<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Astronomy & Mathematics](https://indike.org/pramana/in.astro) › [Physiognomy](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika) › [Works attributed to sages and ancient authorities](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa) › [Angavidya](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya) › 4

# Angavidya 4

Aṅgavidyā 4

- **Language:** Sanskrit

### [4.1](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.1)

vanitāṃgānāṃ lakṣaṇaviśeṣaḥ  
skanda uvāca—  
sadā gṛhī sukhaṃ bhuṃjate yadi strī lakṣaṇairyutaḥ  
ataḥ sukhasamṛddhacarthamādau lakṣaṇamīkṣayet

### [4.2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.2)

strīlakṣaṇa-bhūmikā  
vapurāvartagandhāśca chāyā sattvaṃ svaro matiḥ  
varṇaścedaṣṭadhā proktā budhairlakṣaṇabhūmikā

### [4.3](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.3)

āpādatalamārabhya yāvanmaulirahaṃ kramāt  
śubhāśubhāni vakṣyāmi lakṣaṇāni mune ! śṛṇu

### [4.4](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.4)

ādau pādatalaṃ rekhāstato'ṅguṣṭhāṃgulīnakhāḥ  
pṛṣṭhaṃ gulphadvayaṃ pārṣṇijaṃghe romāṇi jānuno

### [4.5](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.5)

ūrukaṭitanitambasphig bhago jaghanavastike  
nābhiḥ kukṣidvayaṃ pārśvodaramadhyavalitrayam

### [4.6](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.6)

romālī hṛdayaṃ vakṣo vakṣojadvayacūcukam  
jatru skandhāṃsakakṣo dormaṇibandhakaradvayam

### [4.7](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.7)

pāṇipṛṣṭhaṃ pāṇitalaṃ rekhā'ṅguṣṭhāṃgulī-nakhāḥ  
pṛṣṭiḥ kṛkāṭikā-kaṃṭha cibukaṃ ca hanudvayam

### [4.8](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.8)

kapolau vaktramadharottaroṣṭhāṃ dvija-jihvikā  
ghaṭikā tālu hasitaṃ nāsikā kṣutamakṣiṇī

### [4.6-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.6-2)

yoṣitaḥ śubhāṅgānāṃ saṅkhyā  
pakṣmabhrūkarṇabhālāni maulisīmantamaulijāḥ  
ṣaṣṭiṣaḍuttarā yoṣidaṃgalakṣaṇasatkhaniḥ

### [4.10](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.10)

strīṇāṃ pādavalaṃ snigdhaṃ māṃsalaṃ mṛdulaṃ samam  
asvedamūṣṇamaruṇaṃ bahubhogocitaṃ smṛtam

### [4.11](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.11)

rūkṣaṃ vivarṇaṃ paruṣaṃ khaṇḍitaṃ pratibimbakam  
śūrpākāraṃ viśuṣkaṃ ca duḥkhadaurbhāgyasūcakam

### [4.12](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.12)

cakra-svastika-śaṅkha-abja-dhvaja-mīnātapatravat  
yasyāḥ pādatale rekhā sā bhavet kṣitipāṅganā

### [4.13](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.13)

bhavedakhaṇḍabhogā yo‍rdhvamadhyāṃgulisaṃyutā  
rekhā''khusarpakākābhā duḥkhadāridryasūcikā

### [4.14](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.14)

pādāṃguṣṭhalakṣaṇam  
unnato māṃsaloṃ'guṣṭho vartulo'tulabhogadaḥ  
vakro hrasvaśca cipaṭaḥ sukhasaubhāgyabhañjakaḥ

### [4.15](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.15)

pādāṃgulilakṣaṇam  
vidhavā vipulena syād dīrghāṅguṣṭhena durbhagā  
mṛdavo'ṅgulayaḥ śastāḥ ghanā vṛttāḥ samunnatāḥ

### [4.16](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.16)

dīrghāṅgulībhiḥ kulaṭā kṛśābhiratinirdhanā  
hrasvāyuṣyā ca hrasvābhirbhugnābhirbhugnavartinī

### [4.17](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.17)

cipiṭābhirbhaved dāsī viralābhirdaridriṇī  
parasparaṃ samārūḍhāḥ pādāṃgulyo bhavanti hi

### [4.18](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.18)

hatvā bahūnapi patīn parapreṣyā tadā bhavet  
yasyāḥ pathi samayāntyā rajo bhūmeḥ samucchalet  
sā pāṃsulā prajāyeta kulatrayavināśinī

### [4.19](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.19)

yasyāḥ kaniṣṭhikā bhūmiṃ na gacchantyāḥ parispṛśet  
sā nihatya patiṃ yoṣit dvitīyaṃ kurute patim

### [4.20](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.20)

pranāmikā ca madhyā yasyā bhūmiṃ na saṃspṛśet  
patidvayaṃ nihatyādyā dvitīyā ca patitrayam

### [4.21](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.21)

patihīnatvakāriṇyau hīne te dve ime yadi  
pradeśinī bhaved yasyāḥ aṃguṣṭhād vyatirekinī

### [4.22](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.22)

kanyaiva kulaṭā sā syādeṣa eva viniścayaḥ

### [4.23](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.23)

snigdhāḥ samunnatāstāmrā vṛttā pādanakhāḥ śubhāḥ  
rājñītvasūcakaṃ strīṇāṃ pādapṛṣṭhaṃ samunnatam

### [4.24](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.24)

asvedamasirādyaṃ ca masṛṇaṃ mṛdumāṃsalam  
daridrā madhyabhagnena śirālena sadādhvagā

### [4.25](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.25)

gulphalakṣaṇam  
romāḍhyena bhaved dāsī nirmāṃsena ca durbhagā  
gūḍhau gulphau śivāyoktāvasirālau suvartulau

### [4.26](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.26)

pārṣṇilakṣaṇam  
sthūlapuṭau śithilau dṛśyau syātāṃ daurbhāgyasūcakau  
samapārṣṇiḥ śubhā nārī pṛthupārṣṇiśca durbhagā

### [4.27](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.27)

kulaṭonnatapārṣṇiḥ syād dīrghapārṣṇiśca duḥkhabhāk  
romahīne same snigdhe yajjaṃghe kramavartule

### [4.28](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.28)

sā rājapatnī bhavati viśire sumanohare

### [4.29](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.29)

ekaromā rājapatnī dviromā ca sukhāvahā  
triromā romakūpeṣu bhaved vaidhavyaduḥkhabhāk

### [4.30](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.30)

vṛttaṃ piśitasaṃlagnaṃ jānuyugmaṃ praśasyate  
nirmāṃsaṃ svairacāriṇyā daridrāyāśca viślatham

### [4.30-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.30-2)

parapuruṣaṃ carati yā sā svairacāriṇī tasyāḥ, viślatham-apuṣṭaṃ ca jānuyugmaṃ daridrāyāḥ bhavati

### [4.31](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.31)

ūrulakṣaṇam  
viśiraiḥ karabhākārairūrubhirmasṛṇairghanaiḥ  
suvṛttaiḥ romarahitairbhaveyurbhūpavallabhāḥ

### [4.32](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.32)

vaidhavyaṃ romaśairūrutaṃ daurbhāgyaṃ cipiṭairapi  
madhyacchidrairmahāduḥkhaṃ dāridracaṃ kaṭhinatvacaiḥ

### [4.33](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.33)

kaṭilakṣaṇam  
caturbhiraṅgulaiḥ śastā kaṭirviṃśatisaṃyutaiḥ  
samunnatanitambāḍhyā caturasrā mṛgīdṛśām

### [4.34](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.34)

vinatā cipiṭā dīrghā nirmāṃsā saṃkaṭā kaṭiḥ  
hasvā romayutā nāryā duḥkhavaidhavyasūcikā

### [4.35](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.35)

nitambalakṣaṇam  
nitambabimbo nārīṇāmunnato māṃsalaḥ pṛthuḥ  
mahābhogāya samproktastadanyo'śarmaṇe mataḥ

### [4.36](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.36)

sphiglakṣaṇam  
kapitthaphalavad vṛttau mṛdulau māṃsalau ghanau  
sphicau valivinirmuktau ratisaukhyavivardhanau

### [4.37](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.37)

yonilakṣaṇam  
śubhaḥ kamaṭhapṛṣṭhābho gajaskandhopamo bhagaḥ  
vāmonnatastu kanyājaḥ putrajo dakṣiṇonnataḥ

### [4.38](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.38)

ākhuromā gūḍhamaṇiḥ suśliṣṭaḥ saṃhataḥ pṛthuḥ  
tuṅgaḥ kamalavarṇābhaḥ śubho'śvatthadalākṛtiḥ

### [4.39](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.39)

kuraṃgakhurarūpo yaśculikodarasannibhaḥ  
romaśo vivṛtāsyaśca dṛśyanāso'ti durbhagaḥ

### [4.40](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.40)

śaṃkhāvarto bhago yasyā sā garbhamiha necchati  
cipiṭaḥ kaparākāraḥ kikirīpadado bhagaḥ

### [4.41](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.41)

vaṃśavetasapatrābho gajaromoccanāsikaḥ  
vikaṭaḥ kuṭilākāro lambagallastathā'śubhaḥ

### [4.42](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.42)

jaghanalakṣaṇam  
bhagasya bhālaṃ jaghanaṃ vistīrṇaṃ tuṅgamāṃsalam  
mṛdulaṃ mṛduromāḍhyaṃ dakṣiṇāvartamīḍitam

### [4.43](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.43)

vāmāvartaṃ ca nirmāṃsaṃ bhugnaṃ vaidhavyasūcakam  
saṃkaṭasthapuṭaṃ rūkṣaṃ jaghanaṃ duḥkhadaṃ sadā

### [4.44](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.44)

vastilakṣaṇam  
vastiḥ praśastā vipulā mṛdvī ca stokamunnatā  
romaśā ca śirālā ca rekhāṅkā naiva śobhanā

### [4.45](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.45)

nābhilakṣaṇam  
gambhīradakṣiṇāvartā nābhiḥ syāt sukhasampade  
vāmāvartā samuttānā vyaktagranthirna śobhanā

### [4.46](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.46)

kukṣilakṣaṇam  
sūte sutān bahūnnārī pṛthukukṣī sukhāspadam  
kṣitīśaṃ janayet putraṃ maṇḍūkābhena kukṣiṇā

### [4.47](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.47)

valilakṣaṇam  
unnatena valībhājā sāvartenāpi kukṣiṇā  
vandhyā pravrajitā dāsī kramād yoṣā bhavediha

### [4.48](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.48)

pārśvalakṣaṇam  
samaiḥ samāṃsalairmṛdubhiryoṣinmagnāsthibhiḥ śubhaiḥ  
pārśvaiḥ saubhāgyasukhayornidhānaṃ syādasaṃśayam

### [4.49](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.49)

yasya dṛśyaśire pārśve unnate romasaṃyute  
nirapatyā ca duḥśīlā sā bhaved duḥkhaśevadhiḥ

### [4.50](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.50)

udareṇātitucchena visireṇa mṛdutvacā  
yoṣid bhavati bhogāḍhyā nityaṃ miṣṭānnasevinī

### [4.51](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.51)

kumbhākāraṃ daridrāyāḥ jaṭharaṃ ca mṛdaṅgavat  
kūṣmāṇḍābhaṃ yavābhaṃ ca duṣpūraṃ jāyate striyāḥ

### [4.52](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.52)

suviśālodarī nārī nirapatyā ca durbhagā  
pralambajaṭharā hanti śvaśuraṃ cāpi devaram

### [4.53](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.53)

romāvalilakṣaṇam  
madhyakṣāmā ca subhagā bhogāḍhyā savalitrayā  
ṛjvī tanvī ca romālī yasyāḥ sā śarmanarmabhūḥ

### [4.54](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.54)

kapilā kuṭilā sthūlā vicchinnā romarājikā  
caurya-vaidhavya-daurbhāgyaṃ vidadhyādiha yoṣitām

### [4.55](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.55)

hṛdayalakṣaṇam  
nirlomaṃ hṛdayaṃ yasyāḥ samaṃ nimnatvavarjitam  
aiśvaryaṃ cāpyavaidhavyaṃ priyaprema samālabhet

### [4.56](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.56)

vistīrṇahṛdayā yoṣā puṃścalī nirdayā tathā  
udvinnaromahṛdayā patiṃ hanti viniścitam

### [4.57](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.57)

śraṣṭādaśāṅgulatatpuraḥ pīvaramunnatam  
sukhāya, duḥkhāya bhaved romaśaṃ viṣamaṃ pṛthu

### [4.58](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.58)

kucalakṣaṇam  
ghanau vṛttau dṛḍhau pīnau samau śastau payodharau  
sthūlāgrau viralau śuṣkau vāmorūṇāṃ na śarmadau

### [4.59](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.59)

dakṣiṇonnatavakṣojā putriṇī tvagraṇī matā  
vāmonnatakucā sūte kanyāṃ saubhāgyasundarīm

### [4.60](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.60)

araghaṭṭaghaṭītulyau kucau dauḥśīlyasūcakau  
pīvarāsyau sāntarālau pṛthūpāntau na śobhanau

### [4.61](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.61)

mūle sthūlau kramakṛśāvagre tīkṣṇau payodharau  
sukhadau pūrvakāle tu paścādatyantaduḥkhadau

### [4.62](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.62)

cūcukalakṣaṇam  
sadṛśaṃ cūcukayugaṃ śyastaṃ śyāmaṃ suvartulam  
antarmagnaṃ ca dīrghaṃ ca kṛśaṃ kleśāya jāyate

### [4.63](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.63)

jatrulakṣaṇam  
pīvarābhyāṃ ca jatrubhyāṃ dhanadhānyanidhirvadhūḥ  
ilathāsthibhyāṃ ca nimnābhyāṃ viṣamābhyāṃ daridriṇī

### [4.64](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.64)

skandhalakṣaṇam  
abaddhāvanatau skandhāvadīrghāvakṛśau śubhau  
vakrau sthūlau ca romāḍhyau preṣya-vaidhavyasūcakau

### [4.65](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.65)

nigūḍhasandhī srastāgrau śubhāvaṃsau susaṃhatau  
vaidhavyadau samuccāgrau nirmāṃsāvatiduḥkhadau

### [4.66](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.66)

kakṣayoḥ lakṣaṇam  
kakṣe susūkṣmarome ca tuṃge snigdhe ca māṃsale  
śaste, na śaste gambhīre sirāle svedamedure

### [4.67](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.67)

bhujālakṣaṇam  
syātāṃ doṣau tu nirdoṣau gūḍhāsthigranthikomalau  
visirau ca viromāṇau saralau hariṇīdṛśām

### [4.68](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.68)

vaidhavyaṃ sthūlaromāṇau hasvau daurbhāgyasūcakau  
parikleśāya nārīṇāṃ paridṛśyasirau bhujau

### [4.69](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.69)

hastalakṣaṇam  
ambhojamukulākāram aṣṭāṃgulisammukham  
hastadvayaṃ mṛgākṣīṇāṃ bahubhogāya jāyate

### [4.70](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.70)

pāṇitalalakṣaṇam  
mṛdumadhyonnataṃ raktaṃ talaṃ pāṇyorarandhrakam  
praśastaṃ śastarekhāḍhyamalparekhaṃ śubhaśriyam

### [4.71](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.71)

vidhavā bahurekheṇa virekheṇa daridriṇī  
bhikṣukī tu sirāḍhyena nārī karatalena vai

### [4.72](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.72)

viromaṃ visiraṃ śastaṃ pāṇipṛṣṭhaṃ samunnatam  
vaidhavyaheturomāḍhyaṃ nimnaṃ sisnāyutaṃ tyajet

### [4.73](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.73)

hastarekhālakṣaṇam  
raktā vyaktā gabhīrā ca snigdhā pūrṇā ca vartulā  
kararekhāṅganāyāḥ syācchubhā bhāgyānusārataḥ

### [4.74](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.74)

matsyena śubhagā nārī svastikena vasupradā  
padmena bhūpateḥ patnī janayed bhūpāṃta sutam

### [4.75](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.75)

cakravartistrayāḥ pāṇau nadyāvartaḥ pradakṣiṇaḥ  
śaṅkhātapatrakamaṭhā nṛpamātṛtvasūcakāḥ

### [4.76](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.76)

tulāmānākṛtī rekhe vaṇigpatnītvahetuke  
gajavājivṛṣākārāḥ kare vāme mṛgīdṛśām

### [4.77](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.77)

rekhā prāsādavajrābhā bhrūyaḥ tīrthaṃṅkaraṃ sutam  
kṛṣīvalasya patnī syācchakaṭena yugena vā

### [4.78](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.78)

cāmarāṅkuśakodaṇḍe rājapatnī bhaved dhruvam  
aṅguṣṭhamūlānnirgatya rekhā yāti kaniṣṭhikām

### [4.79](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.79)

yadi, sā patihantrī syād dūratastāṃ tyajet sudhīḥ  
triśūlādigadāśaktidundubhyākṛtirekhayā  
nitambinī kīrtimatī tyāgena pṛthivītale

### [4.80](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.80)

kaḍku-jambūka-maṇḍūka vṛka-vṛścikabhoginaḥ  
rāsabhoṣṭraviḍālāḥ syuḥ karasthā duḥkhadāḥ striyāḥ

### [4.81](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.81)

hastāṅguṣṭhalakṣaṇam  
śubhadaḥ saralo'ṅguṣṭho vṛtto vṛttanakho mṛduḥ

### [4.82](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.82)

aṅgulīnāṃ lakṣaṇam  
aṅgulyaśca suparvāṇo dīrghāvṛttāḥ kramāt kṛśāḥ  
cipiṭāḥ sthūlapuṭā rūkṣāḥ pṛṣṭharomayujo'śubhāḥ

### [4.83](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.83)

atihrasvāḥ kṛśā vakrā viralā romahetukāḥ  
duḥkhāyāṅgulayaḥ strīṇāṃ bahuparvasamanvitāḥ

### [4.84](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.84)

nakhalakṣaṇam  
aruṇāḥ saśikhāstuṅgāḥ karajāḥ sadṛśāḥ śubhāḥ  
nimnā vivarṇāḥ śuktyābhāḥ pītā dāridryadāyakāḥ

### [4.85](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.85)

nakheṣu bindavaḥ śvetāḥ prāyaḥ syuḥ svairiṇīstriyāḥ  
puruṣā api jāyante duḥkhinaḥ puṣpitairnakhaiḥ

### [4.86](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.86)

pṛṣṭhasya lakṣaṇam  
antarnimagnavaṃśāsthiḥ pṛṣṭhaḥ syānmāṃsalā śubhā  
pṛṣṭhena romayuktena vaidhavyaṃ labhate dhruvam

### [4.87](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.87)

bhugnena vinatenāpi sasireṇāpi duḥkhitā  
ṛjvī kukāṭikā śreṣṭhā samāṃsā ca samunnatā

### [4.88](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.88)

śuṣkā śirālā romāḍhyā viśālā kuṭilā śubhā  
māṃsalo vartulaḥ kaṇṭhaḥ praśastaścaturaṃgulaḥ

### [4.89](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.89)

śastā grīvā trirekhāṅkā vyaktā'sthisusaṃhitā  
nirmāṃsā cipiṭā dīrghāsthipuṭā na śubhapradā

### [4.90](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.90)

sthūlagrīvā ca vidhavā vakragrīvā ca kiṅkaro  
vandhyā hi cipiṭagrīvā hasvagrīvā ca niḥsutā

### [4.91](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.91)

cibukaṃ dvyaṅgulaṃ śastaṃ vṛttaṃ pīnaṃ sukomalam  
sthūlaṃ dvidhā suvibhaktamāyataṃ romaśaṃ tyajet

### [4.92](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.92)

hanuścibukasaṃlagnā nilomā sughanā śubhā  
vakrā sthūlā kṛśā hrasvā romaśā na śubhapradā

### [4.63-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.63-2)

śastau kapolau vāmākṣyāḥ pīnau vṛttau samunnatau  
romaśau paruṣau nimnau nirmāṃsau parivarjayet

### [4.64-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.64-2)

samaṃ samāsaṃ susnigdhaṃ svāmodaṃ vartulaṃ mukham  
janitṛvadanacchāyaṃ dhanyānāmiha jāyate

### [4.95](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.95)

pāṭalo vartulaḥ snigdho lekhābhūṣitamadhyabhūḥ  
sīmantinīnāmadharo dharājānipriyo bhavet

### [4.96](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.96)

kṛśaḥ pralambasphuṭito rūkṣo daurbhāgyasūcakaḥ  
śyāvaḥ sthūlo'dharoṣṭhaḥ syād vaidhavyakalahapradaḥ

### [4.97](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.97)

masṛṇo mattakāśinyāścottaroṣṭhaḥ śubho'gadaḥ  
kiñcinmadhyonnato'romā viparīto viruddhakṛt

### [4.98](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.98)

gokṣīrasannibhāḥ snigdhā dvātriṃśaddaśanāḥ śubhāḥ  
adhastādupariṣṭācca samāḥ stokasamunnatāḥ

### [4.66-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.66-2)

pītāḥ śyāvāśca daśanāḥ sthūlā dīrghā dvipaṅktayaḥ  
śuktyākārāśca viralā duḥkhadaurbhāgyakāraṇam

### [4.100](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.100)

adhastādadhikairdantairmātaraṃ bhakṣayet sphuṭam  
patihīnā ca vikaṭaiḥ kulaṭā viralairbhavet

### [4.101](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.101)

jihvālakṣaṇam  
jihveṣṭamiṣṭabhoktrī syācchoṇā mṛdvī tathā sitā  
duḥkhāya madhyasaṅkīrṇā purobhāgasavistarā

### [4.102](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.102)

sitayā toyamaraṇaṃ śyāmayā kalahapriyā  
daridrā māṃsalatayā lambayā'bhakṣyabhakṣiṇī

### [4.103](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.103)

viśālayā rasanayā pramadātipramādabhāk  
snigdhaṃ kokanadābhāsaṃ praśastaṃ tālu komalam

### [4.104](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.104)

site tāluni vaidhavyaṃ pīte pravrajitā bhavet  
kṛṣṇe'patyaviyogārtā rūkṣe bhūrikuṭumbinī

### [4.105](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.105)

kaṇṭhe sthūlā suvṛttā ca kramatīkṣṇā sulohitā  
apralambā śubhā ghāṭā sthūlā kṛṣṇā ca duḥkhadā

### [4.106](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.106)

smitalakṣaṇam  
alakṣitadvijaṃ kiñcit kiñcit phullakapolakam  
smitaṃ praśastaṃ sudṛśāmanimīlitalocanam

### [4.107](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.107)

nāsālakṣaṇam  
samavṛttapuṭā nāsā laghucchidrā śubhāvahā  
sthūlāgrā madhyanimnā ca na praśastā samunnatā

### [4.108](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.108)

ākuñcitā'ruṇāgrā ca vaivaṇryakleśadāyinī  
parapreṣyā ca cipiṭā hrasvā dīrghā kalipriyā

### [4.106-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.106-2)

chikkālakṣaṇam  
dīrghāyuṣkṛtkṣutaṃ dīrghaṃ yugapad dvitripiṇḍitam  
netralakṣaṇam  
lalanālocane śaste raktānte kṛṣṇatārake

### [4.110](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.110)

gokṣīravarṇaviśade susnigdhe kṛṣṇapakṣmaṇī  
unnatākṣī na dīrghāyurvṛttākṣī kulaṭā bhavet

### [4.111](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.111)

meṣākṣī mahiṣākṣī ca kekarākṣī na śobhanā  
kāmagṛhītā nitarāṃ gopiṅgākṣī sudurvṛtā

### [4.112](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.112)

pārāvatākṣī duḥśīlā raktākṣī bhartṛghātinī  
koṭarānayanā duṣṭā gajanetrā na śobhanā

### [4.113](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.113)

puṃścalī vāmakāṇākṣī vandhyā dakṣiṇakāṇikā  
madhupiṅgalākṣī ramaṇī dhanadhānyasamṛddhibhāk

### [4.114](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.114)

pakṣmaṇo lakṣaṇam  
pakṣmabhiḥ sughanaiḥ snigdhaiḥ kṛṣṇaiḥ sūkṣmaiḥ subhāgyabhāk  
kapilairviralaiḥ sthūlairnindyā bhavati bhāminī

### [4.115](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.115)

bhrūlakṣaṇam  
bhruvau suvartule tanvyāḥ snigdhe kṛṣṇe asaṃhate  
praśaste mṛduromāṇau subhruvaḥ kārmukākṛtī

### [4.116](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.116)

khararomā ca pṛthulā vikīrṇā saralā striyāḥ  
na bhrūḥ praśastā militā dīrgharomā ca piṅgalā

### [4.117](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.117)

karṇalakṣaṇam  
lambakarṇau śubhāvartau sukhadau ca śubhapradau  
ṣaṣkulīrahitau nindyau sirālau kuṭilau kṛśau

### [4.118](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.118)

bhālalakṣaṇam  
bhālaḥ śirāvirahito nirlomārdhendusannibhaḥ  
animnastryaṃgulo nāryāḥ saubhāgyārogyakāraṇam

### [4.119](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.119)

vyaktasvastikarekhaṃ ca lalāṭaṃ rājyasampade  
pralambaṃ mastakaṃ yasyāḥ devaraṃ hanti sā dhruvam

### [4.120](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.120)

romaśena śirālena prāṃśunā rogiṇī matā

### [4.121](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.121)

sīmantalakṣaṇam  
sīmantaḥ saralaḥ śasto mauliḥ śastaḥ samunnataḥ  
gajakumbhanibho vṛttaḥ saubhāgyaiśvaryasūcakaḥ

### [4.122](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.122)

śiraso lakṣaṇam  
sthūlamūrdhanā ca vidhavā dīrghaśīrṣā ca bandhakī  
viśālenāpi śirasā bhaved daurbhāgyabhājanam

### [4.123](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.123)

keśalakṣaṇam  
keśā bhralikulacchāyāḥ sūkṣmāḥ snigdhāḥ sukomalāḥ  
kiñcidākuñcitāgrāśca kuṭilāścātiśobhanāḥ

### [4.124](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.124)

paruṣāḥ kuṭilāgrāśca viralāśca śiroruhāḥ  
piṅgalā laghavo rūkṣā duḥkhadāridrayabandhanāḥ

### [4.125](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.125)

maśakasya tilasya ca lakṣaṇe  
bhruvorantarlalāṭe vā maśako rājyasūcakaḥ  
vāme kapole maśakaḥ śoṇo miṣṭānnadaḥ smṛtaḥ

### [4.126](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.126)

tilakaṃ lāñchanaṃ vāpi hṛdi saubhāgyakāraṇam  
yasyā dakṣiṇavakṣoje śoṇe tilakalāñchane

### [4.127](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.127)

kanyācatuṣṭayaṃ sūte sūte sā ca sutatrayam  
tilakaṃ lāñchanaṃ śoṇaṃ yasyā vāme kuce bhavet  
ekaṃ putraṃ prasūyādau tataḥ sā vidhavā bhavet

### [4.128](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.128)

guhyasya dakṣiṇe bhāge tilakaṃ yadi yoṣitaḥ  
tadā kṣitipateḥ patnī sūte vā kṣitipaṃ sutam

### [4.126-2](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.126-2)

nāsāgre maśakaḥ śoṇo mahiṣyā eva jāyate

### [4.130](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.130)

kṛṣṇaḥ sa eva bhartṛghnyāḥ puṃścalyāśca prakīrtitaḥ

### [4.131](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.131)

nābheradhastāt tilakaṃ maśako lāñchanaṃ śubham  
maśakastilakaṃ cihnaṃ gulphadeśe daridrakṛt

### [4.132](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.132)

kare karṇe kapole vā kaṇṭhe vāme bhavedyadi  
eṣāṃ trayāṇāmekaṃ tu prāg garbhe putradaṃ bhavet

### [4.133](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.133)

bhālagena triśūlena nirmitena svayambhuvā  
nitambinīsahasrāṇāṃ svāmitvaṃ yoṣidāpnuyāt

### [4.134](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.134)

suptā parasparaṃ yā tu dantān kiṭikiṭāyate  
sulakṣaṇāpyaśastā sā yā kiñcit pralapet tathā

### [4.135](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.135)

pāṇau pradakṣiṇāvarto dhanyo vāmo na śobhanaḥ  
nābhau śrutāvurasi vā dakṣiṇāvarta īḍitaḥ

### [4.136](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.136)

sukhāya dakṣiṇāvartaḥ pṛṣṭhavaṃśasya dakṣiṇe  
antaḥpṛṣṭhaṃ nābhisamo vahvāyuḥ putravardhanaḥ

### [4.137](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.137)

rājapatnyāḥ pradṛśyeta bhagamaulau pradakṣiṇaḥ  
sa cecchakaṭabhaṅgaḥ syād bahuputrasukhapradaḥ

### [4.138](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.138)

kaṭigo guhyago vartaḥ patyapatyanipātanaḥ  
syātāmudaravedhena pṛṣṭhāvartau na śobhanau

### [4.139](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.139)

ekena hanti bhartāraṃ bhavedanyena puṃścalī  
kaṇṭhago dakṣiṇāvarto duḥkhavaidhavyahetukaḥ

### [4.140](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.140)

sīmante'tha lalāṭe vā tyājyā dūreṇa yatnataḥ  
sā patiṃ hanti varṣeṇa yasyāḥ madhye kūkāṭikā

### [4.141](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.141)

pradakṣiṇo vā vāmo vā romṇāmāvartakaḥ striyāḥ  
eko vā mūrdhni dvau vā vāme vāmagatau api  
ādaśāhaṃ patighnau tau tyājyau dūrāt subuddhinā

### [4.142](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.142)

kaṭyāvartā tu kulaṭā nābhyāvartā pativratā

### [4.143](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.143)

pṛṣṭhāvartā ca bhartṛghnī kulaṭā vā'tha jāyate

### [4.144](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.144)

skanda uvāca-sulakṣaṇāpi duḥśīlā kulakṣaṇaśiromaṇiḥ  
alakṣaṇāpi yā sādhvī sarvalakṣaṇabhūstu sā

### [4.145](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.145)

sulakṣaṇā sucāritrā svādhīnā patidevatā  
viśveśānugrahādeva gṛhe yoṣidavāpyate

### [4.146](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.146)

alaṅkṛtāḥ svavāsinyo yābhiḥ prāktanajanmani  
nānāvidhairalaṃkāraistāḥ surūpā bhavanti hi

### [4.147](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.147)

sutīrtheṣu vapuryābhiḥ kṣālitaṃ vā vihāyitam  
tā lāvaṇyataraṅgiṇyo bhavantīha sulakṣaṇāḥ

### [4.148](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.148)

pracitā jagatāṃ mātā yābhirmṛḍavadhūriha  
tā bhavanti sucāritrā yoṣāḥ svādhīnabhartṛkāḥ

### [4.149](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.149)

svādhīnapatikānāṃ ca suśīlānāṃ mṛgīdṛśām  
svargāpavargavitraiva sulakṣaṇaphalaṃ hi tat

### [4.150](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.150)

sulakṣaṇaiḥ sucaritairapi mandāyuṣaṃ patim  
dīrghāyuṣaṃ prakurvanti pramadāḥ pramadāspadam

### [4.151](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.151)

ataḥ sulakṣaṇā yoṣāḥ pariṇeyā vicakṣaṇaiḥ  
lakṣaṇāni parīkṣyādau hitvā durlakṣaṇānyapi

### [4.152](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4.152)

lakṣaṇāni mayoktāni sukhāya gṛhamedhinām

## Linked texts (12)

- [Skandamahāpurāṇa (vulgate)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda*vulgate.4.37.4) — Sanskrit
- [Bṛhatparāśarahorāśāstra](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.yavana.brhatparasara.82.5) — Parāśara, Sanskrit
- [Sāmudrika (Garga)](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.samudrika.4.2) — Garga, Sanskrit
- [Nītikalpataru](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.rajadharma.nitikalpataru.94.5) — Kṣemendra, Sanskrit
- [Kāśīpurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.sthala.kasi.kasipurana.49.16) — Sanskrit
- [Jyotiṣatattvaprakāśa](https://indike.org/pramana/in.astro.sangraha.sarasangraha-works.jyotisatattvaprakasa.6.250-2) — Lakṣmīkānta Kanyāla Jyotiṣācārya, Sanskrit
- [Vīramitrodaya](https://indike.org/pramana/in.astro.hora.nibandha.other.viramitrodaya.1.p176) — Rāmamiśra, Sanskrit
- [Śivatattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.rajadharma.sivatattvaratnakara.90.5) — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- [Sāmudrikarahasya](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.nibandha.samudrikarahasya.2.19) — Kālikāprasāda, Sanskrit
- [Puruṣārthasudhānidhi](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.other.purusarthasudhanidhi.74.92.5) — Sāyaṇācārya, Sanskrit
- [Śabdakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.art.visvakosa.sabdakalpadruma.552.12.3) — Rājā Sir Rādhākānta Deb, Sanskrit
- [Avayavalakṣaṇaśāstra](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.avayavalaksanasastra.3.3-3) — Samudra, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4](https://indike.org/pramana/in.astro.samudrika.arsa.angavidya.4) · Pramāṇa
