Upapattishekhara 12.3-2.p3
Upapattiśekhara 12.3-2.p3
- Language
- Sanskrit
12.3-2.p3
meva | anye tu sādhanīyāḥ tatrāpi kriyālāghavam | kalpayugasauravarṣaiḥ kalpayugasāvanasamaḥ paramārhagaṇo labhyate tadā kalpayugādito gatasauravarṣaiḥ kiṃ phalaṃ prāgānīto
'hargaṇaḥ
= 157791645 × 4567 = 720634442715 | kalpakudinaiḥ kalpagrahabhagaṇā labhyante tadā ahargaṇena kim| atra sthirarāśo ahargaṇa-paramārhagaṇau guṇakabhājakau tithidviśailagrahatattvabāṇaiḥ 52597215 apavartitauatra brāhmamatena gururānīyastadāatha saureṇa
= gurubhagaṇāḥ 164900605| śeṣam = 0
atho āryeṇa.
= gurubhagaṇāḥ 273168 | śeṣam = 0
atha dvitīyāryabhaṭīye ravibhagaṇāḥ = 4320000000
śaśibhagaṇāḥ = 5775333400
bhaumabhagaṇāḥ = 2296831000
budhaśīghroccabhagaṇāḥ = 17937054671
gurubhagaṇāḥ = 364219682
śukraśīghroccabhagaṇāḥ = 7022371432
śanibhagaṇāḥ = 146569000
ravimandoccabhagaṇāḥ = 461
śaśimandoccabhagaṇāḥ = 488108674
bhaumamandoccabhagaṇāḥ = 299
budhamandoccabhagaṇāḥ = 339
gurumandoccabhagaṇāḥ = 830
śukramandoccabhagaṇāḥ = 654
śanimandoccabhagaṇāḥ = 76
śaśipātabhagaṇāḥ = 232313354
bhaumapātabhagaṇāḥ = 298
budhapātabhagaṇāḥ = 524
gurupātabhagaṇāḥ = 96
śukrapātabhagaṇāḥ = 947
śanipātabhagaṇāḥ = 620
saptarṣibhagaṇāḥ = 1599998
ayanagrahabhagaṇāḥ = 578159
bhabhramaṇāni = 1582237542000
sāvanadināni = 1577917542000
sauramāsāḥ = 51840000000
adhimāsāḥ = 1593334000
cāndrāhnāḥ = 1603000020000
kṣayāhnāḥ = 25082478000
kalpādau kalpagatābdāḥ = 1972944000
sauravat sṛṣṭikālābdāḥ = — 3024000
kalpādau sṛṣṭigatābdā = 1969920000
tathā ca paṭhayate ladhvāryabhaṭena—
tasmātkalpagatābdā gaṇite grāhyāḥ paraṃtu sṛṣṭyabdaiḥ
vanakhabhananinai (3024000) ūnā lokārthe śāstrametadataḥ
atra varṇataḥ saṃkhyābodha evam—
rūpāt ka-ṭa-pa-ya-pūrvā varṇā vargakramād bhavantyaṅkāḥ
ūnau śūnyaṃ, prathamārthe-ā, chede, ai-tṛtīyārthe
prathamo vargaḥ—ka = 1 kha = 2 ga = 3 gha = 4 ṅa = 5 ca = 6 cha=7
ja = 8 jha = 9 ña = 0
dvitīyo vargaḥ—ṭa = 1 ṭha = 2 ḍa = 3 ḍha = 4 ṇa = 5 ta = 6 tha =
7 da = 8 dha = 9 na = 0
tṛtīyo vargaḥ — pa = 1 pha = 2 ba = 3 bha = 4 ma = 5
caturtho vargaḥ — ya = 1 ra = 2 la = 3 va = 4 śa = 5 ṣa = 6 sa =
7 ha = 8
prathamā bahuvacanārthe kā, khā, ityādi| tṛtīyā bahuvacanārthe kai, khai, ityādi
prakṛte yathā—‘ vanakhabhananinai’ iti nirvibhaktiko nirdeśaḥ| vṛddhāryabhaṭena ‘aṅkānāṃ
vāmato gatiḥ, iti niyamo na tyaktaḥ, anena tu tyakta iti spaṣṭam
atrāpyadhimāsāvamāni niragrāṇīti pūrvavadanupātena kalpādau laṅkāyāmaudayiko'hargaṇaḥ = 1977917542000X1969920000
ravyādigaṇanayā śukravāraḥ 5
evaṃ guruḥ—
364219682 gurubha X 1969920000 gatava
4320000000 kalpava
atraivaṃ nityānandoktayaḥ-mayairyabhaṭajiṣṇujāḥ khacaravedhane vedhaso
varāhamihirādayo yadanusāra (mā) traṃ yayuḥ
dvidhāgaṇitacāturīgaṇitagolanaipuṇyayorvibhurjayati bhāskaro gaṇakacakracūḍāmaṇiḥ
śrautasmārtavidhau purā munivarairyaḥ kāla uktaḥ sphuṭaḥ
so'dyājñānaviluptavāstavaphalairanyairgṛhīto'nyathā
prāyeṇāndhaparamparaiva, patitā durlakṣyakūpe ca ye
teṣāṃ satpathadarśanāya suhṛdāṃ jñānāñjanaṃ nirmame
tasmātkaiścitprameyairvimalavahudhiyāmeva vijñānavedyairvakṣye siddhāntarājaṃ navanavaracanaṃ doṣakuddālarūpam
samyag vijñāya vijñā guṇamaguṇamiha prasphuṭaṃ prastavantu
prāyo vā dūṣayantu kvacidapi na bhayaṃ kevalaṃ mauḍhyato bhīḥ
tato'lpayā prakriyayā, mahatyā
kiṃ vā, yathārthaṃ vitanomi vastu
sūkṣmaprakāraṃ bahuyuktiyuktaṃ
dṛṣṭapratītaṃ khalu vāsanāḍhyam
dṛṣṭvā romakasiddhāntaṃ sauraṃ ca brahmaguptakam
pṛthak spaṣṭān grahān jñātvā siddhāntaṃ nirmame sphuṭam
kalpādhimāsāḥ = 1590968966
sṛṣṭigatābdāḥ = 1940396400
adhimāsāḥ
719980971000=cāṃdi.
18058073738825564379000(11265672379=ava.
708715298621=aha.
laṅkāyāṃ mādhyāhnike'hargaṇaḥ ravyādikaḥ
avamaśeṣam = 1259362846950
5| idānīmavamaśeṣajñāne sūryacandrayoranyatarajñāne ca tadanyajñānamupajātikayāhakoṭyāha tairiti
arkād viniḥsṛtaḥ prācīṃ yadyātyaharahaḥ śaśī
taccāndramānamaṃśaistu jñeyā dvādaśabhistithiḥ