<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Astronomy & Mathematics](https://indike.org/pramana/in.astro) › [Physiognomy](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika) › [Works attributed to sages and ancient authorities](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa) › [Angavidya](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya) › 3

# Angavidya 3

Aṅgavidyā 3

- **Language:** Sanskrit

### [3.1](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.1)

vacasā manasā yaśca dṛśyate kāryatatparaḥ  
karmaṇā viparītaśca sa śaṭhaḥ sadbhiriṣyate

### [3.2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.2)

śuśrūṣā śravaṇaṃ caiva grahaṇaṃ dhāraṇaṃ tathā  
ūhāpohārthavijñānaṃ tattvajñānaṃ ca dhīguṇāḥ

### [3.67](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.67)

pārśvāyatā cirāyuṣamupariṣṭācceśvaraṃ gavāḍhyamadhaḥ  
śatapatrakarṇikābhā nābhirmanujeśvaraṃ kurute

### [3.98](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.98)

vartulā vipulā'tyuccā nābhiryadi nareśvaraḥ  
alpā'dṛśyā tathā nimnā nābhiḥ kleśāvahā bhavet

### [3.99](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.99)

valimadhyagatā yā ca sā śūlāvadhakāriṇī  
vāmāvartā śāṭhyabhāvaṃ dhiṣaṇāṃ ca pradakṣiṇā

### [3.100](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.100)

pārśvāyatā dīrghajīvaṃ dhanayutā tathordhvagā  
adhogā bahulaṃ kuryānnābhirbhogasamanvitam

### [3.101](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.101)

padmasya karṇikātulyā nābhiḥ kuryānnareśvaram

### [3.102](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.102)

valīnāṃ lakṣaṇam  
śāstrāntaṃ strībhoginamācāryaṃ bahusutaṃ yathāsaṃkhyam  
eka-dvi-tri-caturbhirvalibhirvidyānnṛpaṃ tvavalim

### [3.103](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.103)

viṣamavalayo manuṣyā: bhavantyagamyābhigāminaḥ pāpāḥ  
ṛjuvalayaḥ sukhabhājaḥ paradāradveṣiṇaścaiva

### [3.104](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.104)

ekavaliḥ śastramṛtyuḥ strībhogī dvivaliḥ smṛtaḥ  
tribhirācārya ityāhuścaturbhiḥ syād bahuprajaḥ

### [3.105](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.105)

avalistu nṛpaḥ prokto yajvā dānaikatatparaḥ  
viṣamā valayo yeṣu te ' narā duḥkhabhāginaḥ

### [3.106](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.106)

pārśvalakṣaṇam  
māṃsalāmṛdubhiḥ pāśrvaiḥ pradakṣiṇāvartta romabhirbhūpāḥ  
viparītairnidravyāḥ sukhaparihīṇāḥ parapreṣyāḥ

### [3.107](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.107)

kaṭerupari caturaṅgulo bhāgaḥ pāśrvaṃ śabdavācyaḥ  
māṃsalairmṛdbhiḥ pāśrvairdakṣiṇāvartaromabhiḥ  
narā bhūmyadhipā jñeyā viparītaiḥ suduḥkhitāḥ

### [3.108](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.108)

cūcukalakṣaṇam  
subhagā bhavantyanudvaddha-cūcukā nirdhanā viṣamadīrghaiḥ  
pīnopacitanimnaiḥ kṣitiptayaḥ cūcukaiḥ sukhinaḥ

### [3.108-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.108-2)

viṣame:-na same: viṣame:, dīrghe:-lambāyamānaḥ cūcukaḥ kṣitipatayaḥ=rājānaḥ sukhinaśca bhavanti

### [3.109](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.109)

tathā ca samudraḥ:cūcukaṃścāpyanudbaddhaiḥ subhagāḥ sukhabhāginaḥ  
nirdhanā viṣamairdīrghairmagnairmāṃsayutairnṛpāḥ

### [3.110](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.110)

hṛdayalakṣaṇam  
hṛdayaṃ samunnataṃ pṛthu na vepanaṃ māṃsalaṃ ca nṛpatīnām  
viparītamadhamānāṃ khara-roma-citasirālaṃ ca

### [3.111](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.111)

tathā ca samudraḥ:—  
acalaṃ pṛthumuccaṃ ca nṛpāṇāṃ hṛdayaṃ smṛtam  
viparītaṃ sirālaṃ ca romaśaṃ duḥkhabhāginam

### [3.112](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.112)

vakṣolakṣaṇam  
samavakṣaso'rthavantaḥ pīnaiḥ śūrā hyakiñcanāstanubhiḥ  
viṣamaṃ vakṣo yeṣāṃ te niḥsvāḥ śastranidhanāśca

### [3.113](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.113)

arthavān samavakṣāḥ syāt pīnaiḥ śūrā dhanānvitāḥ  
alpaiśca vikalā dīnā viṣamāḥ śastramṛtyavaḥ

### [3.114](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.114)

jatrulakṣaṇam  
viṣamairviṣamo jatrubhirarthavihīno'sthisandhipariṇaddhaiḥ  
unnatajatrubhogī nimnairniḥsvo'rthavān pīnaiḥ

### [3.115](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.115)

jatrubhirviṣamaiḥ krūrā daridrāḥ krūrasandhibhiḥ  
bhogī connatajatruḥ syānnimnairniḥsvo'nyathā dhanī

### [3.116](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.116)

grīvā-pṛṣṭhalakṣaṇam  
cipiṭagrīvo niḥsvaḥ śuṣkā saśirā ca yasya vā grīvā  
mahiṣagrīvaḥ śūraḥ śastrānto vṛṣasamagrīvaḥ

### [3.117](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.117)

kambugrīvo rājā pralambakaṇṭhaḥ prabhakṣaṇo bhavati  
pṛṣṭhamabhagnamaromaśamarthavatāmaśubhadamato'nyat

### [3.118](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.118)

grīvā ca vartulā yasya sa naro dhanavān smṛtaḥ  
kambugrīvā narā ye tu rājānaste na saṃśayaḥ

### [3.119](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.119)

dīrghagrīvā narā ye tu te'pi duḥkhasya bhāginaḥ  
bakagrīvā narā ye te dāmbhikāḥ piśunāstathā

### [3.120](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.120)

niḥsvastu cipaṭagrīvaḥ śuṣkagrīvastathaiva ca  
śūrastu mahiṣagrīvaḥ śastrānto vṛṣakandharaḥ

### [3.121](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.121)

asnigdhaṃ māṃsalaṃ pṛṣṭhamabhagnaṃ cātha romaśam  
sadhanānāṃ viparyastaṃ nirdhanānāṃ prakīrtitam

### [3.122](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.122)

strasvedana pīnonnata-sugandhi-sama-roma-saṃkulāḥ kakṣāḥ¹  
vijñātavyā dhanināmato'nyathārthavihīnānām

### [3.123](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.123)

tathā ca samudraḥ=  
niḥsveda-māṃsalāḥ kakṣāḥ romasaṃkulāḥ  
dhanināṃ tu vijānīyānnirdhanānāmatonyathā

### [3.124](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.124)

aṃsalakṣaṇam  
nirmāṃsau romacitau bhagnāvalpau ca nirdhanasyāṃsau  
vipulāvapyucchinnau suśliṣṭau saukhyavīryavatām

### [3.125](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.125)

tathā ca samudraḥkadalītambhasaṃkāśā ajaskandhāśca ye narāḥ  
rājānaste hi vijñeyā mahākośā mahābalāḥ

### [3.126](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.126)

nirmāṃsaromabahulā nidhanasya prakīrtitāḥ  
bāhulakṣaṇam  
karikarasadṛśau vṛttāvājānulambinau samau pīnau  
bāhū pṛthivīśānāmadhanānāṃ romaśau hrasvau

### [3.127](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.127)

tathā ca samudraḥ:—  
udbaddhabāhuḥ puruṣo vadhabandhamavāpnuyāt  
dīrghabāhurbhavedrājā samudravacanaṃ yathā

### [3.128](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.128)

pralambabāhuraiśvaryaṃ prāpnuyād guṇasaṃyutam  
hrasvabāhurbhaved dāsaḥ parapreṣakarastathā

### [3.129](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.129)

vāmāvartabhujā ye tu ye ca dīrghabhujā narāḥ  
samānabāhavo ye tu rājānaste prakīrtitāḥ

### [3.130](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.130)

hastāṃgulayo dīrghāścirāyuṣāmavalitāśca subhagānām  
medhāvināṃ ca sūkṣmāścipiṭāḥ parakarmaniratānām

### [3.131](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.131)

sthūlābhirghanarahitā bahirnatābhiśca śastraniryāṇāḥ  
kapisadṛśakarā dhanino vyāghropamapāṇayaḥ pāpāḥ

### [3.132](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.132)

maṇibandhalakṣaṇam  
anyadapyāha—  
maṇibandhanairnigūḍhairdṛḍhaiśca suśliṣṭasandhibhirbhūpāḥ  
hīnairhastacchedāḥ ślathaiḥ saśabdaiśca nirdravyāḥ

### [3.133](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.133)

anyadapyāha—  
pitṛvittena vihīnā bhavanti nimnena karatalena narāḥ  
saṃvṛttanimnairdhaninaḥ prottānakarāśca dātāraḥ

### [3.134](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.134)

tuṣasadṛśanakhāḥ klībāścipaṭaiḥ sphuṭitaiśca vittasaṃtyaktāḥ  
kunakhavivarṇāḥ paratarkāśca tāmraiśca bhūpatayaḥ

### [3.135](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.135)

anyadapyāha—  
aṃguṣṭhayavairāḍhacāḥ sutavanto'guṣṭhamūlajaiśca yavaiḥ  
dīrghāṅguliparvāṇaḥ subhagā dīrghāyuṣaścaiva

### [3.136](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.136)

anyadapyāha—  
snigdhā nimnā rekhā dhanināṃ tadviparyayeṇa niḥsvānām  
viralāṅgulayo niḥsvā dhanasañcayino ghanāṅgulayaḥ

### [3.137](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.137)

anyadapyāha—  
tisro rekhā maṇibandhanotthitāḥ karatalopagā nṛpateḥ  
mīnayugśāṅkitapāṇirnityaṃ satraprado bhavati

### [3.138](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.138)

vajrākārā dhanināṃ vidyābhājāṃ ca mīnapucchanibhāḥ  
śaṅkhātapatraśivikāgajāśvapadmopamā nṛpateḥ

### [3.139](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.139)

kalaśamṛṇālapatākāṅkuśopamābhirbhavanti nidhipālāḥ  
dāmanibhābhiścāḍhyāḥ svastikarūpābhiraiśvaryam

### [3.140](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.140)

cakrāsiparaśutomaraśaktidhanuḥkuntasannibhā rekhāḥ  
kurvanti cāmūnāthaṃ yajvānaṃ mūsalolūkhalākārāḥ

### [3.140-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.140-2)

tā rekhāḥ kurvanti

### [3.141](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.141)

makara-dhvaja-koṣṭhāgārasannibhābhirmahādhanopetāḥ | ॰  
vedīnibhena caivāgnihotriṇo brahmatīrthena

### [3.142](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.142)

vāpīdevakulādacairdharmaṃ kurvanti ca trikoṇābhiḥ  
aṃguṣṭhamūle rekhāstu putrāḥ syurdārikā sūkṣmāḥ

### [3.143](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.143)

rekhā pradeśinigā śatāyuṣāṃ kalpanīyamūnābhiḥ  
chinnābhirdrumapatanaṃ bahurekhārekhino niḥsvāḥ

### [3.144](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.144)

cibuka-adhara-daśanānāṃ lakṣaṇāni  
pratikṛśadīrghaiścibukairnirdravyā māṃsalairdhanopetāḥ  
bimbopamairavakrairadharairbhūpāḥ tanubhirasvāḥ

### [3.145](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.145)

oṣṭhaiḥ sphuṭitavikhaṇḍitavivarṇarūkṣaiśca dhanaparityaktāḥ  
snigdhā ghanāśca daśanāḥ sutīkṣṇadaṃṣṭrāḥ samāśca śubhāḥ

### [3.146](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.146)

tathā ca samudraḥ:—  
nirmāṃsaiścibukairdīrghairnirdravyāścānuvācinaḥ  
samāṃsalairdhanopetā bahuputrasamāvṛtāḥ

### [3.147](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.147)

raktādharo narapatirdhanavān kamalādharaḥ  
sthūloṣṭho bahulomā ca śuṣkaiḥ kṣīṇaiśca duḥkhitaḥ

### [3.148](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.148)

uttaroṣṭhairlohitaiśca dhaninaḥ saukhyasaṃyutāḥ  
khaṇḍairvivarṇairnirdravyāḥ rūkṣairduḥkhasamanvitāḥ

### [3.149](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.149)

kundakuḍmalasaṅkāśaiḥ prakārairdaśanairnṛpāḥ  
ṛkṣavānaradantāśca nityaṃ kṣutparipīḍitāḥ

### [3.150](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.150)

hastidantāḥ kharadantāḥ snigdhadantā guṇānvitāḥ  
karālairviṣamairdīrghairdaśanairduḥkhajovinaḥ

### [3.151](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.151)

dvātriṃśaddantā rājāno ekonaścāpi bhogavān  
triṃśaddantā narā ye syuste sukhaduḥkhabhāginaḥ

### [3.152](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.152)

ekonatriṃśaddaśanāḥ puruṣā duḥkhajīvinaḥ  
aṣṭāviṃśaddatā yeṣāṃ te'tiduḥkhasya bhājanāḥ

### [3.153](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.153)

jihvā raktā dīrghā ślakṣṇā susamā ca bhogino jñeyā  
śvetā kṛṣṇā paruṣā nidram̐vyāṇāṃ tathā tālu

### [3.154](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.154)

kṛṣṇā jihvā bhaved yasya samalā yadi vā bhavet  
sa pāpavān bhavenmartyo rūkṣā sthūlā'tha vā bhavet

### [3.155](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.155)

śvetajihvā narā jñeyāḥ śaucācāravivarjitāḥ  
padmapatrasamā jihvā sūkṣmā dīrghā suśobhanā

### [3.156](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.156)

na sthūlā nātivistīrṇā yeṣāṃ te manujādhipāḥ  
nimnā dīrghā ca hrasvā ca raktāgrarasanā yadi  
sarvavidyāpravaktā'sau bhavennāstyatra saṃśayaḥ

### [3.157](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.157)

kṛṣṇatālurnaro yastu sa bhavet kulanāśanaḥ  
vikṛtaḥ sphuṭito yasya tālustasya na śobhanaḥ

### [3.158](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.158)

siṃhatālurnarapatiḥ gajatālustathaiva ca  
padmatālurbhaved rājā śvetatāluśca nirdhanaḥ

### [3.159](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.159)

vaktraṃ saumyaṃ saṃvṛttamamalaṃ ślakṣṇaṃ samaṃ ca bhūpānām  
viparītaṃ kleśabhujāṃ durbhagāṇāṃ mahāmukham

### [3.160](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.160)

saumyaṃ ca saṃvṛtaṃ vaktramamalaṃ yasya dehinaḥ  
mahārājo bhavennityaṃ viparīte tu nirdhanaḥ

### [3.161](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.161)

mukhalakṣaṇam  
strīmukhamanapatyānāṃ śāṭhyavatāṃ maṇḍalaṃ parijñeyam  
dīrghaṃ nirdravyāṇāṃ bhīrumukhāḥ pāpakarmiṇaḥ

### [3.162](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.162)

dhūrtānāṃ caturasraṃ nimnaṃ vaktraṃ ca tanayarahitānām  
kṛpaṇānāmatihrasvaṃ sampūrṇabhogināṃ kāntam

### [3.163](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.163)

strīmukhaṃ nirapatyānāṃ maṇḍalaṃ śāṭhyasevinām  
dīrghaṃ mukhaṃ ca viprāṇāṃ bhīruvaktrā durāśayāḥ

### [3.164](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.164)

caturasra tu dhūrtānāṃ nimnaiḥ sutavivarjitāḥ  
kṛpaṇānāṃ tathā hrasvaṃ cipiṭaṃ parajīvinām

### [3.165](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.165)

yanmukhaṃ māṃsalaṃ snigdhaṃ saprabhaṃ priyadarśanam  
varṇāḍhyaṃ sandhiviśliṣṭaṃ ajasraṃ sukhabhāginām

### [3.166](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.166)

śmaśrulakṣaṇam  
asphuṭitāgraṃ snigdhaṃ śmaśru śubhaṃ mṛdu ca sannataṃ caiva  
raktaiḥ paruṣaiścaurāḥ śmaśrubhiralpairvijñeyāḥ

### [3.167](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.167)

tathā ca samudraḥ:—  
snigdhamasphuṭitāgraṃ ca sannataṃ śmaśru ceṣyate  
raktairalpaistathā rūkṣaiḥ śmaśrubhistaskarāḥ smṛtāḥ

### [3.168](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.168)

karṇalakṣaṇam  
nirmāṃsaiḥ karṇaiḥ pāpamṛtyavaścarpaṭaiḥ subahubhogāḥ  
kṛpaṇāśca hrasvakarṇāḥ śaṃkuśravaṇāścamūpatayaḥ

### [3.169](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.169)

romaśakarṇā dīrghāyuṣaśca dhanaśālino vipulakarṇāḥ  
krūrāḥ śirāvanaddhairvyālambairmāṃsalaiḥ sukhinaḥ

### [3.170](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.170)

tathā ca samudraḥ:-hrasvakarṇā mahābhogā mahākarṇāśca ye narāḥ  
āvartakarṇā dhaninaḥ snigdhakarṇāstathaiva ca

### [3.171](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.171)

dīrghāyuṣaḥ śaṅkukarṇāstruṭitakarṇā mahādhanāḥ  
sukhānvitā dīrghakarṇā lambakarṇāstapasvinaḥ

### [3.172](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.172)

nirmāṃsaḥ pāpamaraṇāścipiṭā bhogino narāḥ  
dīrghāyuṣo lomakarṇā dhanino vipulāḥ smṛtāḥ

### [3.173](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.173)

śirāvanaddhairviṣamā māṃsalaiḥ sukhabhāginaḥ

### [3.174](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.174)

bhogī tvanimnagaṇḍo mantrī sampūrṇamāṃsagaṇḍo yaḥ  
sukhabhāk śukasamanāsaścirajīvī śuṣkanāsaśca

### [3.175](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.175)

chinnānurūpayāgamyāgāmino dīrghayā tu saubhāgyam  
ākuñcitayā caurāḥ strīmṛtyuḥ syāccipiṭanāsaḥ

### [3.176](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.176)

dhanino'gravakranāsā dakṣiṇāvanatāḥ prabhakṣaṇāḥ krūrāḥ  
ṛjvī svalpacchidrā supuṭā nāsā subhāgyānām

### [3.177](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.177)

śukanāsaḥ saukhyabhogī śukanāsā cirāyuṣaḥ  
chinnānurūpā puṃsāṃ syānnāsā te'gamyagāminaḥ

### [3.178](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.178)

dīrghanāsā bhogayuktā agravaktā dhanānvitāḥ  
krūrā dakṣiṇavakrāśca spaṣṭanāsā nṛpottamāḥ

### [3.179](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.179)

strīmṛtyuracarpaṭābhiśca kuṭilābhiśca taskarāḥ

### [3.179-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.179-2)

capeṭābhiḥ=cipiṭābhiḥ strīmṛtyuḥ=striyā mṛtyuḥ bhavati, kuṭilābhiḥ=  
vakrābhi: nāsābhiśca puruṣāḥ taskarā bhavanti

### [3.180](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.180)

dhanināṃ kṣutaṃ sakṛd dvitripiṇḍitaṃ hādi sānunādaṃ ca  
dīrghāyuṣāṃ prasaktaṃ vijñeyaṃ saṃhitaṃ caiva

### [3.181](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.181)

sakṛt kṣutaṃ bhogavatāṃ dvirdhanāya cirāyuṣām  
triścaturbhoganāśāya paramasmāt tu doṣajam

### [3.182](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.182)

padmadalābhairnetrairdhanino raktāntavilocanāḥ  
śriyo bhājaḥ madhupigalairmahārthā mārjāravilocanaiḥ pāpāḥ

### [3.183](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.183)

hariṇākṣā maṇḍalalocanāśca jihmāṃśca locanaiścaurāḥ  
krūrāḥ kekaranetrā gajasadṛśavilocanāśca bhūpatayaḥ

### [3.184](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.184)

aiśvaryaṃ gambhīrairnīlotpalakāntibhiśca vidvāṃsaḥ  
atikṛṣṇatārakāṇāmakṣaṇāmutpāṭanaṃ bhavati

### [3.185](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.185)

mantritvaṃ sthūladṛśāṃ śyāvā ca bhavati saubhāgyam  
dīnā dṛk niḥsvānāṃ snigdhā vipulārthabhogavatām

### [3.186](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.186)

tathā ca samudraḥ:—  
same gokṣīravarṇābhe raktānte kṛṣṇatārake  
prasanne ca viśāle ca snigdhe caivāyate śubhe

### [3.187](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.187)

atasīpuṣpasaṃkāśe bhavetāṃ yasya locane  
nṛpatiḥ sa tu vijñeyaḥ samudravacanaṃ yathā

### [3.188](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.188)

vyāghracakṣurghanairyuktāḥ kekarākṣāḥ kalipriyāḥ  
viḍālahaṃsavarṇāśca bhavanti puruṣādhamāḥ

### [3.189](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.189)

mayūranakulākṣāśca narāste madhyamāḥ smṛtāḥ  
na śrīstyajati sarvatra puruṣaṃ madhupiṅgalam

### [3.190](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.190)

rājyapiṅgalanetrāśca rājāno bhogasaṃyutāḥ  
locanā haritābhāśca gajapiṅgā dhaneśvarāḥ

### [3.191](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.191)

balavanto guṇopetāḥ pṛthivyāṃ cakravartinaḥ  
taptahāṭakavarṇābhe bhavetāṃ yasya locane

### [3.192](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.192)

nṛpatiḥ sa tu vijñeyaḥ samudravacanaṃ yathā

### [3.193](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.193)

netraspandanalakṣaṇam  
dvimātraspandino ye tu dhaninaste prakīrtitāḥ  
trimātraspandino jñeyāḥ puruṣāḥ sukhajīvinaḥ

### [3.194](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.194)

caturmātranimeṣaśca dhanavān parikīrtitaḥ  
dīrghāyuṣo dharmaratāḥ pañcamātranimeṣiṇaḥ

### [3.195](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.195)

bhrūlakṣaṇam  
abhyunnatābhiralpāyuṣo viśālonnatābhiratisukhinaḥ  
viṣamabhruvo daridrā bālendunatabhruvaḥ sādhanāḥ

### [3.196](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.196)

dīrghāsaṃsaktābhirdhaninaḥ khaṇḍābhirarthaparihīṇāḥ  
madhyavinatabhruvo ye te saktāḥ strīṣvagamyāsu

### [3.197](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.197)

tathā ca samudraḥ:—  
abhyunnatābhiḥ svalpāyurviśālābhiḥ sukhānvitāḥ  
madhyonnatā bhruvo ye ca pāpasaktāśca te narāḥ

### [3.198](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.198)

bālendubhrūsamāścāḍhyā daridrā viṣamabhruvaḥ  
asaṃlagnabhruvo ye tu dhaninaste narāḥ smṛtāḥ

### [3.198-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.198-2)

khaṇḍābhirnirdhanā jñeyā viṣamābhirnarādhamāḥ

### [3.199](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.199)

ka  
unnatavipulaiḥ śaṅkhairdhanino nimnaiḥ sutārthasantyaktāḥ  
viṣamalalāṭā vidhanā dhanavanto'rdhendusadṛśena

### [3.200](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.200)

śuktiviśālairācāryatā śirāsantatairadharmaratāḥ  
unnatasirābhirāḍhyāḥ svastikavat saṃsthitābhiśca

### [3.201](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.201)

nimnalalāṭā vadhabandhabhāginaḥ krūrakarmaniratāśca  
abhyunnataiśca bhūpāḥ kṛpaṇāḥ syuḥ saṃvṛttalalāṭāḥ

### [3.202](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.202)

tathā ca samudraḥ:—  
lalāṭenārdhacandreṇa bhavanti pṛthivīśvarāḥ  
vipulena lalāṭena mahādhanayutā smṛtāḥ

### [3.203](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.203)

viṣameṇādhamā jñeyāḥ pāpāḥ martyā śirātatāḥ  
nimnena tu lalāṭena krūrakarmaratā narāḥ

### [3.204](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.204)

abhyunnataiśca bhūpāḥ syuḥ saṃvṛttaiḥ kṛpaṇāḥ smṛtāḥ

### [3.205](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.205)

ruditalakṣaṇam  
ruditamadīnamanaśru snigdhaṃ ca śubhāvahaṃ manuṣyāṇām  
rūkṣaṃ dīnaṃ pracurāśru caiva na śubhapradaṃ puṃsām

### [3.206](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.206)

tathā ca samudraḥ:-adīnā'naśrusahitaṃ snigdhaṃ ca ruditaṃ śubham  
rūkṣaṃ dīnaṃ vāṣpayutaṃ puruṣāṇāmaniṣṭadam

### [3.207](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.207)

hasitalakṣaṇam  
hasitaṃ śubhadamakampaṃ sanimīlitalocanaṃ tu pāpasya  
duṣṭasya hasitamasakṛt, sonmādasyāsakṛt prānte

### [3.208](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.208)

tathā ca samudraḥ:-hasitaṃ kamparahitaṃ nṛpāṇāmanyathā'śubham  
asakṛddoṣayuktasya mīlitākṣasya cāśubham

### [3.206-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.206-2)

lalāṭa-rekhālakṣaṇam  
tisro rekhāḥ śatajīvināṃ lalāṭāyatāḥ sthitā yadi tāḥ  
catasṛbhiravanīśatvaṃ navatiścāyuḥ samaṃ cābdāḥ

### [3.210](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.210)

vicchinnābhiścāgamyagāmino navatirapyarekheṇa  
keśāntopagatābhirelekhābhiraśītivarṣāyuḥ

### [3.211](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.211)

pañcabhirāyuḥ saptatirekāgrāvasthitābhirapi ṣaṣṭiḥ  
bahurekheṇa śatādhaṃ catvāriṃśacca vakrābhiḥ

### [3.212](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.212)

bhrūlagnābhistriṃśad viṃśatiko vāmabhāgavakrābhiḥ  
kṣudrābhiḥ svalpāyurnyūnābhiścāntare kalpyam

### [3.213](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.213)

rekhāḥ pañca lalāṭe tu yasyā'sau dhanavān smṛtaḥ  
śataṃ jīvati varṣāṇāmaiśvaryamadhigacchati

### [3.214](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.214)

catūrekho hyaśītistu tribhiḥ saptatireva ca  
ṣaṣṭirdvābhyāṃ tu rekhābhyāṃ catvāriṃśat tathaikayā

### [3.215](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.215)

arekheṇa lalāṭena bhavanti nidhipālakāḥ  
rekhācchede tu vijñeyāḥ pāpakarmaratā narāḥ

### [3.216](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.216)

alpāyuṣtastathā'lpāsu vyādhiyuktāśca te sadā

### [3.217](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.217)

triśūlaṃ paṭṭiśaṃ vāpi lalāṭe yasya dṛśyate  
aiśvaryaṃ tasya vijñeyaṃ senānāṃ nāyakaśca saḥ

### [3.218](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.218)

śirolakṣaṇam  
parimaṇḍalairgavāḍhayāḥ chatrākāraiḥ śirobhiravanīśāḥ  
cipiṭaiḥ pitṛmātṛghnāḥ karotiśirasāṃ cirānmṛtyuḥ

### [3.219](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.219)

ghaṭamūrdhā'dhvaruci dvimastakaḥ pāpakṛd ghanaissayuktaḥ  
nimnaṃ tu śiro mahatāṃ bahunimnamanarthadaṃ bhavati

### [3.220](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.220)

tathā ca samudraḥ:-utkrāntido nimnaśiraḥ alpopahata eva ca  
chatrākāraśirā rājā gavāḍhyaḥ parimaṇḍalaḥ  
viṣamaṃ tu daridrāṇāṃ śiro dīrghaṃ cirāyuṣām

### [3.220-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.220-2)

nāgakumbhaśirā rājā samaṃ sarvatra bhoginaḥ

### [3.221](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.221)

ka  
keśalakṣaṇāni  
adhunā mūrdhajalakṣaṇamāha—  
ekaikabhavaiḥ snigdhaiḥ kṛṣṇairākuñcitairabhinnāgraiḥ  
mṛdubhirna cāti bahubhiḥ keśaiḥ sukhabhāk narendro vā

### [3.222](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.222)

bahumūlaviṣamakapilāḥ sthūlasphuṭitāgraparuṣahrasvāśca  
atikuṭilāścātighanāścātimūrdhajā vittahīnānām

### [3.223](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.223)

ekaikasambhavāḥ snigdhāḥ kṛṣṇā nātighanāḥ kacāḥ  
pūjitāḥ, viparītāśca nirdhanānāṃ prakīrtitāḥ

### [3.224](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.224)

tathā ca gargaḥ:—  
caturdaśasamadvandvaicatuḥkṛṣṇaicatuḥsamaḥ  
daśapadmo daśabṛhat triśuklaḥ śasyate naraḥ

### [3.225](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.225)

pādau gulphau sphicau pārśvavṛṣaṇau cakṣuṣī stanau  
kaṇṭhoṣṭhau vaṃkṣaṇau jaṃghe hastau bāhū ca kukṣikau

### [3.226](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.226)

caturdaśasamadvandvaṃ samudro nṛṣu śaṃsati  
akṣitāre bhruvau śmaśruḥ keśāścaivāsitāḥ śubhāḥ

### [3.227](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.227)

aṅgulyo hṛdayaṃ netre daśanāśca samā nṛṇām  
catvāraḥ sampraśasyante madaiśvaryasukhāvahāḥ

### [3.228](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.228)

jihvoṣṭhaṃ tālurāsyaṃ ca mukhaṃ netre stanau nakhāḥ  
hastau pādau ca śasyante padmābhā daśa dehinām

### [3.229](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.229)

pāṇipādamuro grīvā vṛṣaṇau hṛdayaṃ śiraḥ  
lalāṭamudaraṃ pṛṣṭhaṃ bṛhantaḥ pūjitā daśa

### [3.230](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3.230)

netre tārāvirahite daśanāśca sitāḥ śubhāḥ  
etacca lakṣaṇaṃ kṛtsnaṃ narāṇāṃ samudāhṛtam

## Linked texts (6)

- [Bṛhatsaṃhitā (another edition)](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.rsi.brhatsamhita*alt.16.23) — Sanskrit
- [Bhaviṣyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.bhavisya.3.26.26) — Vyāsa, Sanskrit
- [Sāmudrika (Garga)](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.samudrika.1.27) — Garga, Sanskrit
- [Vīramitrodaya](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.nibandha.other.viramitrodaya.1.p87) — Rāmamiśra, Sanskrit
- [Sāmudrikarahasya](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.nibandha.samudrikarahasya.1.24) — Kālikāprasāda, Sanskrit
- [Avayavalakṣaṇaśāstra](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.avayavalaksanasastra.1.130) — Samudra, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.3) · Pramāṇa
