Pramāṇa · Search · About · API

Upapattishekhara 27.2-3.5

Upapattiśekhara 27.2-3.5

Language
Sanskrit

27.2-3.5

saiveti sarvaṃ sugamaṃ budhānām
atrāpi kalpyaṃ bṛhadeva cāpaṃ
lambāṃśakān krāntilavāṃstathānyat
tābhyāṃ yathoktyā dinamadhyadigjyā
vilikhya bījakriyayā prasādhyā
tataśca cāpadvayakoṭijīvayorhatirbhujajyāhatihīnasaṃyutā
hṛtā trimaurvyā bhavatīha taddvayoḥ
samāsaviśleṣajakoṭimaurvikā
prakāro'yamatispaṣṭo lāghavenopapadyate
siddhāntekṣabhavakṣetravijñānāṃ sudhiyāṃ drutam
yogāntarabhaṅgiḥ (19)
' natāṃśānāṃ sparśarekhā tathā chedanarekhikā
dvādaśaghnī trijīvāptā chāyā chāyāśrutiḥ kramāt ||'
= palabhā| yadi ravindau ravistadā dvādaśāṅgulaśaṅkośchāyājñānārtham khara =
natāṃśā vijñeyāḥ | tadānīm kha vi ra cāpajātye kha vi bhujasya khara karṇarūpatve yā
chāyā sā viṣuvadvṛttagate ravāviṣṭacchāyā{12 jyā kha vi\overtri} = palabhā| {12 jyā khara\overtri} = iṣṭacchāyā|
iha guṇakabhājakayoḥ sāmyāt palabhā bhuja iṣṭacchāyā karṇa iti vijñāyate
iṣṭadigbhābhāsanāthaṃ dṛggolabhaṅgiprathamaṃ kṣetram (20)
dvitīya kṣetram (21)
ato'tra cakrāṃśakāṅke kṣitijavṛtte prāksvastikeṣṭadiśormadhye digaṃśādisthitirittham—śaṃ di jyā jātyatribhuje tathā tadantargate śaṃ pa bhā jātyatribhuje
dijyā = digaṃśajyā | śaṃdi = trijyā
pabhā = palabhā | śaṃpa = iṣṭacchāyā
ābhyāmanupātaḥ| yadi digjyābhujena trijyākarṇo labhyate tadā palabhābhujeneṣṭacchāyākarṇo labhyaḥ = {tri·pa\overdi} = icchā|
iṣṭacchāyāṃ bhujaṃ prakalpya tataḥ karṇamānīẏānyo'nupātaḥ | yadīṣṭacchāyāyāḥ
karṇeneṣṭacchāyā bhujo labhyate tadā trijyākarṇena kalpitākṣajyā bhujo labhyaḥ