Upapattishekhara 20.p1.3
Upapattiśekhara 20.p1.3
- Language
- Sanskrit
20.p1.3
haraviśodhite'lpake yat tayoḥ khakhayamairvibhājite || labdharāmaśaraghātaliptikāḥ
sūryaśītakarayoḥ parityajet | candravat suragurorvidhūccataḥ śukrato dvitithitāḍitāstathā || candrapātakujamandagāmināṃ dvīnduvedaguṇitaṃ kramād dhanam | jñasya ca dviśarasaṃguṇaṃ jaguḥ karma dṛggaṇitasāmyakārakam ||' iti śrīpatīyasiddhāntaśekharānurūpam
tadidaṃ brahmaguptacaturvedācāryābhyāṃ noktam | ataeva siddhāntasārvabhaume—'yattu śrīpatisiddhāntaprāmāṇyāt sacchiromaṇau | vṛddhikṣayātmakaṃ bījaṃ bahvabdairgaditaṃ tathā | dāmodarādyairanyacca tathedānīntanaiḥ smṛtam | tadasad yuktyabhāvācca
nṛdṛṣṭyaviṣayatvataḥ||' ityādi munīśvaro'pyāhasma | prakṛte kalpāditaḥ ṣaṭsahasravarṣa
yāvat krameṇāntaramupacīyate tato'pacīyamānenāntarābhāvaśceti dvādaśasahasravarṣāntare
tatrānupātaḥ | yadi varṣasahasraṣaṭkena tattadgrahasya paramāntaraṃ dṛśyate tadeṣṭavarṣeṇālpena
kiyaditi triṃśatāpavarte guṇakasthāne tripañcādayo harasthāne dviśatī
atha sauram
śāstramādyaṃ tadevedaṃ yat pūrvaṃ prāha bhāskaraḥ
yugānāṃ parivartena kālabhedo'tra kevalaḥ ||' (sūrya. madhya.)
āryabhaṭīyaṃ pariṣkurvatā lallena tu—
‘śāke nakhābdhi 420rahite śaśino'kṣadasrai 25
stattuṅgataḥ kṛtaśivai 114 stamasaḥ ṣaḍaṅkaiḥ 96
śailābdhibhiḥ 47 suragurorguṇite sitoccācchodhyaṃ tripañcakṛ 153 hate'bhraśarākṣi 250 bhakte
stamberamāmbudhi48hate kṣitinandanasya
sūryātmajasya guṇite'mbaralocanai-20śca
vyomākṣisāgara 420guṇe vidadhīta labdhaṃ
śītāṃśusūnucalatuṅgakalāsu vṛddhim ||’
ityuktam
‘ kṣepyāḥ śarendu15 vikalāḥ prativarṣaṃ madhyamakṣitije