Sarvarthacintamani 21
Sarvārthacintāmaṇi 21
- Language
- Sanskrit
Contents
- 21.66 — 1 part
21.1
iti sutabhāvaḥ
atha ṣaṣṭhabhāvavicāraḥ
aribhavanādāricorakṣatavighnakleśanābhyudaradeśān || madhurādiṣaḍ
padaṃśān graharāśyuditān vadetprājñaḥ
21.2
ṣaṣṭheśvare krūrayute vilagne randhrasthite vā vraṇadaḥ śarīre || karmasthite
tādṛśakhecarendre vraṇapradoṃge śubhadṛṣṭiyukte
21.3
pitrādibhāvādapi yojanīyaṃ bhāveśatatkārakadṛṣṭiyogāt || valābalenāpi
vikalpya sarvaṃ teṣāṃ vraṇaṃ tatkathayaṃti tajjñāḥ
21.4
śirorkādermukhaṃ kaṃṭhaṃ śrotraṃ nāsā ca guhyakam || pāṇī pārśvau dṛśau
pādau prapadau kukṣimādiśet
21.5
lagneśabhūputraśaśāṃkaputrāḥ sahasthitāḥ saukhyagṛhe vyaye vā || apānarogaṃ tvatha vāpavitraṃ paśyaṃ
ti ṣaṣṭhaṃ munayo vadanti
21.6
śaśāṃkatatputravilagnanāthāḥ sarāhavaḥ ketuyutāstadaṃge || vaiśyaṃ tukuṣṭhaṃ munayo vadaṃti śubhekṣitāstatra
bhavettadānīm
21.8
vinā vilagnādhipatiṃ graheṣu lagnasthiteṣvatra tu kuṣṭhabhāk syāt
pitrādikānāṃ phalamevamāhurmunīśvarāḥ kārakabhāvanāthaiḥ||7||paittryaṃ
tu kuṣṭhaṃ kujasaṃyuteṣu śaityaṃ bhavenmandasamanviteṣu || raktaṃ tadā sūryasamanviteṣu grahoktadeśe niyataṃ tadāhuḥ
21.9
lagneśaṣaṣṭhādhipatī dineśayuktau jvaraṃ caṃdrasamanvitau cet || jalena
gaṃḍaṃ kṣitisūnuyukte yuddhena vā sphoṭakarāśibhirvā
21.10
caittena
rogeṇa budhena yuktau nirvyādhikau jīvasamanvitau cet || śukreṇa
bhāryāvipadaṃ vadaṃti maṃdena nīcānilarogamāhuḥ
21.11
sarāhuketuryadi sarpapīḍā caurāgnibhīrvātabhayātpramādaḥ
ṣaṣṭheśvaraścaṃdrasutena yuktaḥ sāgūrvilagne svayamatra śiśnam
21.12
chinattyasau saumyadṛśā vihīnaḥ sabhūmiputro yadi liṃgarogāt
kāmeśvaraḥ śukrayuto ripusthaḥ kalatrapaṃṭhatvamudīrayanti
21.14
ṣaṣṭheśalagnādhipatī samaṃdau kendratrikoṇe yadi bandhanaṃ syāt
sarāhuketuryadi kendrakoṇe vadanti tajjñā nigaḍaṃ tadānīm
13||pitrāditatkārakabhāvanāthaiḥ pitrādikānāṃ phalamāhuranye
tattadgrahāṇāṃ paripākakāle tvantardaśāyāmatha vā vadanti
21.16
dharme śanau vā sagurau tṛtīye karacchido'rke nidhane vyaye vā
triṣau kalatre nidhanānvito vā kujena yukte yadi vā sajīve 15
karmasthitāścedyadi rāhumandasaumyāḥ padacchedayuto'tra jātaḥ
śukrejyadṛṣṭe divasādhināthe sāre śanau vā phaṇināthayukte
21.17
krūrādiṣaṣṭyaṃśasamanvite vā vicchedanaṃ tacchiraso vadanti|| mande
vilagne madane sarāhau karmānvite bhārgavanandane ca
21.18
kṛṣṇe śaśāṃke madarāśiyukte vicchinnahastaḥ sa bhavetpadena || bhūsutulagne yadi vā tadaṃśe sūryā'nvite kṛṣṇaniśākare tu
21.19
phaṇīndracaṃdrātmajasaṃyuterkaraśmyābhibhūte hyudarasya bhedaḥ || maṃdodaye
saumyadṛśā vihīne sarpārkayukte yadi kṛṣṇacaṃdre
21.20
śastreṇa
kukṣerdalanaṃ vadaṃti jātasya darśai munayo mahāntaḥ
21.21
kṣīṇe śaśāṃke phaṇināthadṛṣṭe saurau śirasyāsya nikṛṃtanaṃ syāt
lagne śanau somasute svagehe śaurye caturthe sabudhe'tihrasvaḥ
21.22
ṣaṣṭhāṣṭamavyaye candre lagnanāthena vīkṣite || maṃdamāṃdyagusaṃyukte tasya
durmaraṇaṃ bhavet
21.23
nīcārātivimūḍhāṃśe mande pāpānvitekṣite || krūraṣaṣṭyaṃśasaṃyukte tasya durmaraṇaṃ bhavet
21.24
raṃdhreśvarasthitatryaṃśe pāśasarpādisaṃjñake || dṛkkāṇe maraṇaṃ vyādhiruddhaṃdhānmaraṇaṃ vadet
21.25
maṃdamāṃdyagusaṃyukte raṃdhreśasthatribhāgape || tathāvidherkaputre vā hyuddhaṃdhānmaraṇaṃ vadet
21.26
ṣaṣṭhāṣṭameśe bhaume vā vikra meśasamanvite || maṃdamāṃdyagusaṃyukte krūrāṃśe
yuddhato mṛtiḥ
21.27
yuddhena maraṇaṃ brūyācchaniyuktatribhāgape
kujena vīkṣite yukte bhaumakṣetre tadaṃśake
21.28
ravibhaumau yadānyonyaṃ parasparanirīkṣitau || parasparagrahāṃśasthau dvaṃdvayuddhānmṛtiṃ
vadet
21.29
aṣṭame bahavaḥ pāpā bhaumarāśigatāṃśakāḥ || krūraṣaṣṭyaṃśakayutāḥ
sadyastanmaraṇaṃ vadet
21.30
nīcamūḍhārigehasthāḥ somyāḥ sarve
parājitāḥ|| pāpāṃśasthāḥ pāpayutāḥ sadyastasya mṛtiṃ vadet
21.31
sadyaḥ syānmaraṇaṃ tasya śanirāhudinādhipāḥ || raṃdhreśavīkṣitāḥ
sarve krūrāṃśānmūḍhasaṃyutāḥ
21.32
rogasthānagate sūrye tadbhāve pāpasaṃyute || pāpadṛṣṭiyute nābhau
paittikādvraṇamādiśet
21.33
tathābhūte niśānāthe krūradṛṣṭe
tadaṃśake || vātārdito bhavejjāto raktapittārditaḥ kuje
21.34
śleṣmavātārditassaumye tathābhūte viśeṣataḥ || jīve tu vidradhirvācyaḥ
śukre mūlātisāraruk
21.35
tathābhūte śanau gulmarogo vātra
viśeṣataḥ || rāhuketusamāyukte bādhā paiśācikī smṛtā
21.36
caṃdre ṣaṣṭhe kujayute bhrāṃtiplīhādirogabhāk || sāre candre raviyute
śūlavaisarparogabhāk
21.37
ṣaṣṭhe kuje budhayute bhṛgucandranirīkṣite || krūrāṃśakasamāyukte kṣayarogaṃ vadaṃti hi
21.38
śanyārasahite ṣaṣṭhe ravirahunirīkṣite || lagneśvare hīnabale dīrgharogī bhavennaraḥ
21.39
ṣaṣṭhe śanau saguḷike ravyāraphaṇivīkṣite
śubhairna dṛṣṭe yukte vā śvāsakāsakṣayādiyuk
21.40
jalarāśigate candre ṣaṣṭhe tadbhavanādhipe || jalarkṣasthavidā dṛṣṭe
mūtrakṛcchrādikaṃ bhavet
21.41
ṣaṣṭhe candre śanau randhre vyaye pāpe
vilagnape || pāpāṃśakasamāyukte pīnasaṃ rogamādiśet
21.42
balahīne'rināthe vā lagnasthe vā dharāsute || mūrddhārtirmukharogo vā
gulmavidradhibhāgabhavet
21.43
ṣaṣṭheśvarasthitāṃśeśe ravyādau hi
tathā bhavet || phalaṃ pūrvoktamapyatra kramāttasya vinirdiśet
21.45
śatrusthānādhipe kendre pāpagrahanirīkṣite || ṣaṣṭhe vā pāpabāhulye śatrupīḍāṃ vinirdiśet ||44||lagneśe śatrurāśisthe tadīśe lagnamāśrite
mandamāṃdyagusaṃyukte śatrupīr̤āṃ vinirdiśet
21.46
pāpagraheṇa saṃdṛṣṭe
balahīne'rināyake|| pāpāṃtaragate vāpi śatrupīr̤āṃ vinirdiśet
21.47
śatrusthānādhipe duḥsthe nīcamūḍhārisaṃyute || lagneśe balasaṃyukte
śatrunāśaṃ vadedbudhaḥ
21.48
śubhagraheṇa saṃdṛṣṭe śatrusthānādhipe
yadā || śubhānvite śubhakṣetre tena maitrīṃ vadedbudhaḥ
21.49
lagneśādbalahīne tu śatrusthānādhipe yadā || śubhānvite śubhairdṛṣṭe śatrūṇāṃ
maitramādiśet
21.50
lagneśe'ṣṭamabhāvasthe ṣaṣṭheśena nirīkṣite || tau vā vilagnabhāvasthau
jñātipīḍāṃ vinirdiśet
21.51
guruśukrau vilagnasthau ṣaṣṭhabhāveśvarānvitau || śanyāraphaṇisaṃdṛṣṭau jñātipīḍāṃ vinirdiśet
21.52
lagnādhipe śubhayute ṣaṣṭhe caṃdre'tha vā śubhe || kendratrikoṇage saumye
jñātibhiḥ saha jīvanam
21.53
jñātayo bahavaḥ saṃti ṣaṣṭheśe
devapūjite || śubhānvite śubhairdṛṣṭe mṛdvaṃśādisamanvite
21.54
jñātikṣayaṃ vijānīyātṣaṣṭheśe pāpasaṃyute || krūrāṃśanīcamūḍhādau
śubhadṛgyogavarjite
21.55
pārāvatādibhāgasthe lagneśe śubhavīkṣite || jñātīśa balahīne vā tasmādutkarṣatāṃ vrajet
21.56
bhāgyeśe ṣaṣṭharāśisthe ṣaṣṭheśena nirīkṣite || ṣaṣṭheśe mandabhaumābhyāṃ
yute caurāmripīḍanam
21.57
tadīśe gopurāṃśādau divaseśena vīkṣite || lagneśe balasaṃpūrṇe
jñātīnāmupakārakat
21.58
ṣaṣṭhe saumye śubhairdṛṣṭe tadīśe śubhasaṃyute || pāpagrahāṇāṃ madhyasthe sūpadaṃśapriyo bhavet
21.59
upadaṃśapriyo nityaṃ ṣaṣṭhe jīve śaśāṃkaje || kṣetre tayorvā saṃprāpte
mṛdvaṃśādisamanvite
21.60
devejye ṣaṣṭhabhāveśe śukre vā tasya
nāyake || madhurādipriyo nityaṃ gopurādyaṃśakā'nvite
21.61
śukre ṣaṣṭhe sasaumye vā śubhadṛṣṭe śubhāṃśake || balā'nvite śubhāṃśasthe nityaṃ madhurabhāgbhavet
21.62
pāpagraheṇa saṃdṛṣṭe budhe madhuravarjitam || budhena yukte śukre'rau tvamlabhāk sa naro bhavet
21.63
ṣaṣṭhe śukre bhaumadṛṣṭe bhaume śukre tadanvite || divaseśena vā dṛṣṭe
tvamlabhāk sa naro bhavet
21.64
ṣaṣṭheśe bhaumasaṃdṛṣṭe rāhuketunirīkṣite || bhaumakṣetragate vāpi vipralaṃbhādicauryabhāk
21.65
putrādīnāmidaṃ yojyaṃ tattadbhāvaprakārakaiḥ || nāstikāya na vaktavyaṃ vaktavyaṃ sujanāya vai
21.66
adhyāyaḥ paṃcamaḥ proktaḥ paṃcaṣaḍbhāvavācakaḥ || vicitrārthasamāyukto veṃkaṭeśena dhīmatā
21.66.p1
iti śrīsarvārthaciṃtāmaṇau pañcamaṣaṣṭhabhāvaphalavicāro nāma paṃcamo'dhyāyaḥ || 5
Linked texts (2)
- Jātakapārijāta — Vaidyanātha Dīkṣita, Sanskrit
- Praśnasārasamudra — Jambūkavi, Sanskrit