Pramāṇa · Search · About · API

Nilakanthi 15

Nīlakaṇṭhī 15

Language
Sanskrit

Contents

15.1.1

athavā tayoścakeṃdre muthaśilataḥ krūrapīḍitemaraṇam || yadi
sute'thavāsyātām || satvaritamevavācyāsavilaṃnaṃktayogena || dviśarīrecavilagneśubhayutaputrehyapatyayogo
'sti || yadi lagnaputrapatipuṃrāśaucetsyāttadāsutogarbhe || athacaṃdraḥ || puṃrāśaupuṃgrahakṛtamuthaśilayuktastadāpi
sutadaḥ || athavāvidhuraparāhne sūryātpṛṣṭhetadāstrīsyāt || horāsvāmīpuruṣaḥpuṃrāśaucettathāpisutagarbhaḥ || caṃdrayu
ktekṣitegarbhe saumyayuktekṣitepivā || uccasthebhyuditetatrapuṇyāpatyaṃprajāyate || puṇyāpatyaṃāyuṣmadapatyam
eṣāgarbhavatīkilanavāpramāṇaṃprayātigarbho'yam || praśnelagnapaśaśinoḥsutasthayorgarbhavatyeva || yadyetayormutha
śilaṃ keṃdreṃdusutapenagarbhiṇītadapi || āpoklimetthaśālādanīkṣaṇāllagnaputrayornaivam || caralagrakrūreṃdvormuthaśila
bhāvevinaśyatihigarbhaḥ || lagnapaśaśinostatpatisthavakrimūthaśilepitathā || jīvitamaraṇapraśnebālānāṃmaṃya
peśu bhairdṛṣṭe || keṃdrasthesitapakṣeśubhayukteṃ'tyevidhaujīvet || krūraśceṃdatyapatirdagdhaścāpoklime'yuktaḥ || krūraistujā
tamātromriyatebālo'thavāgarbhe || prasavajñānapraśnebhuktāṃllagnāṃśakānparityajya || bhogyādviciṃtyaśeṣānanumi
tyevaṃvadedivasān || yāvaṃtonavamāṃśāgatāstāvaṃtogarbhasyamāsāgatāḥ || yāvaṃtobhogyāstāvadbhiragrataḥprasava
itivyākhyā || aparetu || māsajñānaṃśukrāvasthānādāhuḥ || māsajñānasyapṛcchāyāṃ garbhiṇyābhṛgunaṃdanaḥ
lagnātsyādyāvatisthānemāsānākhyātitāvataḥ || sutātsaṃkhyātadāvācyāyadādharmātparaṃgataḥ || itibhuvana

15.1.2

tatogatarujaḥsvasthāḥkrūrekṣaṇevāmaṃ || yadi sahajapatiḥpṛṣṭetatpatināmuthaśile'thatanmāṃdyam || ṣaṣṭheśesahejasthesa
hajapataukrūritevāpi || sūryasyaraśmisaṃsthe bhayāvahaṃpraṣṭurādeśyam || ṣaṣṭhaityupalakṣaṇam || aṣṭamasthepi || ṣaṣṭhāṣṭa
mabhāveśauyadbhāveśenetthaśālinausyātām || pīḍāṃtasyapravadetṣaṣṭhāṣṭamasaṃsthagevāpi || evaṃ sarveyathāpitrosturye
sutānāṃca || bhṛtyacatuṣpadavargasyāste striyāḥ suhṛdoye || athacaturthasthānapṛcchā || lagnapatīṃducaturthaṃyadimutha
śilamathavāgrahegamanaṃ || praṣṭuḥpṛthvīlābhadamasaukhyadṛgyogatonaiva || yadipṛcchatikṛṣikogekṣetrāllābhobhavenno
vā || lagnaṃkṛṣikasturyaṃbhūmidyūnecakṛṣistarurdaśamam || lagnekrūropagatesyāccauropadravastu kṛṣikartuḥ || vakrāti
cāravayekrūre caurasyakṛṣilābhaḥ|| lagnastheśubhakheṭesāphalyaṃkarṣakasyakṛṣitaḥsyāt || turyecakrūragatetyaktvā bhūmiṃ
prayātyeṣaḥ || dyūnecaśubhopagateśubhaṃkṛpestvanyathātuviparītaṃ || daśamedaśamapatauvāśubhayutadṛṣṭeśubhāvṛkṣāḥ
bhūbhāṭakapṛcchāyāṃ lagnaṃpraṣṭācabhāṭakaṃdyūne || tasyotpattirdaśametathāvasānaṃcaturthesyāt || lagnasyalagnapasyacaśu
bhayogeśubhamaśobhanaṃvāme || dyūnekrūropagateyasmādapibhāṭakastato'narthaḥ || daśamekrūropagatenotpattirbahutarā
bhavetpraṣṭuḥ || krūrārditetuturyesyādavasāneśubhaṃnāsya || athapaṃcamasthānapṛcchā || yadipṛcchayettasyāḥstriyo
bhavenmeprajā navākaścit || lagneśeṃdvoḥsutapatināmuthaśilabhāveprasūtiḥsyāt || sutabhāvapatirlagnelagnapaṃcaṃdrau

15.1.3

tobhāvanirūpaṇaṃ || athapratyekaṃbhāvapraśnanirūpaṇam || tājikaśāstroktapraśvataṃtre || bhūtaṃbhavadbhaviṣyanmamakiṃka
thyetijātapṛcchāyāṃ || lagnapateḥśaśinovābalamanveṣyaṃbalābhāve || dṛṣṭānavāṃśakabalaṃśubhadṛgyogaṃcasarvakā
leṣu || praṣṭuḥśubhamādeśyaṃviparītaṃvyatyayāddeṣā || lagneśo mūsariphoyasmāttasmādatītamākhyeyam || yenayuta
stasmādbhavadeṣyaṃyoyokṣyatetasmāt || yadi lagnelagnapatiḥsaumyayutovāvilokitaḥsaumyaiḥ || tatpraṣṭurvyākulatā
śarīradoṣāvinaśyaṃti || pāpayedinagnapatistadākalivyādhidhananāśāḥ || saumyenirvṛttibuddhirdravyāptiḥsau
khyamatulaṃca || athadvitīyasthānapṛcchā tatraiva || dhanalābhasyapraśnelagneśeneṃdunāthadhananāthaḥ || kuruteyadīttha
śālaṃśubhayutidṛṣṭyāṃbhavellābhaḥ || krūragrahairdhanasthairdūrelābho'nyadapyaśubhaṃ || krūramuthaśiledhaneśepraṣṭāpriyetethavā
vilagneśe || dhanadhanapetthaśālemaṃdagatiryatrabhāvānām || tanudhanasahajādīnāṃpraṣṭustadvāratolābhaḥ || praśnadīpa
ke || lagnasthaṃcaṃdrajaṃcaṃdraḥkrūrovāyadipaśyati || dhanalābhobhavatyāśukitvanarthopiprṛcchataḥ || caṃdralagnadhanādhīśā
dṛṣṭāyuktāḥparasparam || dhanakeṃdratrikoṇasthāḥsadyolābhakarāḥsmṛtāḥ|| śubhadasvāmiṣaḍvarge lagne saumyayutekṣite
praṣṭustātkālikīlabdhiralabdhistuviparyaye || caturthesaptamecaṃdrekhera vaulagnageśubhe || praṣṭuḥsadyo'rthalābhaḥsyālla
gnevāsuramaṃtriṇi || athatṛtīyabhāvapṛcchāpraśvataṃtre || sahajapatiryadisahajaṃpaśyaticettadvayaṃśubhairdṛṣṭam || tadbhā

15.1.4

yutovāsaumyairvā syāttasya tasyāstivṛddhiḥ || pāpairevaṃtasya bhāvasyahānirnirdeśyāpṛcchatā janmatovā

15.2

saumye vilagneyadi vā svavarge śīrṣodaye siddhimupaiti kāryam || atoviparyastamasiddhihetukṛcchreṇa saṃsiddhikaraṃ vi
miśram

15.3

bhuvanapradīpe || lagnapatiryadilagnaṃkāryādhipatiścavīkṣate kāryam || lagnādhīśaḥ kāryaṃ kāryeśaḥ
paśyativilagnam || lagneśaḥ kāryeśaṃ vilokayellagnapaṃ tu kāryeśaḥ || śītagudṛṣṭau satyāṃ paripūrṇā kāryasaṃsiddhiḥ
kathayaṃti pādayogaṃ paśyati saumyo na lagnapo lagnaṃ || lagnādhipaṃcapaśyati śubhagrahaścārdhayogotra || ekaḥ śubhograho
yadipaśyati lagnādhipaṃ vilokayati || lagnaṃ pādonayogamāhustadā budhāḥ kāryasaṃsiddhau || lagnapatau darśane sati
śubhagrahau dvau trayothavā lagnam || paśyaṃtiyaditadānīmāhuryogaṃ tribhāgonaṃ || krūrāvekṣaṇavarjyaścaṃdraḥ saumyāścakhe
carā lagnaṃ || lagneśadarśane sati paśyaṃtaḥ pūrṇayogakarāḥ || krūrākrāṃtaḥ krūrayutaḥ krūradṛṣṭaśca yo grahaḥ || viraśmitāṃprapa
nnaśca so'niṣṭaphaladāyakaḥ || samarasiṃhe || amukaṃgadetikāryaṃ kadā bhaviṣyatyamutra pṛcchāyāṃ || lagne lagnādhipa
tiḥ kāryaṃ kāryādhipaḥ paśyet || lagnasthaḥ kāryeśaḥ paśyati cellagnapaṃtadeva bhavet || tatkāryaṃ yadyanyasthitaṃ tadāsatvaraṃ
na syāt || paśyati yadāca lagnaṃ drakṣyati caṃdraṃ vilagnapaṃtadyadā || lagne kārye ca yadā dvayośca yogetadā siddhiḥ || yadi
lagnapaṃca paśyati kāryādhīśo vilagnamathatasya || kāryasya hāniruktālagnamṛte kimapi no vācyam || iti sāmānya
pavanaḥkrūraḥ paścimovātulaḥśaniḥ|| rāhurdhātuḥśikhīmūlaṃśeṣamanyaccamaṃdavat || ciṃtanīyaṃvilagnejñātkeṃdgagādvā
balādhikāt || athapraśnajātaṃkasmāllagnādibhāvādicāraṇīyamityāha || saukhyamāyurvayojātirāsthyaṃlakṣaṇaṃ
guṇaṃ || kleśākṛtīrūpavarṇānstanoścityaṃvicakṣaṇaiḥ || muktāphalaṃ ca māṇikyaṃratnadhātudhanāṃbaraṃ || hayakāryādhvavi
jñānaṃvittasthānādvilokayet || bhuvanadīpake || bhaginībhrātṛbhṛtyānāṃdāsakarmakṛtāmapi || kurvītavīkṣaṇaṃ
vidvānsamyagduścikyaveśmataḥ || vāṭikākhalakakṣetramahauṣadhinidhīnapi || vivarādipraveśaṃcapaśyetpātālato
budhaḥ || garbhāpatyavineyānāṃmaṃtrasaṃdhānayorapi || vidyābuddhiprabaṃdhānāṃsutasthānevinirṇayaḥ || caurabhī
ripusaṃgrāmakharoṣṭrakrūrakarmaṇām || mātulātaṃkabhṛtyānāṃripusthānādvinirṇayaḥ || vāṇijyaṃvyavahāraṃcavivādaṃ
casamaṃparaiḥ || gamāgamakalatrāṇipaśyetprājñaḥ kalatrataḥ || nadyuttāre'dhvavaiṣamyedurge śātravasaṃkaṭe || naṣṭeduṣṭeraṇe
vyādhauchidrechidraṃnirīkṣayet || vāpīkūpataḍāgādiprapādevagṛhāṇica || dīkṣāṃyātrāṃmaṭhaṃdharmadharmāṃnniścityakīrta
yet || rājyaṃmudrāṃparaṃpuṇyaṃsthānaṃtātaṃprayojanam || vṛṣṭyādivyomavṛttāṃtaṃvyomasthānānnirīkṣayet || gajāśva
yānavastrāṇisasyakāṃcanakanyakāḥ || vidvānvicāryayorlābhaṃlakṣayellābhalayataḥ || tyāgabhogavivādeṣudāne
ṣṭakṛṣikarmasu || vyavasthānaiṣusarveṣuviddhividvanvyayaṃvyayāt || ṣaṭpaṃcāśikāyāṃ || yoyobhāvaḥsvāmidṛṣṭo
sthaḥsvasthaścasvagṛhesthitaḥ || śatrugehasthitaḥsuptojito'nyenanipīḍitaḥ || nīcābhimukhagohīnomuṣito'staṃ
gatograhaḥ || suvīryaḥkathitaḥprājñaiḥsvoccābhimukhasaṃsthitaḥ || adhivīryonigaditaḥsuraśmiḥśubhavargajaḥ || dīptaiḥ
siddhiścakāryāṇāṃdīneduḥkhasamāgamaḥ || svasthekīrtistathālakṣmīrānaṃdomuditemahān || supteripubhayaṃduḥkhaṃdha
nahānirnipīḍite || supīteparihīnecakāryanāśo'rthasaṃkṣayaḥ || gajāśvakanakāvāptiḥsuvīryeratnasaṃpadaḥ || adhi
vīryerājyalabdhirgrahairmitrārthasaṃgamaḥ || athagrahasvarūpam || pūrvaḥsatvaṃnṛpastātaḥkṣatraṃgrīṣmoruṇaścalaḥ || madhudṛk
paittikodhātuḥsūraḥsūkṣmakacoraviḥ || kaphovarṣāṃmṛdurmātāpayogauraścasātvikaḥ || jīvovaiśyaścarovṛttomārutāṃ
śovidhuḥsudṛk || grīṣmaḥkṣatratamoraktoyāmyaḥsenāgraṇīścaraḥ || yuvādhātuścapiṃgākṣaḥkrūraḥpittaṃśikhīkujaḥ
śaradīśohardiīrghaḥṣaṃḍhomūlaṃkumārakaḥ || lipijñauttarerāśauśūdraḥsaumyastridhātukaḥ || satvaṃpittohimaḥśleṣmādī
rghomaṃtrīdvijonaraḥ || madhvaiśānīkaphojovomadhupiṃgaladṛktathā || śukraḥśāṃtodvijonārīvaiśyomaṃtrīcaraḥsi
taḥ || āgneyīdikkaphaścāmlaḥkuṭilāsitamūrdhajaḥ || kṛṣṇastamaḥkṛśovṛddhaḥṣaṃḍhomūlāṃtyajo'lasaḥ || śiśiraḥ
nvite bhavetkuṭilaḥ || lagne'ste saumyadṛśā vidhugurudṛṣṭyā ca saralo'yaṃ

15.4

yadi gurubudhayorekaḥ paśyatyastādhi
paṃca ripudṛṣṭyā || tatkuṭilaḥ praṣṭā khalvanayorekastayoḥ sādhuḥ

15.1-2

dīpto dīno'tha muditaḥ svasthaḥ supto nipīḍitaḥ
muṣitaḥ parihīnaśca suvīryaścādhivīryakaḥ || svocce dīptaḥ samākhyāto nīce dīnaḥ prakīrtitaḥ || mudito mitragehe
śrīgaṇeśāyanamaḥ || athapraśnakaraṇaṃnirūpyate || athapraśnavicārasyaprayojanamāha varāhaḥ || daivajñasyahidaivena
sadasatphalavāṃchayā || avaśyegocaremartyaḥsarvaḥsamupanīyate

15.2-2

aśrauṣīccapurāviṣṇorjñānārthaṃsamupasthitaḥ
vacanaṃlokanāthopibrahmāpraśnādinirṇayaṃ

15.3-2

ādiśabdenasvaraśakunādikam || tasmānnṛpaḥkusumaratnapha
lāgrahastaḥprātaḥ praṇamyavarayedapi prāṅmukhasthaḥ|| horāṃgaśāstrakuśalānhitakāriṇaścasaṃhṛtya (ekīkṛtya) daivaga
ṇakānsakṛdevapṛcchet

15.4-2

utpalaḥ|| daśabhedaṃgrahagaṇitaṃ jātaka mavalokyanikhaśeṣamapi || yaḥkathayati
śubhamaśubhaṃtasyanamithyābhavedvāṇī

15.5

etaccapraśnanirūpaṇaṃvinītebhyodīyamānaṃsatphalaṃnānyebhyaityuktaṃ
samarasāre || vinayāvanatāyadīyamānāprabhavetkalpalatevasatphalāyeti