Siddhantasarani 26
Siddhāntasāraṇī 26
- Language
- Sanskrit
26.1
gaṇeśadaivajñāviracitagrahasphuṭīkaraṇaprakāra
śrīgaṇeśāya namaḥ ||atha bhaumādigrahāṇāṃ sphuṭīkaraṇam
ādau koṣṭhatrayaṃ kṛtvā tatrādau madhyamaṃ likhet
dvitīye śīghrakendrantu tṛtīye mandakendrakam
26.2
ravermadhyama eva syānmadhyamo budhaśukrayoḥ
bhaumajīvaśanīnāṃ tu śīghroccaṃ ravimadhyamaḥ
26.25
svaśīghroccaṃ svamadhyonaṃ śīghrakendrābhidhaṃ bhavet
atha rāśyādimandoccaṃ sūrye bāhughanāghanāṃ 2|17|17
26.3
candre gativaśāduktaṃ bhaumevedadiśo guṇāḥ 4|10
26.21
budhe sapta diśaḥ pim̐ḍā 7|10|28
26.22
jīve'kṣāḥ svargadvidvikāḥ 5|21|22
26.16
śukre dvau gobhuvo dvayakṣāḥ 2|19|52
26.26
śanau saptaṣaḍaśvinaḥ 7
26.5
gajāgnaya 38 idaṃ svasvamadhyonaṃ mandakendrakam
26.6
svamandoccaṃ svamadhyonaṃ mandakendrābhidhaṃ bhavet
dhanaṃ meṣādike kendre tulādau tu ṛṇaṃ phalam
26.7
ṣaḍabhādhikaṃ yadā kendraṃ cakramadhye viśodhitam
tadaṃśasamakoṣṭhasthamaṃśādyaṃ śīghrajaṃ phalam
26.8
adhaḥsthasvarṇaguṇakaguṇitā liptikādikā
ṣaṣṭyā 60 ptā ghaṭikā yuktaṃ hīnaṃ svarṇe guṇe kramāt
26.9
tattu śīghraphalaṃ svarṇaṃ nijakendravaśād bhavet
tadarddhaṃ mandakendre tu svarṇaṃ vyastaṃ nidhāpayet
26.10
tasmānmandaphalajyāyātaḥ śīghrakarmoktavat phalam
māndaṃ phalaṃ mandakendravaśāt svarṇantu madhyame
26.11
datvā mandasphuṭākhyaḥ syādatha māndaphalaṃ tvidam
vyastaṃ datvā śīghrakendre sphuṭaṃ tacchīghrakendrakam
26.12
tacchīghrakendrataḥ prāgvat phalaṃ yacchīghrajaṃ bhavet
svarṇaṃ svakendravaśato datvā mandasphuṭe sphuṭaḥ
26.13
udayāstādivijñānaṃ śīghrakendrāt sphuṭāṭ bhavet
sthūlaṃ likhitaṃ kendreṇa sūkṣmaṃ kālāṃśakādibhiḥ
26.14
guṇakāro hi sarvatra gatagamyaphalāntaram
gatād gamye'dhike svākhyo gamye nyūne ṛṇābhidhaḥ
atha bhukti sphuṭīkaraṇamāha–
pūrvaṃ madhyama bhuktiḥ dviḥ sthāpyā, ekatra māndāṃkāntareṇa guṇayet, ṣaṣṭhi 60 bhaktamphalaṃ
pṛthaksthamadhyamabhuktimadhye karkādikendre sati dhanaṃ kāryaṃ makarādikendre sati ṛṇaṃ kāryam | sā
śīghreccabhuktau pātyā, śīghrakendra bhuktirbhavati | punaḥ sā śīghrakendrabhuktirdvitīyaśīghrāntaraguṇakena
guṇyā, ṣaṣṭyā vibhajya mandasaṃskṛtabhuktimadhye kṣayakṣayarītyā ṛṇaṃ dhanaṃ kāryam | tanmadhye ṛṇaṃ
phalaṃ napatati cet tadā ṛṇaphalamadhye sā pātyā, vakrā jñeyā | evaṃ grahasya sphuṭā
bhuktirbhavati
śīghroccabhukti saṃsthāpya madhyamabhuktiḥ pātyā, kendrabhuktiḥ | sā prathamaguṇakena guṇitā
ṣaṣṭibhakta phalārddham madhyamabhuktau caye yojyaṃ kṣaye ṛṇaṃ, tataḥ phalasaṃskṛtā bhuktirmandakarmaguṇakāreṇa
guṇyā ṣaṣṭibhaktā madhyamabhuktau cayakṣayarītyā dhanarṇaṃ kṛtvā mandasphuṭabhuktiḥ, tataḥ sā
mandasphuṭabhuktiḥ śīghroccabhuktau sodhyā sā sphuṭā kendrabhuktiḥ, tataḥ sā sphuṭā
kendrabhuktistṛtīyaguṇakāreṇa guṇyā ṣaṣṭibhaktā phalaṃ mandasphuṭabhuktau kṣayacayarītyā dhanarṇaṃ
kṛtvā sphuṭā gatiḥ | yadi prathamakarmaṇi calaphalārddhaṃ madhyamabhuktau napatitaṃ tadā viparītaṃ
śodhanaṃ vidhāya maṃdakarmaguṇakajaṃ phalaṃ dhanarṇaṃ viparītaṃ kāryam | sūrya-siddhāntaprakāreṇa
carasaṃskāro noktaḥ sarvadeśe arddharātrerekatvāt
dhana ṛṇa pani ulṭo garnū 1 | sūryasiddhāntaprakārale carasaṃskāra batāiena kinaki sabai deśamā
arddharātri ekaināsa hunāle
udāharaṇa – śāke 1887 ko meṣasaṃkrāntikāla arthāt śūnya avadhiko bhaumādigraha sādhana
garincha
koṣṭha 1 bāṭa iṣṭa śāke 1887 mā patrasthita kandako śāke 1880 ghaṭāum̐dā śeṣa śakāntara
7 bhayo | taba kandasthita śāke 1880 ko kandasthita bhaumādigrahakoṃ dhruvamā śakāntara 7 ko
bhaumādigrahako dhruva joḍdā iṣṭaśāke 1887 ko madhyama bhaumādi dhruva nimnalikhita prakārale
bhae | yasamā koṣṭha 2 ko śūnya avadhiko kṣepaka śūnya joḍdā yathāsthiti hune bhayo
jastai–
śāke bhauma budhaśīghrocca gurū
1880 ko 8|24|57|12
26.55
5|13|24|31
26.10-2
6|5|31|43
26.49
śakāntara 7 ko 8|19
26.12-2
7
26.36
0|23|17|39
26.12-3
7|2|27|25
26.26-2
1887 5|14|46|19
26.31
6| 6|42|11
26.59
1|7
26.22-2
8
26.18
śāke śukraśīghrocca śani rāhu
1880 ko 7
26.14-2
8|45
26.44
7.25|36|44
26.35
6|10|45|30
26.24
śa.aṃ. 7 ko 4|16|22|44
26.18-2
2|25|30
26.48
0 7|14|31|31
26.38
1887 ko 0| 4|31|29
26.21-2
10
26.44-2
7| 2
26.17
1|25
26.23
2
26.22-3
śāke candramadhyama candrocca
1880 ko 9|25|18|20
26.12-4
11|16|19
26.36-2
5
śa.aṃ. 7 ko 6|29|26|45
26.54
9|14|46|57
26.45
1887 ko 4 |24
26.58
5