Tithyadipatra 87
Tithyādipatra 87
- Language
- Sanskrit
87.0
bhaumodaya pūrva hogā. isī prakāra pratyeka
graha ( paṃca tārā ) kā vakrī mārgī tathā udayāsta honekā samaya
banānā cāhiye
aba rāśicāra tathā nakṣatracaraṇa praveśa samaya jānanekā
krama udāharaṇa sahita likhate haiṃ-avadhike spaṣṭa grahoṃke aṃśādi
rāśyādi dekhanese aura cakra naṃ0 36 aura 37 vakrī tathā mārgī grahake
nakṣatracaraṇa praveśasāriṇīke aṃśādiko dekhakara avadhike grahake
aṃśādikā antarakī kalādi banākara usī grahakī spaṣṭagati kalādikā
bhāga denese labdha dinādiko yadi avadhike aṃśādi kama hove to
dinādiko avadhike vārādimeṃ joḍadeve yadi avadhi ( jo 1 pakṣameṃ
avadhipaṃkti rakhate haiṃ ) ke aṃśādi adhika hove to ukta phalako
avadhike vārādimeṃ ghaṭāya deve aura yadi graha vakrī hove to viparīta
saṃskāra kare arthāt joḍaneke sthāna ghaṭāve aura ghaṭāneke sthāna joḍadeve jo vārādi hoya ( avadhike jitane dina āge yā pīche ) usī
samaya abhīṣṭa graha abhīṣṭa nakṣatra caraṇa tathā abhīṣṭa rāśimeṃ praveśa
karegā| paraṃtu itanā dhyāna avaśya cāhiye jaise ( sāriṇīmeṃ ) rāśyādi
0
87.0-2
0
87.22
meṃ mārgī grahapraveśa karanemeṃ aśvininakṣatre prathamacaraṇe
vakra gatyā mīne praveśa hogā isī prakāra sarvatra jānanā cāhiye
( mārgīke kramase 1 caraṇa pīche karanese vakrīkā kramajāne ) ityādi
bhujāṃśa kare phira tīna khaṇḍoṃse yathā prathama khaṇḍa 7 dvitīya khaṇḍa 5
tṛtīya khaṇḍa 1 ina tīna khaṇḍoṃdvārā dinamāna cara sādhanakī samāna sādhana
madhyanata jānanekā krama-candragrahaṇake madhyakālameṃ dinamānako
akṣavalana sādhanakī rīti-madhyanatameṃ 5 kā bhāga dekara jo
rāśyādi labdhi hoya usameṃ ayanāṃśa na milākara tisase tīnoṃ carakhaṃḍa
(7|5|1) ina khaṃḍoṃko mānakara pūrvokta kramānusāra valana sādhe
madhyāhna pūrva ho to akṣavalana uttara aura madhyanata paścima hoya to
donoṃkī eka diśā hoya to donoṃkā yoga karale yadi donoṃkī bhinna
diśā hoya to donoṃkā paraspara antara karaleve tisake bāda usameṃ 6 kā
aba grāsāṃghri tathā khagrāsāṃghri jānanekā krama likhate haiṃguṇākare jo guṇanaphala hoya usameṃ hārakā bhāga deve jo labdhi hoya
adhika hoya to dhana aura nyūna hoya to ṛṇa jāne | isakā saṃskāra
guṇā karake guṇanaphalako kalā mānakara vyarkameṃ laṃbanakī samāna dhana
vyarkase candraśara candragrahaṇameṃ kahī huī rītise lāve | laṃbanako
6 se guṇākarake guṇanaphalako aṃśādi jānakara tribhona lagnameṃ laṃbanakī
saṃskṛta tribhona lagnameṃ ayanāṃśa joḍakara sāyana bhujāṃśase pūrvokta
paraspara saṃskāra kare taba laṃbana saṃskṛta tribhona lagnotpanna natāṃśa
kalādi labdhi hoya usako 18 kalāmeṃ ghaṭāve jo śeṣa rahe usako
pūrvokta labdhase paraspara guṇākare taba jo guṇanaphala hoya usako 6
aṃśa 18 kalāmeṃ ghaṭāve jo śeṣa rahe usako kalātmaka mānakara guṇana
hī sūryagrahaṇa viṣaya candragrahaṇameṃ kahī huī rītise sūryacandra biṃba
mānaikya khaṃḍa grāsa madhyasthitiko sādhai
aba sparśa mokṣakāla jānanekā krama likhate haiṃ--madhyama sthitiko
pūrvokta kramānusāra krāṃti lākara akṣāṃśoṃkā saṃskāra karake natāṃśa
sādhe tina natāṃśoṃse pūrvavat hāra lāve | aura madhyasthiti ghaṭikādikā
aba makarandīya grahaṇa gaṇita likhate haiṃ
aba candraśara sādhana krama likhate haiṃ-pūrṇimāntakālīna spaṣṭa
aṃśādi karaleve jo 6-rāśise kama ho to usīke aṃśādi karaleve
jo 6 rāśise adhika ho to 12 rāśimeṃ ghaṭākara jo rahai isake
aṃśādi parimita cakra naṃ 42 sāriṇīse sānupāta jo prāpta ho usameṃ
ho to candraśara uttara aura meṣādau ho to dakṣiṇa jāne
aba madhyasthiti sādhana krama likhate haiṃ-grāsake aṃgula
parimita cakra naṃ. 57 sāriṇī dvārā sānupāta ghaṭikādi madhyasthiti
lāve| iti candragrahaṇam||aba sūryagrahaṇa sādhanakrama likhate haiṃ
amāvasyāntameṃ spaṣṭa sūryajisa rāśike hoya tattulya cakra naṃ. 46
-sāriṇī-dvārā aṃśoṃse anupāta karake sānupāta aṃgulādi sūryaviṃva
antara kare 3 rāśise kama honepara 90 aṃśa hote haiṃ una aṃśoṃmeṃ
sānupāta ghaṭikādi laṃghanasādhe, sūryase tribhona lagna adhika hove to
laṃbana dhana aura nyūna hove to laṃbana ṛṇa jāne
pūrvokta cakra naṃ 43 sāriṇīse sānupāta sthūla krāṃti sādhana
krama-sāyana sūrya (sāyanagrahake bhujāṃśa) ke bhujāṃśa karake 6 kā
bhāgadeve labdha parimita cakra naṃ. 43 sāriṇī dvārā sānupāta ghaṭikādi
6 rāśi huī so sāyana graha yadi 6 rāśise adhika hoya to 12
rāśimeṃ ghaṭākara śeṣa rāśyādike aṃśādi banākara aṃśoṃmeṃ 6 kā bhāga
iti grahaṇādhikāra samāpta
joḍanese 7
87.56
36
87.11
gati 61
87.22-2
yaha parvāntakālīna
spaṣṭa ravi huvā aura candragati 851
87.45
ko ghaṭikādi cālana 39
87.24
se guṇā karake 60 kā bhāga denese aṃśādi 9
87.13
2 (kalāke
aṃśa banā liye ) phala huvā isako udaya kālīna spaṣṭa candra 1
87.22-3
paraṃtu sūryase ṭhīka 6 rāśi adhika honeke kāraṇa tīna vikalā baḍhādī
athavā sūryaspaṣṭameṃ 6 rāśi joḍadī to 1
87.56-2
36
87.11-2
gati
kalādi gati 3
87.45-2
ko cālana 39
87.6
meṃ guṇā karake 60 kā
bhāga denese labdhi kalādi 2
87.22-4
phala huvā isako udaya kālīna rāhu
rāhu huvā. arthāt parvāntakālīna spaṣṭa sūrya 7
87.56-3
36
87.11-3
gati
61
87.22-5
aura candra 1
87.56-4
36
87.22-6
gati 851
87.28
aura
rāhu 1
87.55
2
87.11-4
gati 3
87.22-7
vakra hue
aba grahaṇa gaṇita ārambha karate haiṃ-spaṣṭa sūrya 7
87.56-5
36
87.28-2
meṃrāhu 1
87.55-2
2
87.26
ko ghaṭāyā to
bhujāṃśa 5
87.49
59 hue | ( 15 aṃśase kama honepara grahaṇa
45
87.11-5
hue isameṃ 7 kā bhāga diyā to labdha aṃgulādi 8
aya sūryakī spaṣṭagati 61
87.22-8
ko 2 se guṇā karake 122
87.7
hue
isameṃ 11 kā bhāga denese aṃgulādi 11
87.59
yaha sūryabiṃba huvā
aba sparśasthiti tathā mokṣasthiti aura sparśamarda tathā
mokṣamarda lāte haiṃ—vyarkake bhujāṃśa 5|26
87.46
ke dviguṇamāna 11
joḍā to 0
87.46-2
yaha mokṣamarda huvā.
0
87.31
joḍanese 40
87.21
yaha sammīlanakāla huvā mokṣakāla
kāla 39
87.7-2
ko ghaṭāyā to śeṣa 01|10yaha khagrāsakā parvakāla
huvā| isī prakāra sādhana karanā cāhiye
aba ayanavalana sādhate haiṃ-pūrvoktakālīna spaṣṭa ravi 5|22
87.56-6
36
87.56-7
meṃ (candra grahaṇa honese) 3 rāśi ghaṭāī to śeṣa
4|22|36
Linked texts (1)
- Tithyādipattra — Makaranda, Sanskrit