchinnalaghupramāṇāḥ

### [2.38](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.38)

kalatrakāntayoḥ sakhyaṃ jīvitākhyakaniṣṭhayoḥ  
madhye vicintayed dakṣe vāmahaste narastriyoḥ

### [2.39](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.39)

nirdhanānāṃ hastarekhā  
arekhaṃ bahurekhaṃ vā yeṣāṃ pāṇitalaṃ nṛṇām  
te syuralpāyuṣo niḥsvā duḥkhitā nātra saṃśayaḥ

### [2.40](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.40)

kleśasampallavā rekhā kuryācchinnāyuṣaḥ kṣayam  
maṇibandhonmukhā vṛddhiṃ vipado'guṣṭhasammukhā

### [2.41](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.41)

śubhā rekhā  
matsyaḥ karatale yasya sa naro bahukośavān  
bhāgyarekhā sutīkṣṇāgrā śubhā chatrākṛtistathā

### [2.42](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.42)

hastaracanāṃ dṛṣṭvā phalādeśavidhiḥ—  
śliṣṭānyaṃgulimadhyāni dravyasañcayahetave  
tāni cecchidrayuktāni tyāgaśīlākarāṇi ca

### [2.43](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.43)

agrāhyanārīṇāṃ lakṣaṇāni  
miladbhrūyugmakā kāṇā lamboṣṭhī śūrpakarṇikā  
vakrāsyanāsikā cātimaunā tyājyāstibhāṣiṇī

### [2.44](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.44)

yasyāḥ keśāṃśukasparśāt mlāyanti kusumasrajaḥ  
snānāmbhasi vipadyante bahavaḥ kṣudrajantavaḥ

### [2.45](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.45)

dhīyante matkuṇāstasyāstathā yūkāśca vāsasi  
cauryañca bhakṣiṇī śaucahīnā tyājyā nitambinī

### [2.46](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.46)

puruṣalakṣaṇam  
tatra puruṣasyordhvamaṃgulamānamāha kātyāyanaḥ—  
aṣṭaśataṃ ṣaṇṇavatiḥ parimāṇaṃ caturaśītiriti puṃsām  
uttama-sama-hīnānāmaṅgulasaṃkhyā svamānena

### [2.47](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.47)

svarasya lakṣaṇāni  
karivṛṣarathaughabherīmṛdaṅgasiṃhābdaniḥsvanā bhūpāḥ  
gardabhajarjararūkṣa svarāśca dhanasaukhyasantyaktāḥ

### [2.48](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.48)

asvedanau mṛdutalau kamalodarābhau  
śilaṣṭāṅgulī ruciratāmranakhaiḥ supārṣṇī  
uṣṇau śirāvirahitau ca nigūḍhagulphau  
kūrmonnatau ca caraṇau manujeśvarasya

### [2.49](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.49)

tathā ca samudraḥ:—  
pādaiḥ samāsaiḥ susnigdhaiḥ soṣṇaiḥ śilaṣṭaiḥ suśobhanaiḥ  
unnataiḥ svedarahitaiḥ śirāhīnaiśca pārthivaḥ

### [2.50](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.50)

tathā ca gargaḥ:—  
padmaraktotpalanibhaistathā kṣatajasannibhaiḥ  
nṛpāḥ pādatalairjñeyā ye cānye sukhabhāginaḥ

### [2.51](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.51)

tatraivāśubhalakṣaṇāni  
śūrpākāravirūkṣapāṇḍuranakhau vakrau śirāsaṃyutau,  
saṃśuṣkau viralāṅgulī ca caraṇau dāridracaduḥkhapradau

### [2.52](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.52)

tathā ca samudraḥ:śūrpākāraistathā bhagnairvakraiḥ śuṣkaiḥ śirāyutaiḥ  
svedaiḥ pāṇḍurai rekhaiścaraṇairatiduḥkhinaḥ

### [2.53](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.53)

mārgayotkaṭadau kaṣāyasadṛśau vaṃśasya vicchedadau,  
brahmaghnau paripakvamṛddyutitalau pītāvagamyāratau

### [2.54](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.54)

utkaṭāvadhvaniratau kaṣāyau kulanāśinau  
brahmaghnau dagdhamṛdvarṇāvatipītāvagamyadau

### [2.54-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.54-2)

jaṅghorujānūnāṃ lakṣaṇāni  
praviralatanuromavṛttajaṅghā dviradakarapratibhairvarorubhiśca  
upacitasamajānavaśca bhūpā dhanarahitāḥ śvaśṛgālatulyajaṃghāḥ

### [2.55](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.55)

jaṅghayo romalakṣaṇam  
romaikaikakūpake pārthivānāṃ  
dve dve jñeye paṇḍitaśrotriyāṇām  
jyādyeṃ niḥsvā mānavā duḥkhabhājaḥ  
keśāścaivaṃ ninditāḥ pūjitāśca

### [2.55-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.55-2)

romakūpeṣu bahavaḥ romāste mānavā nirdhanāḥ tathā duḥkhabhāginaśca bhavanti  
anenaiva prakāreṇa śirasi kūpeṣu keśānāmapi phalaṃ jñeyam

### [2.56](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.56)

ekaromo bhaved rājā dviromaśca mahāyaśāḥ  
triromo bahuromaśca naro bhāgyavivarjitaḥ

### [2.57](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.57)

nirmāṃsajānumriyate pravāse  
saubhāgyamalpairvikaṭairdaridrāḥ  
strīnijitāścaiva bhavanti nimnaiḥ  
rājyaṃ samāṃsaiśca mahādvirāyuḥ

### [2.58](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.58)

tathā ca samudraḥ:—  
nirmāṃse jānunī yasya pravāse mriyate tu saḥ  
alpairbhavati saubhāgyaṃ vikaṭaiśca daridratā

### [2.59](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.59)

strījitaḥ syāttathā nimnairmāṃsayuktairnarādhipaḥ  
atisthūlaiściraṃ kālaṃ jīvedraiśvaryasaṃyutaḥ

### [2.60](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.60)

liṅgasya lakṣaṇāni  
liṅge'lpe dhanavānapatyarahitaḥ sthūle'pi hīno dhanairmer̤he vāmanate sutārtharahito vakre'nyathā putravān  
dāridryaṃ vinate tvadho'lpatanayo liṅge śirāsantateḥ,  
sthūle granthiyute sukhī mṛdu karotyantaṃ pramehādibhiḥ

### [2.61](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.61)

kośanigūḍhairbhūpā dīrghairbhagnaiśca vittaparihīnāḥ  
ṛjuvṛttalaghuśirālaśiśnāśca bhavanti dhanavantaḥ

### [2.62](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.62)

tathā ca samudraḥ—  
dakṣiṇāvartaliṅgo yaḥ sa bhavet putravān naraḥ  
vāmāvarte tathā kanyāḥ subahvaḥ sambhavanti ca

### [2.63](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.63)

sthūlaiḥ sirālaiḥ kaṭhinairnarā dāridryabhājanāḥ  
ṛjubhirvartulairliṅgaiḥ puruṣāḥ sukhabhāginaḥ

### [2.64](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.64)

yasya pādopaviṣṭasya bhūmiṃ spṛśati mehanam  
bhogavān sa tu vijñeyo naro dāridryabhājanaḥ

### [2.65](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.65)

bhūmau pādopaviṣṭasya yasya spṛśati mehanam  
bhogavān sa tu vijñeyastathā turagamehanaḥ

### [2.66](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.66)

sthūlagranthiyute liṅge naro'tisukhabhāgbhavet  
liṅgena mṛdunā martyo mriyate kṛcchrapīḍitaḥ

### [2.67](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.67)

vṛṣaṇalakṣaṇam  
jale mṛtyurekavṛṣaṇo viṣamaḥ strīcañcalaḥ  
samaiḥ kṣitipaḥ hrasvāyuścodbaddhaiḥ pralambavṛṣaṇasya śatamāyuḥ

### [2.68](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.68)

ekāṇḍo jalamṛtyuḥ syādviṣame strīṣu cañcalāḥ  
samāṇḍo naranāthaśca saṃlagnairalpajīvanaḥ

### [2.69](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.69)

pralambāṇḍapramāṇaṃ tu śataṃ jīvati mānavaḥ  
maṇi-mūtra-lakṣaṇāni  
raktairāḍhyā maṇibhirnirdravyāḥ pāṇḍuraiśca malinaiśca  
sukhinaḥ saśabdamūtrā niḥsvā niḥśabdamūtradhārāśca

### [2.70](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.70)

dvi-tri-caturdhārābhiḥ pradakṣiṇāvartavalitamūtrābhiḥ  
pṛthivīpatayo jñeyā vikīrṇamūtrāśca dhanahīnāḥ

### [2.71](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.71)

ekaṃva mūtradhārā valitā rūpapradhānasutadātrī  
snigdhonnatasamamaṇayo dhana-vanitā-ratnabhoktāraḥ

### [2.72](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.72)

maṇibhiśca madhyanimnaiḥ kanyāpitaro bhavanti niḥsvāśca  
bahupaśubhājo madhyonnateśca nātyulvaṇairdhaninaḥ

### [2.73](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.73)

tathā ca—  
ratnākṛtirmaṇiryasya same| madhye virājite  
pārthivaḥ sa tu vijñeyaḥ samudravacanaṃ yathā

### [2.74](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.74)

suvarṇarajataprakhyaiḥ maṇimuktāsamaprabhaiḥ  
pravālasadṛśaiḥ snigdhairmaṇibhiḥ pārthivo bhavet

### [2.75](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.75)

pāṇḍurairmalinaiḥ rūkṣaiḥ śyāvairalpaiśca nirdhanaḥ  
mūtradhārā pated dehād dakṣiṇāvalitā yadi

### [2.76](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.76)

pārthivaḥ sa tu vijñeyaḥ samudravacanaṃ yathā

### [2.77](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.77)

dvidhāraṃ ca patenmūtraṃ snigdhaṃ śabdavivarjitam  
bhogavān sa tu vijñeyo gavāḍhyo nātra saṃśayaḥ

### [2.77-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.77-2)

bahudhāre tathā rūkṣe saśabde puruṣādhamaḥ

### [2.78](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.78)

ka  
vasti-śukra-maithunanāṃ lakṣaṇāni  
pariśuṣkavastiśīrṣairdhanarahitā durbhagāśca vijñeyāḥ  
kusuma-samagandhaśukrā vijñātavyā mahīpālāḥ

### [2.79](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.79)

madhugandhe bahuvittā matsyagandhe bahūnyapatyāni  
tanuśukraḥ strījanako māṃsagandho mahābhogī

### [2.80](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.80)

madirāgandhe yajvā kṣārasagandhe ca retasi daridraḥ  
śīghraṃ maithunagāmī dīrghāyurato'nyathā'lpāyuḥ

### [2.81](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.81)

vistīrṇamāṃsalā snigdhā vastiḥ puṃsāṃ praśasyate  
nirmāṃsa-karkaśā rūkṣā duḥkha-dāridryadā smṛtā

### [2.82](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.82)

gomāyusadṛśā yasya kharoṣṭramahiṣasya ca  
sa bhaved duḥkhito nityaṃ dhanahīnaśca mānavaḥ

### [2.83](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.83)

puṣpagandho bhaved rājā bahusvo madhugandhitaḥ  
matsyagandhaḥ putravān syāt strīprajastanuretasaḥ

### [2.84](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.84)

māṃsagandho mahābhogī yājñiko madirāsamaḥ  
gandho yeṣāṃ kṣārasamaste niḥsvā manujāḥ smṛtāḥ

### [2.85](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.85)

ciramaithunagāmī yaḥ sa hrasvāyurbhavennaraḥ ||84ka  
sphig-lakṣaṇam  
niḥsvo'tisthūlasphik samāṃsalasphik sukhānvito bhavati  
vyāghrānto'dhyardhasphiṅ maṇḍūkavannarādhipatirbhavati

### [2.86](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.86)

tathā ca samudraḥ:—  
pratisthūlau sphicau yasya nirdhanaḥ sa bhavennaraḥ  
samāṃsalasphik sukhito khaṇḍūkasphiḍ narādhipaḥ

### [2.87](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.87)

adhyardhasphiṅ naro yastu vyāghrāntaḥ sa tu kīrtitaḥ

### [2.88](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.88)

siṃhakaṭirmanujendraḥ kapikarabhakaṭirdhanaiḥ parityaktaḥ  
samajaṭharo bhogayuto ghaṭa-piṭharanibhodaro niḥsvaḥ

### [2.89](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.89)

tathā ca—  
siṃhatulyā kaṭiryasya sa narendro na saṃśayaḥ  
iva-śṛgāla-kharoṣṭraiśca tulyā yasya sa nirdhanaḥ

### [2.60-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.60-2)

samodarā bhogayutā viṣamā nirdhanāḥ smṛtāḥ

### [2.61-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.61-2)

pārśva-kukṣi-udaralakṣaṇāni  
avikalapārśvā dhanino nimnairvakraiśca bhogasantyaktāḥ  
samakukṣāśca bhogāḍhyā nimnaiśca bhogasantyaktāḥ

### [2.62-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.62-2)

unnatakukṣāḥ kṣitipāḥ kuṭilāḥ syurmānavāḥ  
viṣamakukṣāḥ sarbhodarā daridrā bhavanti bahuvāśinaśca

### [2.63-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.63-2)

unnatakukṣāḥ narā| kṣitipāḥ=rājāno bhavanti | viṣamakukṣāḥ-asamānakukṣayuktāḥ narāḥ kuṭilā| syuḥ=bhaveyuḥ | sarpodarāḥ=sarpavat udarayuktā narāḥ  
daridrāḥ=lakṣmīrahitāḥ, vahvāśinaśca=adhikabhojanakartāraśca bhavanti  
tathā ca samudraḥ—  
pārśvaiḥ samāṃsopacitairdhanino mānavāḥ smṛtāḥ  
nimnairvakraiśca viṣamairnarā bhogavivarjitāḥ

### [2.64-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.64-2)

nṛpāśconnatakukṣāḥ syurviṣamābhidurāśayāḥ  
sarpodarā natā niḥsvāḥ smṛtā vahvāśinastathā

### [2.65-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.65-2)

parimaṇḍalonnatābhirvistīrṇābhiśca nābhibhiḥ sukhinaḥ  
svalpā tvadṛśyanimnā nābhiḥ kleśavahā bhavati

### [2.66-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2.66-2)

valimadhyagatā viṣamā śūlabādhaṃ karoti naiḥsvaṃ ca  
śāṭhyaṃ vāmāvartā karoti medhāṃ pradakṣiṇataḥ

## Linked texts (14)

- [Bṛhatsaṃhitā (another edition)](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.brhatsamhita*alt.16.1.p10) — Sanskrit
- [Bṛhatsaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.brhatsamhita.67.85) — Varāhamihira, Sanskrit
- [Bhaviṣyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.bhavisya.3.25.3) — Vyāsa, Sanskrit
- [Jyotirnibandha](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.jyotisa.jyotirnibandha.139.5) — Śivarāja, Sanskrit
- [Sāmudrika (Garga)](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.samudrika.1.7) — Garga, Sanskrit
- [Jātakābharaṇa (Rāmacandra)](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.nibandha.jatakabharana-works.jatakabharana-ramacandra.49.1) — Rāmacandra 1722, Sanskrit
- [Jātakābharaṇa (Ḍhuṇḍhirāja)](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.nibandha.jatakabharana-works.jatakabharana-dhundhiraja.46.5-2) — Ḍhuṇḍhirāja 1500, Sanskrit
- [Muhūrtamaṇi](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kerala.muhurtamani.25.189) — Govinda, Sanskrit
- [Muhūrtaratna (Īśvaradāsa)](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.nibandha.madhya.aryavarta.muhurtaratna.25.189) — Īśvaradāsa 1638, Sanskrit
- [Vīramitrodaya](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.nibandha.other.viramitrodaya.1.p4.8) — Rāmamiśra, Sanskrit
- [Nītikalpataru](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.rajadharma.nitikalpataru.93.149) — Kṣemendra, Sanskrit
- [Sāmudrikarahasya](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.nibandha.samudrikarahasya.1.6) — Kālikāprasāda, Sanskrit
- [Indische Sprüche](https://indike.org/pramana/in.lit.subhasita.subhasita.adhunika.indische-spruche.5318) — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit
- [Avayavalakṣaṇaśāstra](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.avayavalaksanasastra.1.90) — Samudra, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.2) · Pramāṇa
