Pramāṇa · Search · About · API

Upapattishekhara 25.35.3

Upapattiśekhara 25.35.3

Language
Sanskrit

25.35.3

spaṣṭagatisādhanaṃ ca | atraiva mandakarṇena madhyamā grahagatistadā trijyayā kimiti
mandaspaṣṭagatiḥ śīghrakendragatiṃ vijñāya yathoktajyāntarasādhanādinā spaṣṭakendragatimānīya tayonā śīghroccagatiḥ spaṣṭagrahagatiḥ syāt | ataḥ 'trijyāhatā grahagatiḥ-'
ityapi taduktaṃ yujyate || evaṃ brahmaguptaśrīpatī api | bhāskarācāryastu dināntaraspaṣṭakhagāntaraṃ tatsamayāntarāle sphuṭā gatiḥ sthūleti vijñātavān, pratikṣaṇaṃ
candrakendrakoṭiphalasyāpi bhinnabhinnatvena tadgaterapi bhinnabhinnabhāvaucityāt
atastātkālikabhogyakhaṇḍena sūkṣmāṃ candragatiṃ sādhitavān | evameva 'phalāṃśakhāṅkā90ntarāśaśinotrī drākkendrabhuktiḥ śrutihṛd viśodhyā | svaśīghramukteḥ sphuṭakheṭabhuktiḥ śeṣaṃ ca vakrā viparītaśuddhau ||' ityatrāpi | paramayaṃ prakāraḥ-phalakoṭijyānighnīṃ calakendragatiṃ vibhājayecchrutyā
phalahīnā calabhuktiḥ spaṣṭā, vakrā vilomaśuddhau syāt ||"
iti laghvāryabhaṭīya eveti draṣṭavyam
athātra lalloktaṃ mandagatiphalasvarūpam
tatra tātkālikabhogyakhaṇḍam =(225 kojyāmaṃpha)/tri
(स्पगु)/८०=(मन्दप)/३६० ।
ākarṣaṇotsāraṇākhye dve tāvacchaktī | yābhyāṃ niyamyamānaṃ khasthaṃ vastu bhramad
vṛttapathānusāri bhavati | bhramaṇavirāme tu tad vastu sparśarekhāpathena gacchati
tatrākarṣaṇaśakterapagame utsāraṇaśaktereva sattvāt | evaṃ spaṣṭabhogyakhaṇḍakaraṇe tattvāśvimitadhanuḥkhaṇḍe sparśarekhātmakaṃ bhavet
tātkālika-bhogyakhaṇḍārthaṃ kṣetram (8)
bhujajyā bhujastatkoṭijyā koṭitrijyā karṇa ityekaṃ jātyatryasram
koṭijyākhaṇḍaṃ bhujo vardhitamiṣṭabhogyakhaṇḍaṃ koṭiḥ sparśarekhā karṇa iti dvitīyaṃ

Linked texts (2)