Pramāṇa · Search · About · API

Upapattishekhara 27.2-3.8

Upapattiśekhara 27.2-3.8

Language
Sanskrit

27.2-3.8

parasvatatkrāntipalāṃśakānāṃ
sāmye tu śaṅkoriha naiva bhā syāt
akṣādyathaivābhyadhikaḥ parākhyāpamastathā sā parivarddhate bhā
bhede samatve'pyapamākṣayorbhā
bhāvo'pyabhāvaḥ sudhiyohya evam
khecarāpamalavāḥ parabhāgebhyaḥ kathaṃcidadhikā na bhaveyuḥ
cedayogyamapi pṛcchati tatra
durmatiśca khalu tatkhilamūhyam
yadbhāskaraprabhṛtibhiḥ svakṛtau kiloktaṃ
digbhādvayaṃ vyabhicaratyudagagrakāttaḥ
digvyālpakatvaniyame'pi khanandabhāgai-riṣṭāpabhe tadiha digyuniśkayogāt
yatkṛtaṃ hi narabhādvitayaṃ tai-staddvayoyadi samatvamihāsti
sattadasti hi kapālakabhedā-nnānyathātra budha kiṃtu samaikā
saiva bhā bhavati caikakapāle
yena tatra narabhaikamitā syāt
ekadvyaniśamaṇḍalajaika-yogato dviyutitaḥ kila bhe staḥ
ekadvidigbhānayanaṃ kujordhvaṃ
dṛgvṛttadiksthaṃ nijasaumyagole
udīritaṃ tat kila yāmyagole
saṃjāyate svakṣitijādadhastāt
yaccaika digbhānayanaṃ hi yāmye
kujordhvamagrādhikadigjyakāyām
tat saumyagole kṣitijādadhastā-dathopapattiṃ śṛṇu golasaṃsthām ||'
atra dvidheṣṭadikchāyākalanārthaṃ kṣetram (22)
21| atra saṃśodhakokto viśeṣaḥpalaprabhāghnatriguṇasya vargoṃ
vargeṇa digjyārkahateḥ sametaḥ
ādyastato'nyastriguṇākṣabhāyāhatirdvibhūsaṃguṇitādyakāyāḥ
vargeṇa hīnāt prathamāt padaṃ digjīvāhataṃ cānyayutonitaṃ yat
golakramāt tena hṛdātha iṣṭāṃ
kāṣṭhāṃ gate bhāsvati bhāśrutiḥ syāt
diṅmaurvikāghrāttryadhikā yadā syāt
padena digjyāguṇitena tena
dviṣṭhaḥ paro hīnayutastadāpte
ādyācchutī uttaragolage'rke
tatrāpi mārtaṇḍaguṇāgrakātaḥ
palaprabhāghnatriguṇe'dhikone
bodhyaṃ dvidhā sādhitakarṇamānaṃ