Sarvarthacintamani 35: athāriṣṭādhyāyaḥ
Sarvārthacintāmaṇi 35
- Language
- Sanskrit
Contents
- 35.96 — 1 part
athāriṣṭādhyāyaḥ
35.1
kecidyogaṃ praśaṃsanti daśāṃ kecidvadanti hi || tadvinā cāyuṣaṃ jñātuṃ
na śakyaṃ tu manīṣibhiḥ
35.2
trividhāścāyuṣāṃ yogāḥ svalpāyurmadhyamottamāḥ || dvātriṃśatpūrvamalpaṃ syāttadūrdhvaṃ madhyamaṃ bhavet
35.3
āsaptatestadūrdhvaṃ tu dīrghāyuriti saṃmatam || uttamāyuḥ śatādūrdhvamiha śaṃsanti tadvidaḥ
35.4
ādvādaśābdā jaṃtūnāmāyurjñātuṃ na śakyate || japahomacikitsādyairbālarakṣāṃ tu kārayet
35.5
pitrordoṣairmṛtāḥ kecitkecidbālagrahairapi || apare riṣṭayogācca trividhā bālamṛtyuvaḥ
35.6
janmataḥ
pravalenaiva bālānāṃ puṣṭivarddhanam || kathayedeva śeṣaṃ tu tattadyogānurūpataḥ
35.7
alpāyurlagnepe bhānoḥ śatrau madhye tu madhyamam|| mitre lagneśvare tasya
dīrghamāyurudāhṛtam
35.8
alpāyuryogajātasya vipaddāye mṛtirbhavet || jātasya madhyame yoge pratyarau tu mṛtiṃvadet
35.9
dīrghāyuryogajātānāṃ vadhabhe tu mṛtiṃ vadet || jātasya madhyame
yoge pratyekaṃ trividhaṃ bhavet
35.10
carasthireti sūtreṇa dīrghamadhyālpakāyaṣaḥ || tayoranyatamaṃ jñātvā
cāyurjñānaṃ pracakṣate
35.11
alpāyuralpamadhyaṃ tu pūrṇāyustrividhaṃ smṛtam||madhyamādalpamadhyaṃ tu pūrṇāyustrividhaṃ bhavet
35.12
dīrghāyuṣolpamadhyaṃ tu pūrṇāyustrividhaṃ bhavet || evaṃ navavidhaḥ proktaścāyuṣāṃ tu vinirṇayaḥ
35.13
pañcamyaradaśāmṛtyuṃ dadyātṣaṣṭhīgurordaśā||śaneścaturthīmṛtyuḥ syāddaśārāhośca saptamī
35.14
vipatpākadśā kaṣṭā pratyarīśadaśā
tathā||vadhameśadaśā kaṣṭā pāpā syādaśubheśitā
35.15
nīcārātivimūḍhasya vipatpratyarinaidhanāḥ || daśā dadyurmṛtiṃ tasya pāpairyuktā
viśeṣataḥ
35.16
rāśisaṃdhiṣu ye jātāste bālā mṛtajīvanāḥ ||pāpadṛṣṭā yutā vāpi
niḥsaṃśayamnṛtiḥ smṛtā
35.17
gaṃḍāṃteṣūdbhavo martyaḥ pitṛmātṛvalāttataḥ || yadi jīvetsvargapālo gajavājisamanvitaḥ
35.18
tṛtīyagau bhānuniśākarau vā krūrarkṣagau krūranirīkṣitau vā||vyādhiṃ
narasyāpi vadaṃti tajjñāḥ strīvarṣamātraṃ tvatidurlabhaṃ tat
35.19
candrātsmare vāsaranāthabhaumau kujodaye vā maraṇaṃ daśāhāt
35.20
udyadreṣkāṇajā mitre yasya syādāruṇo grahaḥ || kṣīṇacaṃdre vilagnasthe sadyo harati jīvitam
35.22
vilagnādipatirnīce nidhanevārkasaṃyute || kṛcchreṇa jīvitaṃ vidyānmṛtaprāyo bhaviṣyati
21||āpoklimesthitāḥ sarve grahā valavivarjitāḥ || ṣaṇmāsaṃ vā
dvimāsaṃ vā tasyāyuḥ samudāhṛtam
35.23
ketorudayaḥ pūrve paścādulkāgnipavananirghātāḥ || raudre sati mauhūrte
prāṇaiḥ saṃtyajyate jaṃtuḥ
35.24
grahaṇaṃ pariveṣakāle jātaḥ pāpānvite vilagnasthe || lagneśe balahīne jīvati pakṣatrayaṃ trimāsaṃ
vā
35.25
aṃśādhipatirjanmapatirlagnapatiścāstamupagatā yasya||janmāvasānamaraṇaṃ tasya bhavetkatipayāhena
35.26
saṃdhicatuṣṭayakāle jāto mṛtyuṃ samādiśettajjñaḥ || pāpayute vā dṛṣṭe
śīghraṃ saumyairadṛṣṭayute
35.27
rāhau kendre pāpayuktokṣite vā kṣipraṃ nāśaṃ yāṃti saumyairadṛṣṭe
pāpaḥ kendre vārkilagne trikoṇe saumyaiḥ ṣaṣṭhe cāṣṭamaṃtye ca bālaḥ
35.28
jātaḥ kṣīṇe śītagau lagnasaṃsthe pāpairdṛṣṭe nāśamāśu
prayāti || uccakṣetraṃ meṣarāśiṃ ca hitvā rāhuryuktasteṣvapi
prāṇanāśaḥ
35.29
lagnātsvāṃtyau pāpayuktau yadi staḥ saptasvāṃtyau vā vinaśyetkṣaṇena || lagnādvālaścāṣṭame pāpacāraiḥ some kṣīṇe tvaṣṭamābdaṃ ca
jīvet
35.30
kendre candrātpāpayuktairasaumyaiḥ svargaṃ yāti
procyate vatsareṇa || janmādhīśe lagnage krūrayukte paśyatyārkiṃścāṣṭame jīvavarje
35.32
ṣaṣṭhe varṣe dvādaśe vāṣṭame vā saṃdhau rāśerjātako mṛtyumeti
ṣaṣṭhe raṃdhre śītaraśmiśca yasya kṣīṇe riṣphe pāpayukte'tha vāpi
saumyairdṛṣṭe tvaṣṭamābdaṃ ca jīvetpāpaiḥ saumyairmiśritaistaddalākhyam
31||jīve vilagne mithune tulāyāṃ śukreṇa yukte śaśisūnunāpi
35.33
pāpairdṛṣṭe mṛtyurāśisthitairvā jīvedūpaṃ cāṣṭamaṃ caiva
bālaḥ
35.34
lagne kṣīṇe śaśini nidhanaṃ randhrakendreṣu pāpaiḥ pāpāṃtaḥsthairnidhanahibukadyūnasaṃsthe ca candre || evaṃ lagne bhavati madanacchidrasaṃsthaiśca
pāpairmātrā sārddha yadi na ca śubhairvīkṣitaḥ śaktimadbhiḥ
35.35
rāhugraste śītaraśmau vilagne krūrairyukte cāṣṭame bhūmiputre || mātrāsārddhaṃ candravadbhāskarepi śastraiḥ pātenāśu mṛtyuṃ prayāti
35.36
astaṃgate dinapatau ravije vilagne bhaume'tha vā nidhanage vrajati
tṛtīyāt || evaṃ sthite'pi himagāvaṇubhairadṛṣṭe rāhugrahe ca nidhanaṃ
bhavatīha cāṣṭau
35.37
vṛhaspatirbhaumagṛhe'ṣṭamasthaḥ sūryyendubhaumārkajadṛṣṭamūrtiḥ || abdaistribhirbhārgavadṛṣṭihīno lokāntaraṃ prāpayati prasūtam
35.38
vatrī śanirbhaumagṛhaṃ prapannaśchidre ca ṣaṣṭhe ca catuṣṭaye vā || kujena
saṃprātavalena dṛṣṭo varṣadvayaṃ jīvayati prajātam
35.39
saure
smarasthe yadi vā vilagne janmasthalagne śaśini tvalau vā
saumyeṣu kendropagateṣu sadyo jātasya mṛtyuryavanopadiṣṭaḥ
35.40
nīcasthe devapūjye tu bhaumakṣetragate'tha vā || saṃdhitrayepi jātastu
māsānmṛtyuṃ pragacchati
35.41
kṣetrasya sandhau tithirarāśisaṃdhau ekatratā tatprasavastridhā syāt
jātastu mṛtyuṃ samupaiti sadyaḥ śukrehni jīvediti nandikoktam
35.42
ṣaṣṭhyāṃ jātaścārka lagne kuje vā gaṇḍānte vā mṛtyuyogetha
vāpi || bhaumo hanti prāṇinaṃ tatkṣaṇena jīvekṣitaścenna bhavetprajātaḥ
35.43
bhaumodaye taddivase kṛśendau horāsvāmī lagnakendrādvahiṣṭhaḥ || jāto yosau kṣipramevaiti mṛtyuṃ bhaumaḥ sauroṣyevamevaṃ
vidhatte
35.44
sutamadananavāṃtyalagnaraṃdhreṣvaśubhayuto maraṇāya śītaraśmiḥ || bhṛgusutaśaśiputradevapūjyairyyadi balibhirna vilokito yuto vā
35.45
horāstāṣṭamageṣvasatsu himagau kṣīṇe tu jātaḥ śiśuḥ svargaṃ gacchati
saumyakendrarahito jīvo na cedvīkṣate || lagnāṃtyāṣṭamadharmabheṣu
sahitāścaṃdrārkabhaumārkajāḥ kṣipraṃ gacchati cāṃtakaṃ surapatermaṃtrī na
cedvīkṣate
35.46
lagne candre bhāskare vā baliṣṭhe pāpaiḥ kendre naidhane ca trikoṇe
śukraḥ sūryaḥ śītaguścaikasaṃsthā nāśaṃ gacchedadyogamevaiti jātaḥ
35.47
meṣe viṃśatibhāge syānmṛtyuṃ dadyānniśākaraḥ|| ekaviṃśatibhāgastu
siṃhe tattvaistu govṛṣe
35.48
vṛścike ca tathā candrastrayoviṃśatibhāgakaḥ || dvāviṃśatikulīre tu
tulāyāṃ vedabhāgakaḥ
35.49
viṃśatirmakare caṃdraḥ kanyāyāṃ prathamāṃśakaḥ || dhanuraṣṭādaśo bhāgo mīne daśamabhāgayukta
35.50
dvāviṃśatirnṛyugme tu candropyevaṃ mṛtipradaḥ|| kuṃbhe paṃceṃdubhāge ca mṛtyuṃ
dadyāttathaiva ca
35.51
ye ye niśākarāṃśāstu mṛtyubhāgavyavasthitāḥ || tāvadvirvatsarairjāto mṛtyumeti na saṃśayaḥ
35.52
lagnajanmapayoryastu śatrurlagnagataḥ śubhaḥ || karoti mṛtyuṃ jātasya
svasya dhātoḥ prabhāvataḥ
35.53
randhre dharāsūnudineśasaurairjātastu mṛtyuṃ samupaiti māsāt || ketuśca
yasminnuditetra jāto māsadvayenaiva yamaṃ prayāti
35.54
bhūpālayogā yavanaiḥ pradiṣṭā rājñaḥ kule jātanare dhareśāḥ || tetiprayogāstu
tadanyajātāḥ sadyo yamaṃ yāṃti narāstathaivam
35.55
bhānurnabhastho yadi pāpahaṣṭo dharāsutarce śaśinaśca gehe || jātastu mṛtyuṃ
samupaiti śīghraṃ śubhairna dṛṣṭo viyutopi caivam
35.56
lagne ye dreṣkāṇā nirargalā hi vihaṃgapāśadharasaṃjñāḥ|| maraṇāya sapta
varṣaiḥ krūrayutāścāpi saṃdṛṣṭāḥ
35.57
ravicaṃdrabhaumagurubhiḥ kujagurusraurendubhistathaikasthaiḥ || raviśanibhaumaśaśāṃkairmaraṇaṃ khalu pañcabhirvarṣaiḥ
35.58
raviṇā yuktaḥ śaśijaḥ saumyairdṛṣṭo vināśayati
nūnam || ekādaśabhirvarṣairdevāṃkepi sthitaṃ jātam
35.59
lagne raviśanibhaumaiḥ śukragṛhe vā śaśī kṣīṇaḥ || dṛṣṭo na devaguruṇā saptabhirabdairvināśayati
35.60
kendre ravisupitatanuḥ
kṣitijo mandāvalokitotha yutaḥ || varṣacatuṣkeṇāśu mārayati
kimatra gaṇitena
35.62
lagnādhipateścandro maraṇapadasthopi
kṛṣṇatāṃ yāti||krūraiḥ sakalairdṛṣṭo na śubhairvarṣaistribhistu mārayati61
pāpo vilagnādhipatiḥ śaśāṃkādaṃtyasthitaḥ krūranirīkṣitaścet
caṃdrāṃśakastho yadi vā tadīśojātāḥ śiśuḥ pretapurīṃ navābdaiḥ
35.63
dṛśye bhāge saṃyutāḥ saumyakheṭāḥ pāpāḥ sarve yasya
janmanyadṛśye || rāhau lagne pāpayuktetha dṛṣṭe jāto mṛtyuṃ yāti paṃcābdasaṃkhyaiḥ
35.64
rāhuḥ saptamabhavane śaśisūryanirīkṣito na śubhadṛṣṭaḥ||daśabhirdvābhyāṃ
sahitairabdairjātaṃ vināśayati nūnam
35.65
ghaṭālisiṃhe phaṇināthayukte tasminvilagne sati pāpadṛṣṭe || jāto yamaṃ saptadaśe
prayāti varṣendupūjyena yuto na dṛṣṭaḥ
35.66
kṣīṇenduḥ pāpasaṃdṛṣṭo rāhudṛṣṭo viśeṣataḥ || jāto yamapuraṃ yāti
dinaiḥ katipayaiḥ kila
35.67
janmeśalagnādhipatī vilagnātṣaṣṭhāṣṭamāntyeṣu dineśayuktau || jāto yamaṃ dvādaśabhiśca varṣeḥ
prayāti saumyena yutau na dṛṣṭau
35.68
horādhipatirdhyūne pāpajito maraṇameva vidadhāti || rāśiṃ triguṇīkṛtvā varṣe māse na
saṃdehaḥ
35.69
taraṇīndupujāḥ putrasthāne yuktā na saumyagāḥ || jāto yamapuraṃ
yāti navamebde na saṃśayaḥ
35.70
lagneśvare vilagnasthe pāpaiḥ
sarvairadṛśyagaiḥ || caturthe māsi maraṇaṃ yāti bālo na saṃśayaḥ
35.71
candralagnādhipaḥ sūryaḥ svaputreṇa samanvitaḥ || lagnādaṣṭamarāśistho dvādaśābde mṛtipradaḥ
35.72
ṣaṣṭhāṣṭame pāpayute saumyai
dṛṣṭivivarjite|| āpoklime vilagneśe ṣoḍaśe nidhanaṃ vrajet
35.73
parasparakṣetrasamāsthitau vā lagneśarandhrādhipatī na saumye || riṣphāribhe vāgadhipena yukte tvaṣṭādaśābde nidhanaṃ prayāti
35.74
kendreṣu
pāpeṣu niśākareṇa saumyagrahairvīkṣaṇavarjiteṣu || ṣaṣṭhāṣṭame vā yadi
vā śaśāṃke jīvecchiśurviṃśativarṣamātram
35.75
jīvena sahitaḥ sūryo lagnasthaḥ kīṭarāśigaḥ || aṣṭamādhipatau
kendre dvāviṃśe maraṇaṃ dhruvam
35.76
rāhuṇā sahita candre jāmitre
cāpage'pi vā || devejye lagnagehesmin dvāviṃśe maraṇaṃ bhavet
35.77
pāpadvayāṃtarasthe tu horānāthe na saumyage || pitṛjanmani jātastu
paṃcaviṃśe yamaṃ vrajet
35.78
maṃdodaye śatrurāśau saumyairāpoklimopagaiḥ || ṣaḍviṃśe saptaviṃśe vā maraṇaṃ bhavati dhruvam
35.79
candro mandasahāyastu sūryyaścāṣṭamasaṃyutaḥ || ekonatriṃśake varṣe
jāto yamapuraṃ vrajet
35.80
pāpā janmāṣṭamārgasthāḥ saumyāḥ
kendrabahisthitāḥ || asmin yoge samutpanne tvaṣṭāviṃśe mṛtirbhavet
35.81
janmarandhrapayormadhye niśānāthe vyaye gurau
saptaviṃśativarṣe vā triṃśadvarṣepi vā mṛtiḥ
35.82
randhreśe jīvasaṃdṛṣṭe pāpe pāpanirokṣite || randhrasthe janmape vāpi aṣṭāviṃśe mṛtirbhavet
35.83
aṣṭamādhipatau kendre lagne tu balavattare || triṃśadvarṣāṇyasau jīveddvātriṃśadvātha jātakaḥ
35.84
lagnādaṣṭamarāśyaṃśe
bhānuputrasamanvite || pāpe balādhike lagne kendrādvāhye śubhe
tathā
35.85
anyonyasaṃgatau krūrau lagnasthau pāpavīkṣitau || dvādaśe śītaraśmau ca paramāyustathaiva hi
35.86
janmāṣṭamīśau yadi kendrayuktau randhre tu yaḥ kaścana khecarendraḥ
dvāviṃśake tanmaraṇaṃ śubhaistu kendreṣu hīneṣvahitairgrahendraiḥ
35.87
kṣīṇe śaśāṃke divaseśayukte randhrādhipe kendragate'ṣṭamepi || pāpānvite lagnagate vihīne dvātriṃśadabde nidhanaṃ prayāti
35.88
lagnarandhrapayoryoge sphuṭaṃ tatkṛtyasaṃyutaḥ || śubhairyuktaḥ pāpaścenmṛtyuḥ syātsaptaviṃśatau
35.89
lagnādvilome sasutaśca candro randhreśvare kendragate sasaumyaiḥ || dṛṣṭe yute
vā paramāyuratra triṃśatparaṃ nāsti balairvihīnaḥ
35.90
randhreśvare
bhāgyadhanātmayukte lagnādhipe randhrayute tvasaumyaiḥ || jātaścaturviṃśativarṣamātraṃ jīvatyasau śobhanadṛṣṭiyukte
35.91
aṣṭamādhipatau lagne lagneśe balavarjite || triṃśadvarṣāṇyasau jīventriṃśannātīva vartate
35.92
āpoklimagate caṃdre lagneśe ca tathaiva hi
pāpekṣite balairhīne jīvatyāyustathaiva ca
35.93
guruśukrau ca
kendrasthau lagneśe pāpasaṃyute || āpoklimasthe saṃdhyāyāmāyuḥ ṣaṭtriṃśadeva hi
35.94
lagnasthite vāsaranāyake tu pāpāntare śatrugate vihīne || ṣaṭtriṃśadaṃtaṃ paramāyurasya śubhairna dṛṣṭe sati satyametat
35.95
bhūsūnucandrau tanugau śubhāstu kendrāṣṭamasthā na bhaveyuratra || jāto yadā
māndyudaye śiśuḥ syātṣaṭtriṃśakebde nidhanaṃ prayāti
35.96
horāśāstrābhyāsabalātsaṃgṛhya viduṣāṃ mude || paraṃ tyaktā tvasāraṃ tu
kṛtaṃ vyaṅkaṭaśarmaṇā
35.96.p1
iti śrīsarvārthacintāmaṇāvariṣṭayoganirūpaṇaṃ nāma daśamo'dhyāyaḥ || 10
Linked texts (6)
- Sārāvalī — Kalyāṇavarman, Sanskrit
- Bṛhatparāśarahorāśāstra (ed. Śrīdhara) — Sanskrit
- Bṛhajjātaka (another edition) — Sanskrit
- Sārāvalī — Varāha, Sanskrit
- Horāratna — Balabhadra 1629, Sanskrit
- Śukajātaka — Śuka, Sanskrit