Pramāṇa · Search · About · API

Upapattishekhara 27.2-3.6

Upapattiśekhara 27.2-3.6

Language
Sanskrit

27.2-3.6

{tri\overchāka}×icchā| arthāt {tri\overchāka}×kalpitapalabhā = jyā kha ra| dṛggole hi-
prā di : di kha : : kṣu ra : ra kha
atra prādi = digaṃśānāṃ jyā | dikha = dṛgvṛttagatā trijyā | kṣura = samaprotavṛttagato bhujaḥ | rakha = dṛgvṛttagatā akṣajyā | ataḥ {tri·bhuja\overdigjyā} = akṣajyā|
ravau viṣuvadvṛttagate'grāyā abhāvācchaṅkatalameva bhujaḥ, tacca dvādaśapariṇataṃ
palabhā | yadi śaṅkukauṭau śaṅkutalaṃ bhujastadā dvādaśakoṭau kiṃ phalaṃ palabhaiva | atha
khavi : khara : : raṃ krāṃ : raṃ ra
" digaṃśakoṭijyakayā vinighnī
lambāṃśajīvā tribhajīvayāptā
labdhena hīnā navatiḥ paraḥ syāt ,
tanmaurvikāpte triguṇena nighnyau
palāpamajye, dhanuṣī tayostu
krameṇa dṛgvṛttagate bhavetām
tadaikyaviśleṣavaśānnatāṃśāstato naro bhāpi vibhāvanīyā ||"iti
49-51 | idānīmindravajropajātibhyāṃ gaṇitamārgeṇecchādikchāyāmānayati-vyāsādhaivarga iti| atropapattirācāryasyaiva chāyākarṇapramāṇaṃ vā
iha kamalākarīyo granthaścadigaṃśakoṭijyakayā vinighnī
lambāṃśajīvā tribhajīvayāptā
taccāpabhāgonitakhāṅgatulyaḥ
paro'tha tajjyāvihṛte vinighnyau
tribhajyayā svākṣalavāpamāṃśajyake tvabhīṣṭe bhavataśca tatra
taccāpatulyāviha cepsitākṣāpamau tu tābhyāṃ yudale natāṃśāḥ
tathonnatāṃśāśca tataḥ prabhā tatkarṇo'rkaśaṅkorvaśatāḥ purāvat
svākṣāṃśakasvāpamabhāgadikkā
iṣṭākṣabhāgāpamabhāgakāḥ syuḥ
saumyāgrakālpastvadigaṃśamaurvyāṃ
paro yadā svāpamasaṃmitaḥ syāt
yadāthavāgrādhikadiglavajyā
tadekabhā sādhanamuktavat syāt
ato'nyatheṣṭākṣalavāḥ kṛtā ye
tadbhāsvāṅgendumitāśca ye'kṣāḥ
tābhyāṃ yathoktānayanādabhīṣṭāt