Pramāṇa · Search · About · API

Samudrikarahasya 1

Sāmudrikarahasya 1

Language
Sanskrit

1.1

bālārkabhatanuṃ dvipendravadanaṃ vighnebha-paścānanam
guñjatṣaṭpada-puñja-meduramada-śrīmatkaṭollāsitam
rājadcāla vibhūṣaṇaṃ bhurataruṃ bhaktārthadāne sadā
vande taṃ himavatsutāṅga-januṣaṃ devaṃ gaṇeśaṃ muhuḥ

1.2

śrī 108 kāmākhyāyai namaḥ
kāmākhyāṃ kāmarūpe kanakamaṇimaye siddhapīṭhe vasantīm
vāksiddhiṃ cārubuddhiṃ smaraṇamupagatā yā prayacchatyajasram
yā mantraṃ vyāhṛtīddhaṃ nijahṛdi satataṃ dhyāyatāṃ siddhidātrī
brahmopendreśa-mukhyairmuramaragaṇaiḥ sevitā tāṃ bhajāmaḥ

1.1-2

atha keśavarṇanam—
mahākuntalayukto vai paṇḍito guṇavān bhavet
keśahīnaśca yo devi ! daridro vā'tha bhūpatiḥ

1.2-2

dīrghalomaśravā yastu dīrgha-karṇaśca yo bhavet
vaktā hi nirdayaścaiva dīrghāyurnṛpasevakaḥ

1.3

lalāṭavarṇanam—
gambhīrabhālāḥ vadha-bandha-bhāginaḥ
krūre ratāḥ karmaṇi kṛcchrabhoginaḥ
vā'pyuccabhālāḥ tritipāśca yoginaḥ
saṅkīrṇabhālāḥ kṛpaṇāśca durjanāḥ

1.4

bhrūyāṃgaikye tu dāridryaṃ bhrūhīne'pi ca bhāṣini
vakrabhrūśca nṛpā patryaḥ rasikā paṇḍito'thavā

1.5

netravarṇanam—
asite dhanavān netre pote pitṛvināśanaḥ
pāṭale hāsasṛddhī ca citra taskarato bhavet

1.6

ulūkākṣāśca kākākṣāḥ markaṭākṣāśca ye narāḥ
alpa-roma-kapolāśca te sarve pāpabuddhayaḥ

1.7

nāsikāvarṇanam—
śukanāso naro rājā paṅgunāsaśca nidhanaḥ
patrātmikā yadā nāsā ṛddhi-siddhi-pradā sadā

1.8

pummasūrikā—
nāsāyāṃ kuṭilaścaiva kapole bahuputrakaḥ
nāsāpārśve ca paśakaḥ vaṃśakṛcchakaraḥ sadā

1.6-2

śrīmasūrikā–
nāsāyāṃ kuṭilā dīnā kapole duḥkhabhāginī
adhare śaṃkhinī caiva sarvanāśakarī sadā

1.10

ekavaṃśā bhavejjātu māninī ṛṣiṇocyate
sarvatra śubhado śoeḥ kṛṣṇo'śubhaphalapradaḥ

1.11

ānanavarṇanam–
yadā bhālā''nanee syātāminduvatsuṣamāyute
dharmātmotpala-vaktraśca dhanadhānyādibhāga bhavet

1.12

ahāsyavadano martyaḥ duḥkha-dāridryavān sadā
mṛgā'khuvadanaścāpi hīnabhāgyo bhaveddhruvam

1.13

oṣṭhavarṇanam—
sthūlā'dharo naro yastu garvī caivā'vinirghṛṇaḥ
ṛjuvistopamoṣṭhābhyāṃ bhruvo bhavati niścitam

1.14

dantavarṇanam—
viṣamairdhanahīnāśca dantāḥ snigdhā ghanāḥ śubhāḥ
tīkṣṇā dantāḥ samāḥ śreṣṭhā jihvā raktā samā śubhā

1.15

ślakṣṇā dīrghā ca vijñeyā tāluḥ śveto dhanakṣayaḥ
karālā viṣamā dantāḥ kaleśāya ca bhayāya ca

1.16

pītāḥ śyāmāśca daśanāḥ sthūlā dīrghā dvipaṅktayaḥ
śuktyākārāśca viralā duḥkha-daurbhāgya-kāraṇam

1.17

adhastāddhikairdantairmātaraṃ bhakṣayet sphuṭam
patihīnā ca vikaṭaiḥ kulaṭā viralairbhavet

1.18

viralā dantā dvipahitāḥ
svaravarṇanam—
kari-vṛṣa-rathaugha-bherī-mṛdaṅga-siṃhābda-niḥsvanāḥ śūpāḥ
gardabhajarjara-ruktasvarāśca dhanasaukhyasantyaktāḥ

1.16-2

śrīvāladarpaṇam—
statrabhagrīvo yadā devi | kambukaṇṭhaśca yo naraḥ
sarvasaṃskārasampanno mantrajño vijayī bhavet

1.20

kukāṭikā-skandha-hṛdayavarṇanam—
kukāṭikā satlomā syāt pāpī caivātiduḥkhitaḥ
skandhalomā'sukhī martyaḥ lākṣaṇikāḥ vadanti vai

1.21

vṛttodaraścā'lpavaṃśaḥ hṛllomā karuṇāyutaḥ
lomahīnaśca cāṇḍālo dīrghākārastathaiva ca

1.22

bāhu varṇanam—
samāṃsau caiva sumnānyau śliṣṭau ca vipulau śubhau
ājānulambitau bāhū vṛttau pīnau nṛpeśvare

1.23

nirmāṃsau romaśau hastau bhujau dāridryadāyakau
ślomaśau tu sukhinau śreṣṭhau karikaraprabhau

1.24

hastāṅgulayo dīrghāścirāyuṣāmavakritāśca subhagānām
medhāvināṃ ca sūkṣmāścipiṭāḥ parakarmaniratānām

1.25

sthūlābhirdhanarahitā vahirnatābhiśca śastraniryāāḥ
kapi-sadṛśakarā dhanino vyāghropamapāṇaya pāpāḥ

1.26

maṇibandhanairnigūḍhairdṛḍhaiśca suśliṣṭa-sandhibhiryūpāḥ
hīnairhastacchedaḥ ślathaiḥ sa-śabdaiśca nirdravyāḥ

1.27

pitṛvittena vihīnā bhavanti niḥsnehena karatalena narāḥ
saṃvṛtanimnairdhaninaḥ uttānakarāśca dātāraḥ

1.28

nakhavarṇanam—
muṣasadṛśanakhāḥ klībāścipiṭaiḥ sphuṭitaiśca vittasannyaktāḥ
kunakhavivarṇaiḥ paratarkakāśca tāmraiśca nṛpatayaḥ

1.29

aṃguṣṭhāṅgulilakṣaṇam—
aṃguṣṭhayavairāḍhyāḥ sutavanto'ṅguṣṭhamūlataścaiva yavaiḥ
dīrghāṅguliparvāṇaḥ subhagā dīrghāyuṣaścaiva

1.30

snigdhā nimnā rekhā dhanināṃ vyatyayena niḥsvānām
viralāṅgulayo niḥsvā dhanasañcayino ghanāṅgulayaḥ

1.31

tisro rekhā maṇibandhanotthitā karataśopagā nṛpateḥ
pīnayugāṅgulipāṇiḥ nityaṃ satraprado bhavati

1.32

vajrākārā dhanināṃ vidyābhājāṃ tu mīnapucchanibhā
śaṅkhā-''tapatra-śivikā-gajā-'śva-padmopamā nṛpateḥ

1.33

kalaśa-mṛṇāla-patākā-'ṅkuśopamābhirbhavanti nidhipālāḥ
dāmanibhābhiścāḍhyāḥ svastikarūpābhiraiśvaryyam

1.34

cakrā-'si-paraśu-tomara-śakti-dhanuḥ-kuntasannibhā rekhāḥ
kurvvanti camūnāthaṃ yajvānamulūkhalākārāḥ

1.35

makaradhvajakoṣṭhāgārasannibhābhirmahādhanopetāḥ
vedīnibhena caivāgnihotriṇo brahmatīrthena

1.36

vāpī-devagṛhādyairdharmaṃ kurvvanti ca trikoṇābhiḥ
aṅguṣṭhamūlarekhāḥ putrāḥ syurdārikāḥ sūkṣmāḥ

1.37

āyūrekhāvarṇanam—
rekhāḥ pradeśinīgāḥ śatāyuṣāṃ kalpanīyasūnābhiḥ
chinnābhirdrumapatanaṃ bahurekhārekhino niḥsvāḥ

1.28-2

ekavarṣe'pi triṃśatsyāddvivarṣe dviguṇaṃ bhavet
trivarṣe caiva navatisturyavarṣe śatādhikam

1.36-2

balilakṣaṇam—
śāstrāntaṃ strībhoginamācāryaṃ bahuśrutaṃ yathāsaṃkhyam
ekadvitricaturbhirvalibhirvidyānnṛpaṃ valinam

1.40

nābhilakṣaṇam—
nābhiḥ syāddakṣiṇāvartā śubhadā cāparā'śubhā
gambhīrā sukhabhogāḍhyā pūm̐gīnābhistu mātṛhā

1.41

pṛṣṭhalakṣaṇam—
pṛṣṭharomā naro rājā dvibhāryaḥ ko'pi jāyate
bahuromāñca śirāḍhye ca sugnapṛṣṭhe daridrarāṭ

1.42

kaṭilakṣaṇam—
kaṭisthūlā satilakā nṛṇāṃ dāridryaduḥkhadā
kaṭikṣīṇo mahābhogī śobhano'tha vicakṣaṇaḥ

1.43

liṅgalakṣaṇam—
karkaśaiḥ kaṭhine pīne jārā anye daridriṇaḥ
hrasvaliṅge dhanāḍhyāḥ syuḥ sūkṣme santativarjitāḥ

1.44

sphak lakṣaṇam—
mahaikasphig naro rājā daridraḥ sthūlasphig bhavet
sphigghīnastu mahāduḥkhī paradveṣarataḥ sadā

1.45

rambhorū romahīnau cet sarpākārau suśobhanau॰1
mahatsaukhyayuto martyaḥ sukhī bhavati niścitam

1.46

romatraye daridraḥ syādūrogī nirmāṃsajānukaḥ
mahaddāridryajaṃ duḥkhaṃ bhuṅkte romacaturthake

1.47

sūrpākārau viruttau ca vakrau pādau śirālakau
saṃśuṣkau pāṇḍuranakhau niḥsvasya viralāṅgulī

1.48

asvediau mṛdutalau kamalodarasannibhau
snigdhāṅgulī tāmranakhau pādāvuṣṇau śironviṃkato

Linked texts (6)