Upapattishekhara 20.p1.2

20.p1.2

atra brahmaguptādibhistu--bhāṃśairbhūparidhiyojanāni labhyante tadā svākṣāṃśaiḥ rekhākṣāṃśaiśca kiyantīti pṛthak pṛthagyojanānyānīya teṣāmantaravarga deśāntarayojanavargādapanīya śeṣasya mūlena grahabhuktiṃ saṃguṇya bhūparidhinā vibhajya phalaṃ sādhitaṃ
tanna śobhanamiti caturvedācāryo'pi
4-6 | idāna mupajātikātrayeṇa deśāntaraghaṭikāḥ sādhayati--prāgbhūvibhāga iti | vāsanābhāṣye ‘ grahaṇapragrahaṇakālayorantaraṃ deśāntaraghaṭikāḥ ’
iti pāṭhaḥ pāṭhyaḥ | yadi draṣṭā candragrahaṇādhikāroktagaṇitotthakālād anantaram =
‘laṅkodgyāmyasūtrāt prathamamaparataḥ, pūrvadeśe ca paścādadhvotthābhirghaṭībhiḥ saviturudayato vāsreśapravṛttiḥ
jñeyā sūryodayāt prāk caraśakalabhavaiścāsubhiryāmyagola
paścāttaiḥ saumyagole yutiviyutivaśāccobhayoḥ spaṣṭakālaḥ||'
‘pādārdhatripādadinai rātryardhāstamayadinadalaudayikāḥ
ūnāḥ kṛtvā tithayo deśāntaranāḍikonayutāḥ ||' iti
'kecid vāraṃ saviturudayāt prāhuranye dinārdhād
bhānorardhāstamayasamayādūrdhvare kecidevam
vārasyādiṃ yavananṛpatirdiṅmuhūrte niśāyāṃ
lāṭācāryaḥ kathayati punaścārdharātre svatantre ||'
atha sauram
atāṃtyonmīlanādindoḥ paścāt tadgaṇitāgatāt
yadā bhavet, tadā prācyāṃ svasthānaṃ madhyato bhavet
aprāpya ca bhavet paścā,devaṃ vāpi nimīlanāt
tayorantaranāḍībhirhanyād bhūparidhiṃ sphuṭam
ṣaṣṭyā vibhajya labdhaistu yojanaiḥ prāgthathāparaiḥ
svadeśaḥ paridhau jñeyaḥ kuryād deśāntaraṃ hi taiḥ
vārapravṛttiḥ prāgdeśe kṣapārdhe'bhyadhike bhavet
taddeśāntaranāḍībhiḥ paścādūne vinirdiśet || (sūrya. madhya0)